مصرف قهوه و متابولیسم بدن موضوع یک مطالعه جدید علمی است که نشان میدهد مصرف روزانه قهوه ممکن است با تغییراتی در متابولیسم بدن، ترکیب بدنی و هورمونها ارتباط داشته باشد. این پژوهش جدید از دانشگاه اولو فنلاند نشان داده است افرادی که بهطور منظم قهوه مینوشند، در برخی شاخصهای زیستی مانند میزان چربی بدن، توده عضلانی، نشانگرهای متابولیک و هورمونهای جنسی تفاوتهایی دارند. البته پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و ثابت نمیکند که قهوه مستقیماً باعث این تغییرات میشود.
مطالعه ارتباط قهوه و متابولیسم بدن چگونه انجام شد؟
پژوهشگران دانشگاه اولو اطلاعات ۲۲۶۴ فرد ۴۶ ساله را که در مطالعه «گروه تولد شمال فنلاند در سال ۱۹۶۶» شرکت کرده بودند، بررسی کردند. هدف آنها این بود که ببینند آیا مصرف معمول قهوه با تغییر در مواد موجود در خون، عوامل خطر بیماریهای قلبی و متابولیک و همچنین هورمونهای جنسی ارتباط دارد یا خیر.
در این بررسی، میزان مصرف قهوه افراد با شاخصهایی مانند ترکیب بدن، سطح اسیدهای آمینه خون، وضعیت گلوکز و انسولین و هورمونهایی مانند تستوسترون و هورمون متصلشونده به هورمون جنسی (SHBG) مقایسه شد.
مصرف قهوه و متابولیسم بدن؛ مصرف بیشتر قهوه با چربی کمتر و عضله بیشتر همراه بود
یکی از یافتههای مهم این تحقیق، تفاوت در ترکیب بدن افراد قهوهخور بود. افرادی که قهوه بیشتری مصرف میکردند، بهطور میانگین چربی کلی بدن و چربی احشایی (چربی اطراف اندامهای داخلی) کمتری داشتند.
همچنین در این افراد میزان توده عضلانی اسکلتی بیشتر گزارش شد، هرچند شاخص توده بدنی (BMI) آنها تفاوت قابل توجهی با افرادی که قهوه کمتری مینوشیدند نداشت.
این موضوع نشان میدهد که تنها وزن بدن نمیتواند تصویر کاملی از تأثیر احتمالی سبک زندگی بر سلامت ارائه دهد و عواملی مانند میزان چربی و عضله نیز اهمیت دارند.
مصرف قهوه و متابولیسم بدن؛ قهوه و کاهش برخی نشانگرهای مرتبط با دیابت
پژوهشگران همچنین دریافتند مصرف بیشتر قهوه با سطح پایینتر اسیدهای آمینه شاخهدار (BCAA) در خون همراه است. این ترکیبات در صورت بالا بودن طولانیمدت، در برخی مطالعات با افزایش مقاومت به انسولین و خطر بیشتر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته شدهاند.
به گفته محققان، این یافته میتواند نشان دهد که ترکیبات موجود در قهوه یا عواملی مرتبط با عادت مصرف قهوه ممکن است با مسیرهای متابولیکی بدن ارتباط داشته باشند.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا خود قهوه باعث این تغییرات میشود یا افرادی که قهوه مینوشند، به دلیل سبک زندگی، فعالیت بدنی یا عوامل دیگر چنین ویژگیهایی دارند.
مصرف قهوه و متابولیسم بدن؛ تأثیر قهوه بر هورمونها در زنان و مردان متفاوت بود
یکی از بخشهای جالب این پژوهش، تفاوت اثرات مشاهدهشده میان زنان و مردان بود.
در مردان، مصرف بیشتر قهوه با وضعیت مطلوبتر در مسیر گلوکز و انسولین، افزایش سطح تستوسترون کل و تستوسترون قابل استفاده برای بدن و افزایش هورمون SHBG همراه بود. در مقابل، سطح تستوسترون آزاد و شاخص آندروژن آزاد کمی پایینتر گزارش شد.
در زنان، ارتباطهای هورمونی محدودتر بود و بیشتر به افزایش SHBG و کاهش برخی شاخصهای آندروژنهای آزاد مربوط میشد.
لوکا وروئست، پژوهشگر اصلی این مطالعه از دانشگاه اولو، میگوید با وجود مصرف گسترده قهوه در سراسر جهان، هنوز اطلاعات دقیقی درباره ارتباط آن با سوختوساز و هورمونها وجود ندارد. به گفته او، یکی از نکات قابل توجه این تحقیق، وجود الگوی هورمونی متفاوت میان زنان و مردان بود که حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند BMI و سبک زندگی نیز مشاهده شد.
مصرف قهوه و متابولیسم بدن؛ آیا قهوه واقعاً باعث تغییرات بدن میشود؟
با وجود نتایج جالب این مطالعه، نباید تصور کرد که نوشیدن قهوه بهتنهایی باعث کاهش چربی یا افزایش عضله میشود. این تحقیق از نوع مشاهدهای است؛ یعنی پژوهشگران رابطه میان مصرف قهوه و ویژگیهای بدن را بررسی کردهاند، اما نمیتوانند رابطه علت و معلولی را اثبات کنند.
برای مثال، ممکن است افرادی که قهوه بیشتری مینوشند، عادات دیگری مانند فعالیت بدنی بیشتر، الگوی غذایی متفاوت یا سبک زندگی خاصی داشته باشند که در نتایج نقش داشته باشد.
پژوهشگران اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ترکیبات خاص موجود در قهوه مسئول این تغییرات زیستی هستند یا عوامل دیگری در این میان نقش دارند. مطالعات آینده روی مدلهای حیوانی و سپس آزمایشهای انسانی میتواند پاسخ دقیقتری ارائه دهد.
فنلاند؛ یکی از بزرگترین مصرفکنندگان قهوه در جهان
این تحقیق درباره مصرف قهوه و متابولیسم بدن در کشوری انجام شده که مصرف قهوه در آن بسیار بالاست. در فنلاند، میزان مصرف سالانه قهوه به حدود ۱۱.۸ کیلوگرم برای هر فرد میرسد و نوشیدن قهوه بخشی از فرهنگ روزمره مردم محسوب میشود.
به همین دلیل، فنلاند محیط مناسبی برای بررسی ارتباط میان مصرف طولانیمدت قهوه و سلامت بدن فراهم کرده است.
جمعبندی
مطالعه دانشگاه اولو نشان میدهد مصرف قهوه و متابولیسم بدن ممکن است ارتباط پیچیدهای با یکدیگر داشته باشند. مصرف منظم قهوه با تفاوتهایی در میزان چربی بدن، توده عضلانی، برخی نشانگرهای متابولیک و هورمونهای جنسی همراه بوده است.
با این حال، هنوز نمیتوان گفت قهوه عامل مستقیم این تغییرات است. برای ارائه توصیههای غذایی دقیقتر، به تحقیقات بیشتری نیاز است تا مشخص شود کدام ترکیبات قهوه و از چه راهی ممکن است بر عملکرد بدن تأثیر بگذارند.
منبع
بیشتر بخوانید…
پلیفنولها و سرطان پستان؛ مصرف قهوه با کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان پستان مرتبط است
