نوشیدنیهای رژیمی یا آب و کاهش وزن؛ نتایج یک مطالعه دوساله
آیا نوشیدنیهای رژیمی میتوانند به اندازه آب در کاهش وزن و حفظ آن مؤثر باشند؟ پژوهشگران دانشگاه لیورپول در یک مطالعه دوساله، تأثیر مصرف نوشیدنیهای رژیمی و آب را بر مدیریت وزن بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که نوشیدنیهای رژیمی مصرف میکردند، در پایان مطالعه به میزان مشابهی با گروه مصرفکننده آب وزن کم کرده بودند. این یافتهها همچنین نشان داد که هر دو گروه توانستند کاهش وزن خود را پس از پایان دوره حمایت و راهنمایی نیز حفظ کنند.
این مطالعه به بررسی نگرانیهایی پرداخت که بر اساس آنها، شیرینکنندههای کمکالری ممکن است اشتها را مختل کنند یا حفظ وزن ازدسترفته را دشوارتر سازند.
نوشیدنیهای رژیمی یا آب؛ نوشیدنیهای رژیمی در مقایسه با آب چه عملکردی داشتند؟
در این پژوهش، ۴۹۳ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی بهطور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه اول روزانه آب و گروه دوم نوشیدنیهای رژیمی تجاری مصرف کردند. هر دو گروه همزمان در یک برنامه ساختاریافته مدیریت وزن با راهنماییهای رفتاری شرکت داشتند.
نوشیدنیهای رژیمی مورد استفاده حاوی شیرینکنندههای کمکالری یا بدون کالری، شامل آسپارتام، آسهسولفام پتاسیم و سوکرالوز بودند. میزان مصرف این شیرینکنندهها در محدوده مجاز تعیینشده از سوی سازمان ایمنی غذای اروپا قرار داشت.
پس از ۱۰۴ هفته، نتایج نشان داد:
- گروه نوشیدنیهای رژیمی: بهطور متوسط ۴.۸ کیلوگرم وزن کم کرد.
- گروه آب: بهطور متوسط ۳.۷ کیلوگرم وزن کم کرد.
با وجود تفاوت عددی میان دو گروه، اختلاف کاهش وزن از نظر آماری معنادار نبود. بنابراین، پژوهش شواهدی مبنی بر برتری آب نسبت به نوشیدنیهای رژیمی در حفظ کاهش وزن طی این مطالعه ارائه نکرد.
نوشیدنیهای رژیمی یا آب؛ آیا نوشیدنیهای رژیمی به حفظ وزن کمک میکنند؟
یکی از نکات مهم این پژوهش، ادامه بررسی شرکتکنندگان تا دو سال بود. محققان دریافتند که هر دو گروه توانستند کاهش وزن خود را در طول این مدت حفظ کنند؛ حتی در سال پایانی که حمایت برنامه کاهش وزن دیگر ادامه نداشت.
همچنین، اندازه دور کمر و دور باسن در هر دو گروه کاهش یافت و ترکیب بدن و چند شاخص سلامت متابولیک بهبود پیدا کرد. بررسی فشار خون و کلسترول نیز تفاوت بالینی معناداری میان دو گروه نشان نداد.
مصرف قند در هر دو گروه کاهش یافت، اما این کاهش در گروه نوشیدنیهای رژیمی اندکی بیشتر بود.
بااینحال، باید توجه داشت که شرکتکنندگان در یک برنامه جامع مدیریت وزن حضور داشتند. بنابراین، نمیتوان تمام تغییرات مشاهدهشده را صرفاً به انتخاب نوشیدنی نسبت داد.
تأثیر شیرینکنندههای کمکالری بر اشتها و سلامت متابولیک
یکی از نگرانیهای مطرحشده درباره نوشیدنیهای رژیمی این است که شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است تنظیم اشتها را مختل کنند یا به افزایش وزن منجر شوند.
نتایج این مطالعه دوساله از چنین نگرانیهایی در شرایط بررسیشده حمایت نکرد. به بیان دیگر، پژوهشگران در این کارآزمایی طولانیمدت شواهدی پیدا نکردند که نشان دهد مصرف نوشیدنیهای حاوی شیرینکنندههای کمکالری، حفظ کاهش وزن را دشوارتر میکند یا به سلامت متابولیک آسیب میرساند.
البته این نتیجه به معنای اثبات بیضرر بودن همه شیرینکنندهها در هر شرایطی نیست؛ بلکه نشان میدهد در چارچوب این مطالعه، پیامدهای بررسیشده در دو گروه تفاوت معناداری نداشتند.
نوشیدنیهای رژیمی یا آب؛ آیا نوشیدنیهای رژیمی جایگزین مناسبی برای نوشیدنیهای شیرین هستند؟
سازمان جهانی بهداشت پیشتر درباره استفاده از شیرینکنندههای بدون قند برای کنترل وزن توصیههایی محتاطانه مطرح کرده بود؛ بخشی از این احتیاط به عدم قطعیت شواهد موجود مربوط میشد.
پژوهش جدید با اختصاص تصادفی شرکتکنندگان به دو گروه و پیگیری آنها طی دو سال، شواهد طولانیمدتتری درباره مقایسه آب و نوشیدنیهای رژیمی فراهم کرد.
پژوهشگران معتقدند نوشیدنیهای حاوی شیرینکنندههای بدون کالری میتوانند برای افرادی که قصد مدیریت وزن دارند، جایگزینی برای نوشیدنیهای شیرینشده با قند باشند و در شرایط این مطالعه، عملکردی مشابه آب داشتهاند.
بااینحال، این پژوهش درباره نوشیدنیهای رژیمی یا آب بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره تمام پیامدهای بلندمدت مصرف شیرینکنندهها کافی نیست. همچنین، مطالعه با حمایت مالی انجمن نوشیدنی آمریکا انجام شده است؛ هرچند طبق گزارش منتشرشده، گروه پژوهشی بهطور مستقل فعالیت کرده و کنترل کامل تحلیل و گزارش نتایج را در اختیار داشته است.
جمعبندی
مطالعه دوساله درباره نوشیدنیهای رژیمی یا آب دانشگاه لیورپول نشان داد که نوشیدنیهای رژیمی و آب در حفظ کاهش وزن تفاوت معناداری نداشتند. هر دو گروه کاهش وزن خود را حفظ کردند و در برخی شاخصهای سلامت نیز بهبودهایی نشان دادند. این یافتهها بیانگر آن است که نوشیدنیهای رژیمی میتوانند جایگزینی برای نوشیدنیهای قندی باشند، اما نتایج باید در چارچوب یک برنامه جامع مدیریت وزن تفسیر شوند.
منبع
بیشتر بخوانید…
نوشیدنیهای شیرین و خطر سرطان معده؛ مصرف روزانه با افزایش احتمال ابتلا مرتبط است
