ماده ترمیم استخوان PearlBone چیست و چگونه ساخته میشود؟
PearlBone Putty ۱۶۰۰ نخستین ماده جایگزین پیوند استخوان است که از مادهای به نام «نَکر» (Nacre) یا صدف مروارید ساخته شده است. نکر همان لایه درخشان و معدنی داخل پوسته صدف است که مرواریدها نیز با آن ارتباط دارند.
این فناوری حاصل سالها پژوهش است. گروه تحقیقاتی سازنده PearlBone روشی شیمیایی طراحی کردهاند که میتواند کربنات کلسیم موجود در پوسته مروارید را به فسفات کلسیم، یکی از ترکیبات معدنی اصلی استخوان انسان، تبدیل کند. نکته جالب این است که این فرایند تنها در حدود ۲۴ ساعت انجام میشود.
مینگهاو ژنگ، زیستشناس حوزه بازسازی بافت و از اعضای گروه پژوهشی دانشگاه استرالیای غربی، میگوید این فناوری فرایندی را که در طبیعت میلیونها سال زمان میبرد، به فرایندی تبدیل کرده است که میتوان آن را در یک روز انجام داد.
فرایند تولید ماده ترمیم استخوان از پوسته صدف
برای ساخت این ماده، پژوهشگران از پوسته صدف مروارید با نام علمی Pinctada maxima استفاده میکنند؛ گونهای که در آبهای ساحلی غرب استرالیا یافت میشود.
در این روش، پوستههای صدف ابتدا آسیاب و به پودر تبدیل میشوند. سپس این پودر با یک نمک فسفات کلسیم و آب ترکیب میشود تا مادهای مرکب با پایه معدنی شکل بگیرد.
این ترکیب که در مطالعات علمی با عنوان NCOC شناخته میشود، ویژگیهایی دارد که آن را به گزینهای امیدوارکننده برای بازسازی استخوان تبدیل میکند. از جمله این ویژگیها میتوان به زیستسازگاری، قابلیت تجزیه زیستی و تحریک فرایند تشکیل استخوان اشاره کرد.
نتایج پژوهشهای منتشرشده در مجله Materials & Design نشان میدهد این ماده میتواند شرایط مناسبی برای اتصال و تکثیر سلولها و فعالیت سلولهای استخوانساز فراهم کند.
ماده ترمیم استخوان چگونه به بازسازی طبیعی بافت کمک میکند؟
یکی از ویژگیهای مهم PearlBone این است که صرفاً فضای خالی استخوان آسیبدیده را پر نمیکند، بلکه به بدن کمک میکند فرایند بازسازی طبیعی استخوان را انجام دهد.
ساختار این ماده بهگونهای طراحی شده است که سلولهای طبیعی استخوان بتوانند درون آن رشد کنند و بهتدریج فضای آسیبدیده را پر کنند. همزمان، ماده پیوندی بهمرور تجزیه میشود و جای خود را به بافت استخوانی طبیعی میدهد.
به بیان ساده، این ماده نقش یک بستر موقت را ایفا میکند؛ بستری که به سلولهای استخوانی فرصت میدهد در محل آسیبدیده رشد کنند و بافت جدید بسازند.
پژوهشگران در مطالعات خود همچنین نشان دادهاند که این ترکیب میتواند استحکام مکانیکی خود را حفظ کند و از اتصال و تکثیر سلولها پشتیبانی کند.
ماده ترمیم استخوان؛ کاربرد PearlBone در ترمیم شکستگی و آسیبهای استخوانی
این ماده ترمیم استخوان میتواند برای پر کردن فضاهای خالی ناشی از آسیب، شکستگی یا جراحی در استخوانهای مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
البته کاربرد آن محدودیتهایی دارد. بر اساس الزامات FDA، این ماده نباید برای بخشهایی از استخوان استفاده شود که پایداری کلی استخوان به آنها وابسته است. بنابراین، PearlBone برای پر کردن فضای خالی در محل آسیب طراحی شده است و ممکن است در کنار ابزارهای تثبیتکننده استخوان مانند صفحات فلزی و پیچها به کار برود.
ماده ترمیم استخوان؛ مزیت PearlBone نسبت به روشهای رایج پیوند استخوان چیست؟
یکی از روشهای متداول ترمیم استخوان، برداشتن مقداری استخوان از بخش دیگری از بدن بیمار و استفاده از آن برای ترمیم ناحیه آسیبدیده است. این روش به دلیل سازگاری مناسب با بدن، مزایای قابل توجهی دارد؛ اما میتواند درد اضافی برای بیمار ایجاد کند و مدت زمان جراحی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، برخی جایگزینهای مصنوعی استخوان نیز در دسترس هستند، اما ممکن است از نظر میزان جذب در بدن، استحکام یا سازگاری با فرایند بازسازی استخوان محدودیتهایی داشته باشند.
PearlBone میتواند گزینه جایگزین امیدوارکنندهای باشد؛ زیرا هم از مواد زیستسازگار و تجزیهپذیر ساخته شده و هم به رشد سلولهای استخوانی کمک میکند. با این حال، برای ارزیابی دقیق عملکرد آن در مقایسه با روشهای موجود، به اطلاعات و تجربههای بالینی بیشتری نیاز است.
تولید ماده ترمیم استخوان با رویکردی سازگارتر با محیط زیست
یکی دیگر از جنبههای جالب این فناوری، شیوه تأمین مواد اولیه آن است. پوستههای مورد استفاده در تولید PearlBone از محصولات جانبی صنعت پرورش صدف مروارید تأمین میشوند؛ موادی که در غیر این صورت ممکن است دور ریخته شوند.
بنابراین، این فناوری علاوه بر کاربرد پزشکی، نمونهای از استفاده دوباره از مواد طبیعی و کاهش ضایعات صنعتی نیز محسوب میشود.
آیا PearlBone بهزودی در بیمارستانها استفاده خواهد شد؟
دریافت مجوز FDA گام مهمی در مسیر تجاریسازی این فناوری است، اما به معنای عرضه فوری آن در بیمارستانها نیست.
شرکت زیستفناوری Marine Biomedical که مسئول توسعه PearlBone است، هنوز باید با شرکای خود در آمریکا برای تولید و عرضه تجاری این محصول همکاری کند.
در مجموع، استفاده از پوسته صدف مروارید برای ساخت مادهای که بتواند به بازسازی طبیعی استخوان کمک کند، رویکردی جالب در حوزه مهندسی زیستی و پزشکی ترمیمی است. اگر مراحل تولید و عرضه این محصول با موفقیت پیش برود، PearlBone میتواند در آینده به یکی از گزینههای جدید برای ترمیم آسیبهای استخوانی تبدیل شود.
