ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل موضوع پژوهش جدیدی است که نتایج آن میتواند برای میلیونها نفر در سراسر جهان اهمیت داشته باشد. دانشمندان دریافتهاند افرادی که در سالهای بعدی زندگی سیگار را کنار میگذارند، در مقایسه با افرادی که همچنان سیگار میکشند، با خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل مواجه هستند. با این حال، این مزیت مهم به یک عامل کلیدی وابسته است: کنترل وزن پس از ترک سیگار.
ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل؛ یافتههای پژوهش جدید
پژوهشگران با بررسی دادههای سلامت بیش از ۳۲ هزار فرد بازنشسته آمریکایی که در ابتدای مطالعه به زوال عقل مبتلا نبودند، تأثیر ترک سیگار بر سلامت مغز را ارزیابی کردند. میانگین سنی شرکتکنندگان حدود ۶۰ سال بود و وضعیت مصرف سیگار و وزن بدن آنها هر دو سال یکبار ثبت میشد.
در طول ۲۵ سال پیگیری، نزدیک به ۶ هزار مورد زوال عقل در میان شرکتکنندگان ثبت شد. نتایج نشان داد افرادی که در طول مطالعه سیگار را ترک کردند، در مقایسه با افراد سیگاری ۱۶ درصد کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند. همچنین افرادی که هرگز سیگار نکشیده بودند، ۲۵ درصد خطر کمتری نسبت به سیگاریهای فعلی داشتند.
ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل؛ نقش مهم وزن بدن
یکی از مهمترین یافتههای این تحقیق به تغییرات وزن پس از ترک سیگار مربوط میشود. پژوهشگران دریافتند مزایای شناختی ترک سیگار عمدتاً در افرادی مشاهده شد که پس از ترک، وزن خود را حفظ کرده بودند یا کمتر از ۵ کیلوگرم افزایش وزن داشتند.
در مقابل، افرادی که بیش از ۱۰ کیلوگرم وزن اضافه کرده بودند، دیگر کاهش معناداری در خطر زوال عقل نشان ندادند. این موضوع نشان میدهد افزایش وزن شدید ممکن است بخشی از اثرات مثبت ترک سیگار بر سلامت مغز را خنثی کند.
ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل؛ چرا افزایش وزن اهمیت دارد؟
چاقی و دیابت نوع ۲ از جمله عواملی هستند که با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارند. از سوی دیگر، افزایش وزن پس از ترک سیگار پدیدهای رایج محسوب میشود. بیشتر افراد پس از ترک، کمتر از ۵ کیلوگرم وزن اضافه میکنند، اما حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از ترککنندگان ممکن است بیش از ۱۰ کیلوگرم افزایش وزن داشته باشند.
پژوهشگران معتقدند اگر ترک سیگار به افزایش وزن قابلتوجه منجر شود، احتمال ابتلا به دیابت افزایش مییابد و این مسئله میتواند خطر زوال عقل را نیز بیشتر کند. به همین دلیل مدیریت وزن پس از ترک سیگار از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل؛ تأثیر بر عملکرد شناختی
نتایج آزمونهای شناختی انجامشده در طول مطالعه نشان داد افرادی که سیگار را ترک کرده بودند، افت شناختی کندتری نسبت به سیگاریهای فعلی داشتند. این اثر بهویژه در افرادی مشاهده شد که افزایش وزن ناچیزی را تجربه کرده بودند.
بررسیها نشان داد افرادی که پس از ترک سیگار وزن خود را تقریباً ثابت نگه داشتند، حدود ۲۰ درصد کاهش کندتر در عملکرد شناختی را تجربه کردند. همچنین این مزیت بهتدریج افزایش مییافت؛ به عبارت دیگر، هرچه مدت بیشتری از ترک سیگار میگذشت، اثرات مثبت آن بر سلامت شناختی بیشتر نمایان میشد.
ترک سیگار و کاهش خطر زوال عقل؛ پیام مهم برای سلامت عمومی
سیگار همچنان یکی از مهمترین عوامل خطر برای زوال عقل به شمار میرود و برخی برآوردها نشان میدهد مصرف آن میتواند خطر ابتلا به این بیماری را بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش دهد.
به گفته محققان، پیام اصلی این پژوهش آن است که ترک سیگار به سلامت مغز کمک میکند، اما مراقبت از وزن پس از ترک نیز اهمیت زیادی دارد. بنابراین برنامههای ترک سیگار بهتر است همراه با راهکارهایی برای کنترل وزن و حفظ سلامت متابولیک باشند.
جمعبندی
این پژوهش نشان میدهد ترک سیگار میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را تا ۱۶ درصد کاهش دهد و روند افت تواناییهای شناختی را کندتر کند. با این حال، افزایش وزن شدید پس از ترک ممکن است بخشی از این مزایا را از بین ببرد. به همین دلیل متخصصان توصیه میکنند افرادی که سیگار را کنار میگذارند، علاوه بر حفظ این تصمیم مهم، به کنترل وزن و سبک زندگی سالم نیز توجه ویژهای داشته باشند تا بیشترین سود را برای سلامت مغز خود به دست آورند.
