سندرم پیش از قاعدگی و نقش عادتهای غذایی
پژوهشگران در مطالعهای که در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده است، اطلاعات مربوط به ۶۰۷ زن ۱۸ تا ۳۰ ساله در ترکیه را بررسی کردند تا ارتباط میان الگوهای غذایی و شدت علائم سندرم پیش از قاعدگی را بهتر درک کنند.
شرکتکنندگان از طریق شبکههای دانشگاهی، رسانههای اجتماعی و معرفی سایر افراد جذب شدند. آنها در یک پرسشنامه آنلاین، علائمی را که در هفته پیش از قاعدگی تجربه کرده بودند، گزارش کردند. این علائم شامل درد، تغییرات خواب و اشتها و سایر نشانههای مرتبط با PMS بود.
پژوهشگران علاوه بر بررسی علائم، درباره میزان مصرف غذاهای فوقفرآوریشده، پیروی از رژیم غذایی مدیترانهای و نحوه واکنش افراد به گرسنگی و هوسهای غذایی نیز از شرکتکنندگان سؤال کردند.
سندرم پیش از قاعدگی؛ غذاهای فوقفرآوریشده چگونه با علائم PMS ارتباط دارند؟
غذاهای فوقفرآوریشده معمولاً شامل محصولاتی هستند که طی فرایندهای صنعتی متعدد تولید شدهاند. نوشابههای شیرین و برخی تنقلات بستهبندیشده نمونههایی از این گروه غذایی هستند.
نتایج مطالعه نشان داد زنانی که بیشتر از این نوع غذاها مصرف میکردند، بهطور متوسط علائم شدیدتری از سندرم پیش از قاعدگی را گزارش کرده بودند.
این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، منظم بودن چرخه قاعدگی، الگوی کلی تغذیه و عادتهای غذایی نیز همچنان مشاهده شد.
البته اندازه این ارتباط چندان بزرگ نبود. به گفته زیا اروکای متین، پژوهشگر تغذیه در دانشگاه علوم سلامت آنکارا، به ازای هر یک امتیاز افزایش در پرسشنامه مصرف غذاهای فوقفرآوریشده (از صفر تا ۱۱)، امتیاز متوسط علائم PMS حدود یک واحد افزایش پیدا میکرد. این امتیاز علائم در مقیاسی از ۴۴ تا ۲۲۰ محاسبه شده بود.
بنابراین، اگرچه میان مصرف بیشتر این غذاها و شدت علائم ارتباط مشاهده شده است، نمیتوان آنها را تنها عامل مؤثر بر تجربه سندرم پیش از قاعدگی دانست.
سندرم پیش از قاعدگی؛ کنترل هوسهای غذایی و کاهش احساس گناه چه اهمیتی دارند؟
یکی از یافتههای جالب این پژوهش به نحوه واکنش زنان به میل به غذا خوردن مربوط میشود.
پژوهشگران دریافتند دو عادت رفتاری با گزارش علائم خفیفتر سندرم پیش از قاعدگی ارتباط دارند: واکنش نشان ندادن فوری به میل غذایی و قضاوت نکردن درباره خود به دلیل انتخابهای غذایی.
برای توضیح این موضوع، متین مثال شکلات را مطرح میکند. فرض کنید چند روز مانده به قاعدگی، میل زیادی به خوردن شکلات دارید. در چنین شرایطی، میتوانید لحظهای مکث کنید و از خودتان بپرسید آیا واقعاً گرسنه هستید یا صرفاً خوردن شکلات برایتان لذتبخش و آرامشبخش است.
پژوهشگران این مکث و واکنش نشان ندادن فوری به میل غذایی را «عدم واکنشپذیری» (Non-reactance) مینامند.
