داروی ضدلخته جدید، میتواند تحولی را در علم داروسازی ایجاد کند. دانشمندان در یکی از مهمترین پیشرفتهای سالهای اخیر در حوزه سکته مغزی، موفق به توسعه داروی ضدلخته جدیدی شدهاند که میتواند خطر سکته مجدد را کاهش دهد، بدون آنکه مانند بسیاری از داروهای فعلی باعث خونریزیهای خطرناک شود. این یافته توجه متخصصان مغز و اعصاب و قلب را در سراسر جهان جلب کرده و ممکن است آینده درمان بیماران در معرض سکته را تغییر دهد.
سکته مغزی همچنان یکی از اصلیترین دلایل مرگ و ناتوانی در جهان است. بسیاری از افرادی که یک بار سکته یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) را تجربه میکنند، در معرض خطر سکته دوم قرار دارند. پزشکان برای کاهش این خطر معمولاً از داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مانند آسپرین استفاده میکنند؛ اما مشکل بزرگ این درمانها، افزایش احتمال خونریزی شدید است. همین مسئله سالها درمان بیماران را به یک معادله دشوار تبدیل کرده بود: کاهش خطر لخته یا جلوگیری از خونریزی؟
اکنون پژوهشگران در یک مطالعه بینالمللی گسترده به نتایجی امیدوارکننده رسیدهاند. در این تحقیق، دارویی آزمایشی به نام Asundexian روی بیش از ۱۲ هزار بیمار در ۳۷ کشور بررسی شد. همه این افراد طی ۷۲ ساعت گذشته دچار سکته غیرقلبی یا حمله ایسکمیک گذرا شده بودند. محققان میخواستند ببینند آیا این داروی ضدلخته جدید میتواند بدون افزایش خونریزی، از سکتههای بعدی جلوگیری کند یا نه.
نتایج شگفتانگیز بود. افرادی که Asundexian مصرف کردند، حدود ۲۶ درصد کمتر از گروه دارونما دچار سکته مجدد شدند. همچنین میزان سکتههای شدید یا مرگبار در این گروه کاهش قابلتوجهی داشت. مهمتر از همه اینکه پژوهشگران افزایش خطر خونریزی شدید را مشاهده نکردند؛ موضوعی که سالها یکی از بزرگترین نگرانیهای پزشکان بوده است.
اما چرا این داروی ضدلخته جدید متفاوت است؟
بیشتر داروهای ضدانعقاد رایج، بخشهای مهمی از سیستم طبیعی انعقاد خون را مهار میکنند. در نتیجه اگرچه احتمال تشکیل لخته کمتر میشود؛ اما بدن هنگام خونریزی نیز توانایی طبیعی خود را از دست میدهد. Asundexian از رویکرد دیگری استفاده میکند و پروتئینی به نام Factor XIa را هدف قرار میدهد؛ پروتئینی که نقش مهمی در تشکیل لختههای خطرناک دارد، اما نقش آن در توقف خونریزیهای طبیعی بدن محدودتر است.
به همین دلیل، دانشمندان امیدوارند این روش بتواند تعادل بهتری میان پیشگیری از لخته و حفظ ایمنی بدن ایجاد کند. متخصصان این تحقیق میگویند دستیابی به چنین نتیجهای، هدفی بوده که پژوهشگران دههها برای آن تلاش کردهاند. «مایک شارما»، محقق اصلی مطالعه، اعلام کرده که این دارو توانسته در گروههای مختلف بیماران ــ از زنان و مردان گرفته تا سالمندان و بیماران با شدتهای متفاوت سکته ــ نتایج مثبتی نشان دهد.
البته این داروی جدید ضدلخته هنوز در مرحله بررسیهای قانونی و تأیید نهایی قرار دارد و وارد مصرف عمومی نشده است. پژوهشگران تأکید میکنند که برای اطمینان از ایمنی بلندمدت آن، تحقیقات بیشتری لازم است. بااینحال، بسیاری از متخصصان معتقدند این مطالعه میتواند آغاز نسل تازهای از داروهای ضدانعقاد باشد؛ داروهایی که شاید روزی بتوانند جان میلیونها نفر را بدون تحمیل خطر خونریزی نجات دهند. این دستاورد نهتنها برای بیماران سکته مغزی اهمیت دارد، بلکه میتواند آینده درمان بیماریهای قلبی و عروقی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. اگر نتایج فعلی در مطالعات آینده تأیید شود، شاید پزشکان برای نخستین بار بتوانند با اطمینان بیشتری خطر لختههای مرگبار را کاهش دهند، بدون آنکه نگران عوارض شدید خونریزی باشند.
منبع
