ورزش برای کاهش درد
درد یکی از مشکلات شایع سلامت است و میتواند زندگی روزمره افراد را تحت تأثیر قرار دهد. اکنون یک بررسی گسترده از مطالعات علمی نشان میدهد که ورزش برای کاهش درد ممکن است نقش مهمتری از آنچه تاکنون تصور میشد داشته باشد. پژوهشگران با بررسی بیش از ۲۷۰۰ کارآزمایی تصادفیسازیشده دریافتهاند که فعالیت بدنی با کاهش درد در طیف گستردهای از شرایط، از دردهای حاد و مزمن گرفته تا آرتروز، میگرن و دردهای مرتبط با سرطان، همراه است.
ورزش برای کاهش درد؛ شواهد از کجا آمدهاند؟
پژوهشگران دانشگاه آدلاید برای بررسی دقیقتر ارتباط میان ورزش و درد، نتایج ۱۵۷ مرور نظاممند شامل ۲۷۳۶ کارآزمایی تصادفیسازیشده و در مجموع ۲۲۱ هزار و ۲۷۹ شرکتکننده را تحلیل کردند.
این مطالعه یکی از جامعترین بررسیها درباره نقش ورزش در مدیریت درد محسوب میشود. نتایج نشان دادند که ارتباط میان ورزش و کاهش درد تنها به یک بیماری یا نوع خاصی از درد محدود نیست و در شرایط مختلفی مشاهده شده است.
در این بررسی، اثرات مثبت ورزش در افرادی با آرتروز، میگرن، اختلالات عصبی، بیماریهای التهابی و دردهای مرتبط با سرطان نیز دیده شد.
ورزش برای کاهش درد چقدر مؤثر است؟
بر اساس یافتههای این تحلیل، میانگین کاهش درد در اثر برنامههای ورزشی حدود ۱.۱ امتیاز در مقیاس صفر تا ۱۰ بود. پژوهشگران همچنین اشاره کردند که این میزان در مقایسه با میانگین کاهش درد گزارششده برای برخی داروهای رایج در مطالعات جداگانه، حدود ۶۰ درصد بیشتر بوده است.
با این حال، این نکته اهمیت زیادی دارد که این دو گروه از نتایج مستقیماً با یکدیگر مقایسه نشدهاند. به عبارت دیگر، این مطالعه نشان نمیدهد که ورزش برای هر نوع درد یا در هر فردی از دارو مؤثرتر است. مقایسه مورد اشاره، بر اساس مطالعات جداگانه درباره ورزش و دارو انجام شده است.
ورزش برای کاهش درد با شدت کمتر هم ممکن است مفید باشد
یکی از یافتههای جالب این بررسی آن بود که ورزش بیشتر لزوماً به معنای کاهش بیشتر درد نبود. در واقع، برنامههایی با شدت کمتر و مدت کوتاهتر در این تحلیل با کاهش بیشتری در درد همراه بودند.
حتی برنامههایی که مجموع زمان آنها کمتر از دو ساعت در هفته بود نیز با فواید قابل توجهی همراه شدند. این یافته میتواند اهمیت برنامههای ورزشی قابلاجرا و متناسب با شرایط افراد را نشان دهد؛ بهویژه برای کسانی که ممکن است انجام تمرینهای طولانی یا شدید برایشان دشوار باشد.
چه ورزشهایی برای کاهش درد بررسی شدند؟
اثرات کاهش درد تنها در یک نوع فعالیت بدنی مشاهده نشد. مطالعات بررسیشده انواع مختلفی از ورزش را در بر میگرفتند؛ از جمله تمرینهای هوازی، تمرینهای مقاومتی، یوگا، پیلاتس و تایچی.
این موضوع نشان میدهد که ارتباط میان فعالیت بدنی و کاهش درد احتمالاً به یک شکل خاص از ورزش محدود نیست. نوع فعالیت، شدت و مدت برنامه میتواند بر اساس شرایط فرد و نیازهای او تعیین شود.
ورزش چگونه میتواند احساس درد را تغییر دهد؟
پژوهشگران چند سازوکار احتمالی را برای توضیح این ارتباط مطرح کردهاند. ورزش ممکن است از طریق موادی مانند اندورفینها و سروتونین بر تجربه درد تأثیر بگذارد. همچنین فعالیت بدنی میتواند در آرامتر شدن التهاب، تغییر نحوه واکنش مغز به درد و بهبود خلقوخو نقش داشته باشد.
البته این موارد بهعنوان سازوکارهای احتمالی مطرح شدهاند و یافتههای این بررسی به معنای اثبات یک مسیر واحد برای توضیح اثر ورزش بر درد نیست.
چرا تجویز دقیق ورزش برای کاهش درد اهمیت دارد؟
به گفته پژوهشگران، ورزش اغلب برای افراد مبتلا به درد با توصیهای کلی مانند «فعال بمانید» مطرح میشود؛ در حالی که مشخص کردن نوع، شدت و مدت فعالیت میتواند اهمیت داشته باشد.
دکتر بن سینگ، پژوهشگر اصلی مطالعه، بر اهمیت توجه دقیقتر به نحوه تجویز ورزش تأکید کرده است. یافتههای این بررسی نشان میدهند که برای استفاده بهتر از ورزش در مدیریت درد، صرفاً توصیه به فعال بودن ممکن است کافی نباشد و برنامه ورزشی باید با شرایط فرد هماهنگ شود.
آیا ورزش برای کاهش درد جایگزین دارو است؟
این مطالعه از جایگزین شدن ورزش با دارو در همه شرایط حمایت نمیکند. پروفسور کارول ماهر، پژوهشگر ارشد، معتقد است ورزش میتواند نقش بزرگتری در مراقبت چندوجهی از درد داشته باشد؛ رویکردی که در آن بسته به شرایط و نیازهای فرد، روشهای مختلف درمانی در کنار یکدیگر به کار گرفته میشوند.
در مجموع، این بررسی نشان میدهد ورزش برای کاهش درد میتواند بخشی مهم از مدیریت دردهای حاد و مزمن باشد. نکته قابل توجه این است که برای مشاهده فواید احتمالی، الزاماً به برنامههای بسیار طولانی یا شدید نیاز نیست و حتی فعالیتهای کوتاهتر و کمشدت نیز در مطالعات با کاهش درد همراه بودهاند.
منبع
بیشتر بخوانید…
