مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب؛ یافتهای امیدوارکننده
کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) یکی از مشکلات شایع کبدی در جهان است که با تجمع چربی در سلولهای کبدی همراه میشود. اکنون یک مطالعه جدید نشان داده است که مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب ممکن است ارتباطی مهم داشته باشد؛ بهطوری که افراد مبتلا به این بیماری پس از افزودن مقدار مشخصی گوجهفرنگی خام و سس گوجهفرنگی به رژیم غذایی خود، کاهش بیشتری در چربی کبد نشان دادند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این نتایج هنوز اولیه هستند و گوجهفرنگی بهتنهایی نمیتواند جایگزین درمانهای اصلی مانند کاهش وزن، فعالیت بدنی و اصلاح کلی سبک زندگی شود.
مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب؛ مطالعه درباره تأثیر گوجهفرنگی بر تجمع چربی در کبد
در این پژوهش که در مجله Nutrients منتشر شده است، محققان بررسی کردند که آیا مصرف گوجهفرنگی میتواند بر استئاتوز کبدی (تجمع چربی در کبد) افراد مبتلا به MASLD تأثیر بگذارد یا خیر.
این مطالعه روی ۷۹ فرد بزرگسال مبتلا به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک انجام شد. شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند:
- گروه اول رژیم غذایی معمول خود را بدون مصرف گوجهفرنگی ادامه دادند.
- گروه دوم هر روز ۲۰۰ گرم گوجهفرنگی خام و ۵۰ گرم سس گوجهفرنگی مصرف کردند.
این مداخله غذایی به مدت ۶ هفته ادامه داشت و پژوهشگران تغییرات مختلفی مانند میزان چربی کبد، ترکیب بدن، سفتی کبد و سطح کلسترول را بررسی کردند.
مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب؛ کاهش بیشتر چربی کبد در گروه مصرفکننده گوجهفرنگی
نتایج نشان داد که میزان چربی کبد در هر دو گروه کاهش پیدا کرد، اما کاهش در گروهی که روزانه گوجهفرنگی مصرف کرده بودند بیشتر بود.
بررسیهای بیشتر نشان داد که میزان چربی کبد در ابتدای مطالعه بین دو گروه تفاوتی نداشت، اما پس از پایان دوره، افرادی که گوجهفرنگی دریافت کرده بودند کاهش بیشتری در تجمع چربی کبدی داشتند.
با این حال، پژوهشگران تغییر قابل توجهی در شاخصهای دیگری مانند سفتی کبد، آنزیمهای کبدی، چربی خون، مقاومت به انسولین یا شاخص توده بدنی مشاهده نکردند.
به همین دلیل، محققان معتقدند که مصرف گوجهفرنگی ممکن است به کاهش چربی کبد کمک کند، اما هنوز مشخص نیست که آیا میتواند روند پیشرفت بیماری را تغییر دهد یا خیر.
مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب؛ چرا گوجهفرنگی ممکن است برای سلامت کبد مفید باشد؟
گوجهفرنگی یکی از مواد غذایی رایج در رژیم مدیترانهای است و ترکیباتی مانند لیکوپن و کاروتنوئیدها را در خود دارد؛ موادی که پیشتر به دلیل اثرات احتمالی آنتیاکسیدانی و نقش آنها در سلامت بدن مورد توجه قرار گرفتهاند.
پژوهشگران احتمال میدهند که این ترکیبات بتوانند در کاهش تجمع چربی در کبد نقش داشته باشند، اما در این مطالعه میزان لیکوپن و کاروتنوئیدهای موجود در خون شرکتکنندگان اندازهگیری نشد.
بنابراین هنوز مشخص نیست دقیقاً کدام ترکیب موجود در گوجهفرنگی مسئول این اثر احتمالی است.
محدودیتهای مطالعه درباره مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب
با وجود نتایج امیدوارکننده، این پژوهش محدودیتهایی نیز داشت. مهمترین محدودیت، کوتاه بودن دوره مطالعه بود؛ زیرا تنها ۶ هفته ادامه داشت و نمیتواند درباره اثرات طولانیمدت مصرف گوجهفرنگی نتیجهگیری کند.
همچنین بیشتر شرکتکنندگان مرد بودند و افراد بالای ۶۵ سال یا افرادی با شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۰ در مطالعه حضور نداشتند. به همین دلیل مشخص نیست نتایج برای همه گروههای سنی و افراد با شرایط مختلف سلامتی یکسان باشد.
کارشناسان همچنین اشاره کردند که ترکیب استفادهشده در مطالعه شامل هم گوجهفرنگی خام و هم سس گوجهفرنگی بود، بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت کدام نوع مصرف یا کدام ماده موجود در گوجهفرنگی عامل اصلی کاهش چربی کبد بوده است.
گوجهفرنگی میتواند بخشی از یک رژیم سالم برای کبد باشد
متخصصان تأکید میکنند که بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک معمولاً با عوامل دیگری مانند اضافهوزن، دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا ارتباط دارد. به همین دلیل، درمان این بیماری نیازمند یک رویکرد جامع است.
کاهش وزن پایدار، بهبود تغذیه، ورزش منظم و کنترل بیماریهای زمینهای همچنان مهمترین روشهای اثباتشده برای بهبود سلامت کبد هستند.
مصرف گوجهفرنگی میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما نباید باعث شود افراد از روشهای درمانی مؤثر دیگر غافل شوند.
جمعبندی
مطالعهای جدید نشان میدهد که مصرف روزانه گوجهفرنگی و کبد چرب ممکن است ارتباطی با کاهش تجمع چربی در کبد داشته باشد. در این پژوهش، افرادی که روزانه گوجهفرنگی خام و سس گوجهفرنگی مصرف کردند، کاهش بیشتری در چربی کبد نشان دادند.
با این حال، این یافتهها هنوز قطعی نیستند و برای تأیید اثرات گوجهفرنگی بر سلامت کبد، مطالعات بزرگتر و طولانیتر مورد نیاز است. در حال حاضر، بهترین رویکرد برای مراقبت از کبد، ترکیبی از تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و کنترل عوامل خطر متابولیک است.
منبع
بیشتر بخوانید…
آب گوجهفرنگی و سویا؛ نوشیدنی ضد التهاب که میتواند به کاهش خطر بیماریهای مزمن کمک کند
