آب گوجهفرنگی و سویا چگونه التهاب را کاهش میدهد؟
التهاب مزمن یکی از عوامل اصلی بروز بسیاری از بیماریهای طولانیمدت از جمله بیماریهای قلبی، دیابت، اختلالات متابولیک و برخی سرطانها محسوب میشود. اکنون نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که آب گوجهفرنگی و سویا میتواند به کاهش برخی از عوامل مرتبط با التهاب در بدن کمک کند.
این مطالعه توسط محققان دانشگاه ایالتی اوهایو انجام شد و نتایج آن در نشریه علمی Molecular Nutrition & Food Research منتشر شده است. پژوهشگران دریافتند افرادی که به مدت چهار هفته این نوشیدنی ویژه را مصرف کردند، کاهش قابل توجهی در چندین پروتئین التهابی موجود در خون خود نشان دادند.
به گفته «جسیکا کوپرستون»، نویسنده اصلی پژوهش، هدف از این تحقیق بررسی این موضوع بود که آیا میتوان از مداخلات غذایی برای تعدیل التهاب استفاده کرد و اثرات آن را بهصورت علمی و دقیق اندازهگیری نمود یا خیر.
نقش لیکوپن و ایزوفلاونهای سویا در سلامت بدن
عامل اصلی تأثیرگذاری این نوشیدنی، دو ترکیب گیاهی مهم به نام لیکوپن و ایزوفلاونهای سویا هستند.
لیکوپن رنگدانهای طبیعی است که رنگ قرمز گوجهفرنگی را ایجاد میکند و به خانواده کاروتنوئیدها تعلق دارد. این ماده در سالهای اخیر به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی خود مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
در مقابل، ایزوفلاونهای سویا از گروه فلاونوئیدها هستند و بهعنوان ترکیبات زیستفعال گیاهی شناخته میشوند. این مواد میتوانند برخی عملکردهای مشابه هورمون استروژن را تقلید کنند و در تنظیم فرآیندهای بیولوژیکی مختلف نقش داشته باشند.
پژوهشهای پیشین نیز ارتباط مصرف محصولات گوجهفرنگی و سویا را با کاهش خطر برخی بیماریها، از جمله سرطان پروستات، نشان داده بودند. همین شواهد علمی باعث شد محققان تصمیم بگیرند اثر ترکیب این دو ماده را بر التهاب بررسی کنند.
نتایج مطالعه روی افراد مبتلا به چاقی
در این تحقیق، ۱۲ فرد سالم مبتلا به چاقی شرکت کردند. هر یک از شرکتکنندگان به مدت چهار هفته روزانه دو قوطی ۱۷۷ میلیلیتری آب گوجهفرنگی و سویا مصرف کردند. پس از یک دوره فاصلهگذاری، آنها به مدت چهار هفته نوشیدنی کنترل حاوی آب گوجهفرنگی با میزان پایین کاروتنوئید مصرف کردند.
محققان پیش و پس از هر دوره آزمایش، نمونههای خون شرکتکنندگان را برای اندازهگیری سیتوکینها بررسی کردند.
سیتوکینها پروتئینهایی هستند که توسط سیستم ایمنی تولید میشوند و نقش مهمی در فرآیندهای التهابی دارند.
نتایج نشان داد که تنها پس از مصرف آب گوجهفرنگی و سویا کاهش معناداری در برخی از مهمترین نشانگرهای التهاب مشاهده شد. سطح اینترلوکین ۵ (IL-5)، اینترلوکین ۱۲p70 و فاکتور محرک کلونی گرانولوسیت-ماکروفاژ (GM-CSF) کاهش یافت. همچنین میزان فاکتور نکروز تومور آلفا (TNF-α) نیز روندی کاهشی نشان داد، هرچند این کاهش از نظر آماری به حد معنیدار نرسید.
تغییرات متابولیکی ناشی از مصرف آب گوجهفرنگی و سویا
پژوهشگران علاوه بر نمونههای خون، نمونههای ادرار شرکتکنندگان را نیز بررسی کردند تا تغییرات متابولیتهای بدن را ارزیابی کنند.
تحلیلها نشان داد که هر دو نوشیدنی باعث برخی تغییرات مشترک در مسیرهای متابولیکی شدند که احتمالاً به خود گوجهفرنگی مربوط میشود. با این حال، تغییرات مرتبط با متابولیتهای ایزوفلاون سویا در گروه مصرفکننده نوشیدنی غنیشده بسیار چشمگیرتر بود.
این یافتهها نشان میدهد که ترکیب گوجهفرنگی و سویا میتواند فرآیندهای زیستی مختلفی را در بدن تحت تأثیر قرار دهد و تنها به کاهش التهاب محدود نباشد.
آینده تحقیقات درباره آب گوجهفرنگی و سویا
محققان اعلام کردهاند که نتایج این مطالعه زمینه را برای تحقیقات گستردهتر فراهم کرده است. آنها موفق شدهاند بودجه لازم برای انجام یک کارآزمایی بالینی آزمایشی را دریافت کنند تا اثر این نوشیدنی را در افراد مبتلا به پانکراتیت یا التهاب مزمن لوزالمعده بررسی کنند.
مطالعات حیوانی پیشین نیز نشان داده بود که این نوشیدنی میتواند شدت التهاب و آسیبهای مرتبط با پانکراتیت مزمن را کاهش دهد. به همین دلیل پژوهشگران امیدوارند در آینده از آب گوجهفرنگی و سویا به عنوان یک راهکار غذایی مکمل برای بهبود کیفیت زندگی بیماران استفاده شود.
اگرچه تحقیقات بیشتری برای تأیید این نتایج لازم است، اما یافتههای جدید بار دیگر نشان میدهد که انتخابهای غذایی هوشمندانه میتوانند نقش مهمی در کنترل التهاب و حفظ سلامت طولانیمدت بدن داشته باشند.
