منشأ آرتریت روماتوئید ممکن است به دوران جنینی بازگردد
منشأ آرتریت روماتوئید یکی از پرسشهای مهم دانشمندان درباره این بیماری خودایمنی بوده است. آرتریت روماتوئید زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به پوشش داخلی مفاصل (سینوویوم) حمله میکند و باعث درد، تورم و خشکی مفاصل میشود. با گذشت زمان، این التهاب میتواند به غضروف، استخوان و بافتهای اطراف مفصل آسیب وارد کند.
اکنون پژوهشگران مؤسسه کندی در دانشگاه آکسفورد دریافتهاند که آمادگی برخی مفاصل برای ابتلا به التهاب ممکن است حتی پیش از تولد شکل گرفته باشد. این یافته میتواند توضیح دهد چرا آرتریت روماتوئید معمولاً برخی مفاصل را درگیر میکند، اما برخی دیگر را تقریباً سالم باقی میگذارد.
منشأ آرتریت روماتوئید؛ چرا آرتریت روماتوئید برخی مفاصل را بیشتر درگیر میکند؟
یکی از رازهای قدیمی درباره آرتریت روماتوئید این است که چرا بیماری بهطور تصادفی تمام مفاصل بدن را هدف قرار نمیدهد. برای بررسی این موضوع، محققان دو نوع مفصل انگشت را با یکدیگر مقایسه کردند:
- مفاصل بین انگشتی نزدیکتر به کف دست (PIP) که معمولاً در آرتریت روماتوئید آسیب میبینند.
- مفاصل نزدیک نوک انگشتان (DIP) که اغلب از این بیماری در امان میمانند.
نتایج نشان داد مفاصل PIP حتی پیش از تولد دارای ویژگیهای متفاوتی هستند. این مفاصل حجم بیشتری از بافت سینوویال داشتند و تعداد سلولهای خاصی به نام فیبروبلاستهای PI16 مثبت در آنها بیشتر بود.
فیبروبلاستها نوعی سلول بافت همبند هستند که در حفظ ساختار و عملکرد مفصل نقش دارند، اما در شرایط بیماری ممکن است رفتارهای التهابی پیدا کنند.
منشأ آرتریت روماتوئید؛ نقشهبرداری از مفاصل انسان پیش از تولد
پژوهشگران برای بررسی دقیقتر، از فناوریهایی مانند توالییابی تکسلولی، تصویربرداری پیشرفته و اسکن سهبعدی با وضوح بالا استفاده کردند تا ساختار مفاصل در حال رشد انسان را بررسی کنند.
این بررسیها نشان داد مفاصل در دوران جنینی بیشتر از سلولهای ساختاری مانند سلولهای سازنده غضروف و فیبروبلاستها تشکیل شدهاند، نه سلولهای ایمنی.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد حساسیت مفصل به التهاب فقط به عملکرد سیستم ایمنی وابسته نیست؛ بلکه ویژگیهای خود بافت مفصل نیز میتوانند در تعیین محل بروز بیماری نقش داشته باشند.
منشأ آرتریت روماتوئید؛ تفاوت سلولی مفاصل آسیبپذیر در آرتریت روماتوئید
یکی از یافتههای مهم پژوهش، حضور بیشتر فیبروبلاستهای PI16 مثبت در مفاصل مستعد بیماری بود. این سلولها بیشتر در اطراف رگهای خونی و محل اتصال تاندونها و رباطها به بافتهای اطراف قرار داشتند.
محققان دریافتند این سلولها در برابر پیامهای التهابی رفتار متفاوتی نسبت به سایر فیبروبلاستها دارند. آنها علاوه بر واکنشهای مرتبط با التهاب، در مسیرهای مربوط به سازماندهی بافت و تنظیم پاسخ ایمنی نیز تغییراتی نشان دادند.
این تفاوتها ممکن است توضیح دهد چرا برخی مفاصل در برابر آرتریت روماتوئید آسیبپذیرتر هستند.
منشأ آرتریت روماتوئید؛ نقش ساختار مفصل در خطر ابتلا به بیماری
تصویربرداری سهبعدی از مفاصل نشان داد که بافت سینوویال اطراف مفاصل PIP بزرگتر و از نظر سازماندهی متفاوت از مفاصلی است که معمولاً درگیر بیماری نمیشوند.
به گفته پژوهشگران، این تفاوتهای ساختاری و سلولی که از دوران رشد جنینی ایجاد میشوند، ممکن است محیطی ایجاد کنند که بعدها التهاب در آن راحتتر شکل بگیرد.
به این ترتیب، آرتریت روماتوئید شاید تنها نتیجه فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی نباشد، بلکه تعامل میان سیستم ایمنی و ویژگیهای از پیش تعیینشده بافت مفصل نیز در آن نقش داشته باشد.
یافتههای جدید چه کمکی به درمان آرتریت روماتوئید میکند؟
شناخت منشأ آرتریت روماتوئید میتواند مسیرهای جدیدی برای تحقیقات درمانی ایجاد کند. اگر دانشمندان بتوانند مشخص کنند چه ویژگیهایی باعث آسیبپذیری یک مفصل میشود، ممکن است در آینده بتوانند روشهایی برای جلوگیری از شروع التهاب یا هدف قرار دادن سلولهای خاص طراحی کنند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد بررسی بیماریها تنها با تمرکز بر سیستم ایمنی کافی نیست و باید نقش ساختار و رشد بافتها نیز مورد توجه قرار گیرد.
جمعبندی
مطالعه جدید دانشگاه آکسفورد نشان میدهد که ریشههای آرتریت روماتوئید ممکن است بسیار زودتر از آغاز علائم بیماری شکل بگیرند. تفاوتهای سلولی و ساختاری برخی مفاصل از دوران جنینی میتواند توضیح دهد چرا این بیماری مفاصل خاصی را هدف قرار میدهد.
این یافتهها دیدگاه تازهای درباره چگونگی شکلگیری بیماریهای خودایمنی ارائه میکنند و ممکن است در آینده به توسعه روشهای دقیقتر برای پیشگیری و درمان آرتریت روماتوئید کمک کنند.
منبع
بیشتر بخوانید…
درمان کمتهاجمی درد زانو؛ روشی جدید برای کاهش درد و به تعویق انداختن جراحی تعویض مفصل
