ADHD و مشکلات گوارشی؛ ارتباطی که پژوهشگران تازه در حال یافتن آن هستند
ADHD و مشکلات گوارشی ممکن است ارتباطی پیچیدهتر از آنچه تاکنون تصور میشد داشته باشند. یک بررسی علمی جدید نشان داده است افراد مبتلا به اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD) در مقایسه با افراد بدون این اختلال، احتمال بیشتری برای تجربه برخی علائم گوارشی مانند یبوست، سوءهاضمه، سندرم روده تحریکپذیر و درد شکم دارند.
این پژوهش که نخستین بررسی جامع در این زمینه محسوب میشود، دادههای نزدیک به ۲ میلیون نفر را از بیش از ۲۰ مطالعه در سراسر جهان تحلیل کرده است. نتایج نشان داد تشخیص ADHD با افزایش ۴۸ درصدی احتمال تجربه مشکلات گوارشی همراه است.
پژوهشگران تأکید میکنند این یافتهها به معنای آن نیست که ADHD باعث ایجاد مشکلات گوارشی میشود، بلکه نشاندهنده یک ارتباط آماری است که میتواند به درک بهتر ارتباط میان مغز و دستگاه گوارش کمک کند.
بررسی ارتباط ADHD و مشکلات گوارشی در یک مطالعه گسترده
این مطالعه توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی وارویک انجام شد و شامل یک مرور نظاممند و فراتحلیل از تحقیقات پیشین بود. نمونههای بررسیشده در مطالعات مختلف بین ۵۰ نفر تا نزدیک به ۷۵۰ هزار نفر متغیر بودند.
محققان بررسی کردند که آیا افراد دارای تشخیص ADHD بیشتر از دیگران علائم گوارشی را تجربه میکنند یا خیر. نتایج نشان داد تقریباً تمام علائم اصلی گوارشی که بررسی شدند، در افراد مبتلا به ADHD شیوع بیشتری داشتند.
سارا بلیک، یکی از پژوهشگران این مطالعه، گفت بسیاری از این علائم میتوانند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره داشته باشند، اما گاهی تمرکز صرف بر ADHD باعث میشود مشکلات گوارشی نادیده گرفته شوند.
کدام مشکلات گوارشی در افراد مبتلا به ADHD بیشتر دیده میشود؟
بر اساس یافتههای این پژوهش، برخی علائم گوارشی ارتباط قویتری با ADHD داشتند:
- احتمال سوءهاضمه در افراد مبتلا به ADHD حدود ۵۲ درصد بیشتر بود.
- احتمال ابتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) حدود ۵۸ درصد افزایش داشت.
- احتمال درد شکمی در این افراد ۸۸ درصد بیشتر گزارش شد.
- احتمال یبوست تقریباً دو برابر بود و حدود ۹۷ درصد افزایش نشان داد.
- احتمال اسهال بیش از دو برابر افزایش داشت و حدود ۱۱۸ درصد بیشتر بود.
- از دست دادن کنترل دفع (انکوپرزیس) بیشترین افزایش را نشان داد و بیش از چهار برابر افراد بدون ADHD مشاهده شد.
همچنین مشکلات نامشخص معده و روده در افراد مبتلا به ADHD حدود ۸۲ درصد بیشتر گزارش شد.
ADHD و مشکلات گوارشی؛ چرا ADHD ممکن است با مشکلات گوارشی مرتبط باشد؟
پژوهشگران چند توضیح احتمالی برای این ارتباط مطرح کردهاند. یکی از عوامل میتواند واکنشپذیری بیشتر بدن به استرس در برخی افراد مبتلا به ADHD باشد. استرس میتواند حساسیت دستگاه گوارش را افزایش دهد و علائمی مانند درد شکم یا ناراحتیهای رودهای ایجاد کند.
عامل دیگر میتواند الگوهای رفتاری مرتبط با ADHD باشد. برخی افراد مبتلا به این اختلال ممکن است وعدههای غذایی نامنظم داشته باشند یا به دلیل رفتارهای تکانشی، انتخابهای غذایی متفاوتی انجام دهند. رژیمهای غذایی کمفیبر و مصرف بیشتر برخی نوشیدنیها و خوراکیهای شیرین میتواند بر عملکرد روده تأثیر بگذارد.
همچنین تفاوتهای حسی در برخی افراد مبتلا به ADHD ممکن است باعث محدود شدن تنوع غذایی شود و این موضوع نیز میتواند بر فعالیت روده اثر بگذارد.
نقش ارتباط مغز و روده در ADHD و مشکلات گوارشی
در سالهای اخیر، دانشمندان توجه بیشتری به ارتباط دوطرفه میان مغز و دستگاه گوارش، که به آن محور مغز-روده گفته میشود، نشان دادهاند.
باکتریهای روده میتوانند با تولید مواد شیمیایی خاص، بر عملکرد بدن و حتی برخی فرآیندهای مرتبط با مغز تأثیر بگذارند. پژوهشگران احتمال میدهند تفاوت در ترکیب میکروبهای روده در برخی افراد مبتلا به ADHD بتواند در ایجاد التهاب یا تغییر عملکرد دستگاه گوارش نقش داشته باشد.
همچنین عصب واگ، که یکی از طولانیترین عصبهای بدن است، ارتباط مستقیمی میان مغز و روده ایجاد میکند و میتواند در تنظیم التهاب و عملکرد گوارشی نقش داشته باشد.
ADHD و مشکلات گوارشی؛ آیا ADHD باعث مشکلات گوارشی میشود؟
پژوهشگران تأکید میکنند هنوز مشخص نیست رابطه میان ADHD و مشکلات گوارشی دقیقاً چگونه است. ممکن است مشکلات گوارشی پیش از تشخیص ADHD وجود داشته باشند، یا برخی عوامل مرتبط با ADHD و درمان آنها در ایجاد این علائم نقش داشته باشند.
به گفته محققان، مطالعات آینده باید بررسی کنند که آیا تغییرات میکروبیوم روده، سبک زندگی، داروها یا عوامل زیستی دیگر میتوانند توضیحدهنده این ارتباط باشند.
ADHD و مشکلات گوارشی؛ اهمیت توجه به سلامت گوارش در افراد مبتلا به ADHD
نتایج این پژوهش نشان میدهد پزشکان و متخصصان سلامت بهتر است هنگام بررسی افراد مبتلا به ADHD، درباره علائم گوارشی نیز سؤال کنند. توجه به این مشکلات میتواند کیفیت زندگی افراد را بهبود دهد.
اگرچه هنوز ارتباط دقیق میان ADHD و عملکرد دستگاه گوارش بهطور کامل مشخص نشده است، این مطالعه نشان میدهد مغز و روده ارتباطی پیچیده دارند و بررسی این ارتباط میتواند مسیرهای تازهای برای تحقیقات آینده ایجاد کند.
منبع
بیشتر بخوانید…
