داروی آزمایشی DT-109 کبد چرب شدید را با ترمیم روده بهبود داد
پژوهشگران دانشگاه میشیگان اعلام کردهاند که داروی آزمایشی DT-109 برای درمان کبد چرب شدید توانسته است در مدلهای حیوانی، نوع پیشرفتهای از بیماری کبد چرب را معکوس کند. این ترکیب با بازسازی سد دفاعی روده و قطع یک مسیر زیستی آسیبزا میان روده و کبد، باعث کاهش التهاب و بهبود سلامت کبد شده است.
این یافتهها که در مجله علمی The Journal of Clinical Investigation منتشر شدهاند، میتوانند مسیر تازهای برای درمان بیماری استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک (MASH) ایجاد کنند؛ بیماریای که حدود ۷ درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار میدهد و در صورت پیشرفت میتواند به سیروز کبدی، سرطان کبد و نارسایی کبد منجر شود.
کبد چرب شدید چگونه به آسیب کبدی تبدیل میشود؟
بیماری MASH یکی از مراحل پیشرفته کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک است. در این بیماری، تجمع چربی در کبد همراه با التهاب و آسیب سلولی رخ میدهد. اگرچه در سالهای اخیر درمانهای جدیدی برای این بیماری معرفی شدهاند، اما همچنان گزینههای درمانی مؤثر محدود هستند.
مطالعات پیشین تیم تحقیقاتی دانشگاه میشیگان نشان داده بود که ترکیب DT-109 میتواند در برابر MASH اثر محافظتی داشته باشد. در پژوهش جدید، دانشمندان تلاش کردند دلیل عملکرد این دارو را بهتر بررسی کنند.
نتایج نشان داد یکی از عوامل مهم در پیشرفت بیماری، افزایش سریع باکتری Clostridium perfringens در روده است. این باکتری مادهای به نام آمونیاک تولید میکند که در مقادیر بالا میتواند به پوشش داخلی روده آسیب بزند و سد محافظتی آن را ضعیف کند.
نقش روده در پیشرفت بیماری کبد
روده و کبد ارتباط بسیار نزدیکی با یکدیگر دارند که به آن «محور روده-کبد» گفته میشود. زمانی که سد دفاعی روده آسیب ببیند، مواد مضر تولیدشده توسط میکروبها میتوانند وارد جریان خون شوند و به کبد برسند.
ورود این ترکیبات باعث فعال شدن واکنشهای التهابی در بدن میشود؛ از جمله تحریک بیش از حد سلولهای ایمنی CD8+ T که میتوانند در پیشرفت آسیب کبدی نقش داشته باشند.
محققان دریافتند که داروی آزمایشی DT-109 برای درمان کبد چرب شدید میتواند این زنجیره آسیبزا را متوقف کند. این دارو میزان باکتری Clostridium perfringens را کاهش داد، تولید آمونیاک در روده را کم کرد و به بازسازی سد محافظتی روده کمک کرد.
داروی آزمایشی DT-109 التهاب کبد را کاهش داد
یکی از بخشهای مهم این مطالعه، آزمایش دارو روی نخستیهای غیرانسانی بود. این حیوانات از نظر ساختار کبد و ترکیب میکروبی روده شباهت بیشتری به انسان دارند؛ بنابراین نتایج آنها اهمیت بیشتری برای تحقیقات آینده دارد.
در این مدلها، درمان با DT-109 باعث کاهش التهاب کبد و کاهش شدت بیماری MASH شد.
جینفنگ ژانگ، پژوهشگر همکار این مطالعه، توضیح داد که این ترکیب با تنظیم میکروبیوم روده، تقویت سد روده و جلوگیری از ورود آمونیاک و سایر مواد التهابی به بدن، از کبد محافظت میکند.
به گفته پژوهشگران، اگرچه عملکرد اصلی DT-109 در دستگاه گوارش دیده میشود، اثرات آن میتواند در بخشهای دیگر بدن نیز مشاهده شود.
کاربردهای احتمالی دیگر داروی آزمایشی DT-109
پژوهشهای قبلی نشان دادهاند که این ترکیب ممکن است اثرات دیگری نیز داشته باشد. برای مثال، DT-109 در مدلهای حیوانی توانسته است تشکیل پلاکهای تصلب شرایین و رسوب کلسیم در رگها را کاهش دهد.
به همین دلیل، دانشمندان احتمال میدهند این دارو در آینده علاوه بر بیماریهای کبدی، برای برخی بیماریهای قلبی-عروقی نیز مورد بررسی قرار گیرد.
از آنجا که آسیب سد روده در برخی بیماریهای گوارشی مانند بیماریهای التهابی روده نیز نقش دارد، پژوهشگران معتقدند DT-109 ممکن است در آینده برای درمان این اختلالات نیز بررسی شود.
آزمایشهای انسانی داروی آزمایشی DT-109؛ گام بعدی برای درمان کبد چرب شدید
با وجود نتایج امیدوارکننده، DT-109 هنوز یک داروی آزمایشی است و برای استفاده عمومی نیاز به آزمایشهای انسانی دارد. پژوهشگران قصد دارند مطالعات بیشتری انجام دهند تا ایمنی و اثربخشی این ترکیب در انسان مشخص شود.
الیوت تپر، مدیر علمی بخش کبدشناسی دانشگاه میشیگان، معتقد است این مطالعه اطلاعات تازهای درباره عوامل ایجادکننده MASH ارائه میدهد و امیدهای جدیدی برای یافتن درمانی مؤثر برای این بیماری ایجاد کرده است.
به گفته او، بیماران مبتلا به MASH به درمانی نیاز دارند که بتواند همزمان سلامت کبد و قلب را بهبود دهد.
جمعبندی
مطالعه جدید نشان میدهد داروی آزمایشی DT-109 برای درمان کبد چرب شدید میتواند با هدف قرار دادن ارتباط میان روده و کبد، روند بیماری MASH را در مدلهای حیوانی کاهش دهد. این دارو با تقویت سد روده، کاهش مواد سمی میکروبی و کم کردن التهاب کبد، یک مسیر درمانی جدید را پیش روی پژوهشگران قرار داده است.
با این حال، تا زمانی که آزمایشهای بالینی روی انسان انجام نشود، نمیتوان درباره اثربخشی نهایی این دارو در بیماران مبتلا به کبد چرب شدید اظهار نظر قطعی کرد.
منبع
بیشتر بخوانید…
داروی ضدلخته جدید؛ امیدی تازه برای پیشگیری از سکته مغزی بدون خطر خونریزی
