تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان؛ چرا مردان منزوی بیشتر به نوشیدن روی میآورند؟
تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان ممکن است با زنان تفاوت قابل توجهی داشته باشد. پژوهشی جدید نشان داده است که انزوای اجتماعی میتواند در مردان باعث افزایش تمایل به مصرف الکل شود، در حالی که در زنان ممکن است اثر متفاوتی داشته باشد. این یافتهها به نقش پیچیده مغز در واکنش به تنهایی و تفاوتهای زیستی میان دو جنس اشاره میکنند.
این مطالعه که توسط پژوهشگران دانشگاه نورثوسترن و مؤسسه تحقیقات زیستی سالک در آمریکا انجام شده، تلاش کرده است مسیرهای عصبی مرتبط با تنهایی، استرس و مصرف الکل را شناسایی کند.
تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان؛ تنهایی چگونه رفتار انسان و حیوان را تغییر میدهد؟
با وجود پیشرفت فناوریهای ارتباطی، بسیاری از افراد در سراسر جهان احساس تنهایی را تجربه میکنند. بر اساس گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، حدود یک نفر از هر شش نفر در جهان با نوعی از تنهایی یا انزوای اجتماعی مواجه است.
تنهایی تنها یک احساس ناخوشایند نیست؛ بلکه میتواند بر سلامت روان و جسم نیز تأثیر بگذارد. مطالعات پیشین نشان دادهاند که انزوای اجتماعی با افزایش خطر مشکلاتی مانند اختلالات روانی، کاهش کیفیت زندگی و رفتارهای پرخطر مانند مصرف زیاد الکل ارتباط دارد.
پژوهشگران معتقدند ممکن است در مغز انسان و حیوان سازوکاری وجود داشته باشد که در شرایط تنهایی، فرد را به سمت رفتارهایی برای کاهش فشار روانی سوق دهد؛ یکی از این رفتارها میتواند مصرف الکل باشد.
تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان؛ بررسی ارتباط تنهایی و مصرف الکل در یک آزمایش مغزی
برای بررسی دقیقتر تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان، دانشمندان گروهی از موشها را از محیط اجتماعی خود جدا کردند. سپس به هر موش امکان انتخاب بین آب معمولی و نوشیدنی حاوی ۱۵ درصد الکل داده شد.
محققان با استفاده از روشهایی مانند ثبت فعالیت الکتریکی سلولهای عصبی و تصویربرداری کلسیمی، فعالیت بخشهای مختلف مغز را بررسی کردند. تمرکز اصلی آنها روی مناطقی بود که در پاسخ به استرس، پردازش احساسات و رفتارهای اجتماعی نقش دارند.
نتایج نشان داد که یک مسیر ارتباطی بین دو بخش مهم مغز یعنی آمیگدالای قاعدهای جانبی و قشر پیشپیشانی داخلی با مصرف الکل ارتباط دارد.
تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان؛یک مدار مغزی خاص در مردان منزوی فعالتر میشود
پژوهشگران برای بررسی نقش این مسیر عصبی، با استفاده از روشی به نام اپتوژنتیک، فعالیت این مدار مغزی را با نور تحریک کردند. این آزمایش نشان داد که فعال شدن این مسیر میتواند باعث افزایش مصرف الکل شود.
اما نکته مهم این بود که واکنش میان موشهای نر و ماده یکسان نبود.
در هر دو جنس، فعالیت این مدار مغزی با مصرف الکل ارتباط داشت، اما فقط موشهای نر پس از جدایی اجتماعی تمایل بیشتری به نوشیدن الکل پیدا کردند. در مقابل، موشهای ماده پس از انزوا حتی کاهش مصرف الکل را نشان دادند.
دانشمندان هنوز دلیل دقیق این تفاوت را نمیدانند، اما احتمال میدهند تفاوتهای زیستی در بخشهای دیگر مغز باعث ایجاد این واکنشهای متفاوت شود.
تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان؛چرا این یافته برای سلامت روان اهمیت دارد؟
نتایج این پژوهش میتواند به درک بهتر تفاوتهای جنسیتی در اختلالات مرتبط با سلامت روان کمک کند. به گفته پژوهشگران، شناسایی مدارهای مغزی که ارتباط میان شرایط اجتماعی و رفتارهای اعتیادآور را کنترل میکنند، میتواند مسیر جدیدی برای مطالعه و درمان مشکلاتی مانند سوءمصرف الکل باشد.
رعشه پاتل، عصبشناس دانشگاه نورثوسترن و یکی از پژوهشگران این مطالعه، میگوید این پژوهش نخستین مطالعهای است که یک مدار مشخص مغزی را برای توضیح اینکه چگونه انزوای اجتماعی میتواند مصرف الکل را در مردان افزایش دهد، معرفی میکند.
محدودیتهای مطالعه درباره تأثیر تنهایی بر مصرف الکل در مردان
با وجود اهمیت این یافتهها، باید توجه داشت که این پژوهش روی موشها انجام شده است و هنوز مشخص نیست همین سازوکار دقیقاً در انسان نیز وجود دارد یا خیر.
همچنین پژوهشگران اشاره میکنند که تفاوتهای فردی در واکنش به تنهایی بسیار مهم است و عوامل محیطی، تجربههای زندگی و شرایط روانی نیز میتوانند بر رفتارهای مرتبط با مصرف الکل تأثیر بگذارند.
با این حال، این مطالعه یک قدم مهم برای شناخت رابطه میان مغز، تنهایی و رفتارهای اعتیادآور محسوب میشود و نشان میدهد احساس انزوا تنها یک تجربه روانی نیست، بلکه میتواند مسیرهای مشخصی در مغز را نیز فعال کند.
منبع
بیشتر بخوانید…
ترک الکل و تغییرات مغز چگونه با بازگشت به مصرف ارتباط پیدا میکند؟