اما نکته مهم این است که حتی اگر پس از این مکث تصمیم بگیرید شکلات بخورید، لازم نیست خودتان را سرزنش کنید. پذیرش انتخاب غذایی بدون احساس شکست یا عذاب وجدان، مفهوم دیگری است که در این مطالعه با عنوان «عدم قضاوت» (Non-judgment) بررسی شده است.
آیا رژیم غذایی مدیترانهای میتواند علائم سندرم پیش از قاعدگی را کاهش دهد؟
پژوهشگران در این مطالعه میزان پیروی زنان از رژیم غذایی مدیترانهای را نیز بررسی کردند. این الگوی تغذیه بر مصرف سبزیجات، میوهها، حبوبات، ماهی و روغن زیتون تأکید دارد.
بااینحال، برخلاف انتظار، در تحلیل انجامشده ارتباط مشخصی میان پیروی بیشتر از رژیم غذایی مدیترانهای و شدت علائم سندرم پیش از قاعدگی مشاهده نشد.
این نتیجه به معنای بیفایده بودن رژیم غذایی مدیترانهای نیست؛ بلکه نشان میدهد این پژوهش نتوانسته است ارتباط مشخصی میان این الگوی غذایی و شدت علائم سندرم پیش از قاعدگی پیدا کند.
هوسهای غذایی در دوران قاعدگی؛ یافتههای پژوهش قبلی
این گروه پژوهشی پیشتر نیز در مطالعهای دیگر، تغییرات میل به غذا خوردن را در مراحل مختلف چرخه قاعدگی بررسی کرده بود.
در آن پژوهش که ۱۵۰ زن در آن شرکت داشتند، زنان مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی در هر سه مرحله بررسیشده، تمایل بیشتری به خوردن غذا صرفاً برای لذت بردن از آن نشان دادند؛ حتی زمانی که از نظر جسمی گرسنه نبودند.
این یافته میتواند به درک بهتر تغییرات اشتها و هوسهای غذایی در طول چرخه قاعدگی کمک کند.
محدودیتهای پژوهش؛ آیا غذاهای فوقفرآوریشده باعث سندرم پیش از قاعدگی میشوند؟
با وجود نتایج جالب این مطالعه درباره سندرم پیش از قاعدگی، یک محدودیت مهم وجود دارد: پژوهشگران نمیتوانند مشخص کنند که آیا مصرف غذاهای فوقفرآوریشده باعث تشدید علائم سندرم پیش از قاعدگی شده است یا اینکه افزایش علائم، زنان را به سمت انتخاب این غذاها سوق داده است.
از آنجا که اطلاعات مربوط به تغذیه و علائم در یک زمان جمعآوری شدهاند، تعیین رابطه علت و معلولی امکانپذیر نیست.
همچنین، اطلاعات مطالعه بر اساس خاطرات و گزارش شخصی شرکتکنندگان جمعآوری شده بود. حدود چهار نفر از هر پنج شرکتکننده نیز تحصیلات دانشگاهی داشتند؛ بنابراین، ممکن است نتایج بهطور کامل قابل تعمیم به همه زنان نباشد.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند در مطالعات آینده، زنان طی چند چرخه قاعدگی بهصورت روزانه وضعیت تغذیه، هوسهای غذایی و علائم خود را ثبت کنند. چنین روشی میتواند مشخص کند که تغییرات تغذیهای پیش از تشدید علائم اتفاق میافتند یا تغییرات جسمی و روانی، انتخابهای غذایی را تحت تأثیر قرار میدهند.
در نهایت، انجام مطالعات مداخلهای که در آن افراد بهطور تصادفی رژیمهای غذایی متفاوتی را دنبال میکنند، میتواند به پاسخ دقیقتر این پرسش کمک کند که آیا تغییر در الگوی تغذیه واقعاً علائم سندرم پیش از قاعدگی را کاهش میدهد یا خیر.
منبع
بیشتر بخوانید…
درمان درد قاعدگی؛ چرا بسیاری از زنان هنوز داروی مؤثرتر را انتخاب نمیکنند؟
