خواب کافی و عملکرد تحصیلی چه ارتباطی دارند؟

خواب کافی فقط برای حفظ سلامت جسم و روان اهمیت ندارد؛ بلکه می‌تواند بر عملکرد تحصیلی نیز اثر بگذارد. پژوهشگران در یک مطالعه جدید بررسی کردند که آیا افزایش واقعی مدت خواب دانشجویان می‌تواند مستقیماً به بهبود نمرات آنها منجر شود یا نه. نتایج نشان داد دانشجویانی که با کمک یک مداخله ساده خواب بیشتری داشتند، در طول ترم عملکرد تحصیلی بهتری نیز پیدا کردند.

این مطالعه که در Journal of Political Economy منتشر شده، از نخستین پژوهش‌های میدانی است که تلاش کرده رابطه میان خواب و عملکرد تحصیلی را به‌صورت علّی بررسی کند؛ یعنی مشخص کند آیا بهتر شدن خواب واقعاً باعث بهبود عملکرد درسی می‌شود یا صرفاً با آن ارتباط دارد.

تاثیر خواب کافی چگونه در این مطالعه بررسی شد ؟

پژوهشگران ۱۱۴۹ دانشجو را در چند مرحله بررسی کردند. در آغاز، دانشجویان به‌طور میانگین فقط ۶.۶ ساعت در شب می‌خوابیدند و در ۲۹ درصد از شب‌های هفته کمتر از شش ساعت خواب داشتند.

در مرحله مداخله، همه دانشجویان یک ردیاب سلامتی Fitbit دریافت کردند تا الگوی خواب آنها ثبت شود. سپس شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند.

گروه نخست تشویق شد که در شب‌های هفته حداقل هفت ساعت بخوابد. این افراد علاوه بر دریافت یادآوری‌های شخصی‌سازی‌شده برای زمان خواب، در صورت رسیدن به هدف هفت ساعت خواب، به مدت چهار هفته برای هر شب ۴.۷۵ دلار پاداش دریافت می‌کردند.

گروه دوم نیز از Fitbit استفاده می‌کرد، اما برای تغییر الگوی خواب خود نه یادآوری دریافت کرد و نه پاداشی گرفت.

خواب بیشتر چه تغییری در دانشجویان ایجاد کرد؟

نتایج نشان داد این مداخله ساده توانست میزان خواب دانشجویان را افزایش دهد. سهم شب‌هایی که دانشجویان گروه مداخله به هدف هفت ساعت خواب رسیدند، ۲۶ درصد افزایش یافت. همچنین مدت خواب شبانه آنها به‌طور متوسط ۱۹ دقیقه بیشتر شد.

نکته قابل توجه این بود که اثر مداخله پس از پایان دوره چهار هفته‌ای نیز کاملاً از بین نرفت. دانشجویان همچنان نسبت به ابتدای مطالعه خواب بیشتری داشتند، هرچند این افزایش پس از کنار رفتن پاداش‌ها و یادآوری‌ها به حدود ۸ دقیقه در شب کاهش پیدا کرد.

این موضوع نشان می‌دهد حتی یک مداخله نسبتاً ساده می‌تواند تا حدی به شکل‌گیری عادت‌های بهتر خواب کمک کند.

خواب کافی چگونه نمرات دانشگاهی را تغییر داد؟

مهم‌ترین بخش پژوهش زمانی مشخص شد که محققان اطلاعات مربوط به خواب را با کارنامه رسمی دانشجویان مقایسه کردند. دانشجویانی که در گروه افزایش خواب قرار داشتند، در طول ترم مداخله بهبود متوسطی در عملکرد درسی خود نشان دادند.

میانگین عملکرد آنها در درس‌هایشان حدود ۰.۰۷۵ تا ۰.۰۸۹ واحد نمره افزایش یافت. اثر مشابهی نیز در ترم بعد مشاهده شد؛ یعنی بهبود عملکرد تحصیلی تنها به دوره‌ای که دانشجویان پاداش دریافت می‌کردند محدود نماند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای تأیید آن به مطالعات بیشتری نیاز است. با این حال، نتیجه مهم مطالعه این است که افزایش خواب در یک محیط واقعی با بهبود عملکرد تحصیلی همراه شد.

خواب کافی می‌تواند روشی کم‌هزینه برای بهبود عملکرد باشد

یکی از نکات مهم این پژوهش، سادگی مداخله مورد استفاده است. دانشجویان به دارو یا برنامه پیچیده‌ای نیاز نداشتند؛ بلکه هدف اصلی، تشویق آنها به داشتن حداقل هفت ساعت خواب در شب‌های هفته بود.پ

پژوهشگران می‌گویند میزان بهبود عملکرد تحصیلی در این مطالعه با برخی برنامه‌های تشویقی مالی برای موفقیت تحصیلی قابل مقایسه یا حتی بهتر بود، در حالی که هزینه این مداخله بسیار کمتر بود.

به همین دلیل، آنها معتقدند روش‌هایی مشابه می‌توانند در محیط‌های دیگری مانند مدارس و محل‌های کار نیز مورد آزمایش قرار گیرند.

چرا خواب کافی برای دانشجویان اهمیت دارد؟

کمبود خواب در میان جوانان و دانشجویان شایع است و پژوهش‌های پیشین نیز ارتباط میان خواب نامناسب و مشکلات مختلف سلامت و عملکرد را نشان داده‌اند. با این حال، بسیاری از مطالعات قبلی بیشتر بر ارتباط آماری میان خواب و عملکرد تحصیلی تمرکز داشتند.

اهمیت مطالعه جدید در این است که پژوهشگران با استفاده از ردیاب‌های پوشیدنی و یک آزمایش میدانی، تلاش کردند تأثیر افزایش خواب بر عملکرد تحصیلی را در شرایط واقعی بررسی کنند.

نتایج نشان می‌دهد که خواب کافی ممکن است یکی از عوامل قابل‌توجه در عملکرد بهتر دانشجویان باشد؛ عاملی که برای بهبود آن می‌توان از مداخلات ساده و نسبتاً کم‌هزینه استفاده کرد.

منبع

بیشتر بخوانید…

کمبود خواب و افزایش وزن؛ کاهش تنها ۸۰ دقیقه خواب شبانه می‌تواند در چند هفته باعث اضافه‌وزن شود