فستینگ ۸ ساعته چیست و چه تأثیری بر مغز دارد؟
فستینگ زمان محدود ۸ ساعته نوعی الگوی غذایی است که در آن فرد تمام وعدههای غذایی روزانه خود را در یک بازه کوتاه، معمولاً حدود ۸ تا ۹ ساعت، مصرف میکند و در باقی ساعات روز غذا نمیخورد.
پژوهشی آزمایشی جدید نشان میدهد این روش ممکن است علاوه بر کاهش وزن، مزایای دیگری برای مغز داشته باشد. محققان دریافتند افرادی که زمان خوردن غذا را محدود کردند، در برخی آزمونهای شناختی مانند برنامهریزی فضایی و حل مسئله، عملکرد بهتری نسبت به افرادی داشتند که تنها میزان کالری مصرفی خود را کاهش داده بودند.
این مطالعه در نشست سالانه NUTRITION 2026 توسط انجمن تغذیه آمریکا (American Society for Nutrition) ارائه شد.
فستینگ ۸ ساعته؛ بررسی ارتباط زمان غذا خوردن با سلامت مغز
با افزایش سن جمعیت جهان، بیماریهای مرتبط با زوال شناختی مانند آلزایمر و انواع دمانس شیوع بیشتری پیدا کردهاند. زنان و افرادی که اضافهوزن یا چاقی دارند، معمولاً در معرض خطر بیشتری برای مشکلات شناختی قرار دارند.
اگرچه مطالعات پیشین ارتباط میان سبک زندگی، رژیم غذایی و خطر زوال عقل را بررسی کردهاند، اما پژوهشهای کمتری به این موضوع پرداختهاند که آیا تغییر زمان غذا خوردن میتواند به کاهش این خطر کمک کند یا خیر.
پژوهشگران دانشگاه راتگرز (Rutgers University) تلاش کردند بررسی کنند که آیا محدود کردن ساعات غذا خوردن، جدا از کاهش وزن، میتواند روی عملکرد مغز اثر بگذارد.
نحوه انجام مطالعه فستینگ زمانمحدود ۸ ساعته
این مطالعه کوچک شامل ۴۷ زن بین ۵۰ تا ۷۹ سال بود که اضافهوزن یا چاقی داشتند.
تمام شرکتکنندگان برنامهای برای کاهش حدود ۵۰۰ کالری از مصرف روزانه خود دریافت کردند. سپس افراد به دو گروه تقسیم شدند:
- گروه اول: مصرف غذا در کمتر از ۹ ساعت در روز
- گروه دوم: ادامه الگوی معمول غذا خوردن در حدود ۱۲ ساعت در روز
افراد گروه فستینگ زمانمحدود معمولاً بین ساعت ۱۰ صبح تا ۶ عصر غذا میخوردند. میانگین زمان غذا خوردن این گروه حدود ۸.۲ ساعت بود، در حالی که گروه دوم حدود ۱۲.۳ ساعت در روز غذا مصرف میکرد.
فستینگ ۸ ساعته چه تغییراتی در عملکرد شناختی ایجاد کرد؟
پس از شش ماه، هر دو گروه به طور میانگین حدود ۱۵ پوند (حدود ۶.۸ کیلوگرم) وزن کم کردند. اما تفاوت اصلی در برخی عملکردهای ذهنی مشاهده شد.
افرادی که از فستینگ زمانمحدود ۸ ساعته پیروی کرده بودند، در آزمونهای مربوط به برنامهریزی فضایی و حل مسئله پیشرفت بیشتری نشان دادند.
همچنین این گروه تمایل داشت اشتباهات کمتری در آزمونهای حافظه و یادگیری داشته باشد، اگرچه این تفاوت از نظر آماری به اندازه کافی قوی نبود.
در مقابل، تفاوت قابل توجهی در توانایی انجام چند کار همزمان یا سرعت واکنش بین دو گروه دیده نشد.
سو شپسیس (Sue Shapses)، پژوهشگر اصلی مطالعه، گفت کاهش وزن به تنهایی میتواند بخشی از افت شناختی مرتبط با افزایش سن را کاهش دهد، اما محدود کردن زمان غذا خوردن ممکن است مزایای بیشتری ایجاد کند.
فستینگ ۸ ساعته؛ چرا محدود کردن زمان غذا خوردن ممکن است برای مغز مفید باشد؟
محققان هنوز دلیل دقیق این اثر را مشخص نکردهاند، اما چند عامل احتمالی را بررسی میکنند.
یکی از توضیحات ممکن، ارتباط میان زمان غذا خوردن و ریتم شبانهروزی بدن است. ساعت زیستی بدن بر خواب، سوختوساز، عملکرد سلولها و حتی فعالیت مغز تأثیر دارد.
همچنین تغییر زمان دریافت غذا ممکن است بر مسیرهای مرتبط با متابولیسم، التهاب و نحوه استفاده بدن از انرژی اثر بگذارد.
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده بررسی کنند که آیا این تغییرات زیستی میتوانند توضیح دهند چرا محدود کردن ساعات غذا خوردن با عملکرد بهتر برخی بخشهای شناختی همراه بوده است.
محدودیتهای مطالعه درباره فستینگ ۸ ساعته و نیاز به تحقیقات بیشتر
با وجود نتایج امیدوارکننده، این پژوهش محدودیتهایی دارد. تعداد شرکتکنندگان کم بود و همه افراد مورد بررسی زنان سالمند دارای اضافهوزن یا چاقی بودند؛ بنابراین نمیتوان نتایج را به همه گروههای سنی و جمعیتی تعمیم داد.
همچنین برای تأیید این یافتهها، مطالعات بزرگتر و طولانیتر مورد نیاز است تا مشخص شود آیا فستینگ زمانمحدود میتواند در طولانیمدت از کاهش تواناییهای شناختی جلوگیری کند یا خیر.
نتیجهگیری: آیا فستینگ ۸ ساعته میتواند از مغز محافظت کند؟
نتایج اولیه این مطالعه نشان میدهد فستینگ زمانمحدود ۸ ساعته ممکن است علاوه بر کمک به کاهش وزن، تأثیر مثبتی بر برخی تواناییهای ذهنی مانند حل مسئله و برنامهریزی داشته باشد.
با این حال، این روش هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد و نمیتوان آن را بهعنوان راهکاری قطعی برای پیشگیری از مشکلات شناختی معرفی کرد. رعایت یک الگوی غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و سبک زندگی متعادل همچنان از مهمترین عوامل حفظ سلامت مغز در طول زندگی هستند.
منبع
بیشتر بخوانید…
فستینگ متناوب برای کاهش وزن؛ پژوهش جدید آن را گزینهای پایدارتر برای برخی افراد معرفی میکند
