ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ آیا خونریزی لثه میتواند هشداری برای سلامت بدن باشد؟
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲ موضوع پژوهش تازهای است که میتواند نگاه ما را به سلامت دهان و سلامت عمومی بدن تغییر دهد. نتایج یک مرور علمی گسترده که در مجله The Lancet Public Health منتشر شده، نشان میدهد افرادی که به بیماری پیشرفته لثه مبتلا هستند، بیش از دیگران در معرض تشخیص دیابت نوع ۲ قرار میگیرند. از سوی دیگر، ابتلا به دیابت نیز میتواند احتمال بروز بیماریهای لثه و حتی از دست دادن دندانها را افزایش دهد. این یافتهها نشان میدهد سلامت دهان و سلامت متابولیک بدن ارتباطی نزدیکتر از آنچه پیشتر تصور میشد، دارند.
بیماری لثه چیست؟
بیماری لثه یا «پریودنتیت» یکی از شدیدترین انواع بیماریهای لثه است که در اثر التهاب طولانیمدت ایجاد میشود. این التهاب بهتدریج به بافتها و استخوان نگهدارنده دندان آسیب میرساند.
از مهمترین علائم این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خونریزی لثه
- تورم و قرمزی لثه
- لق شدن دندانها
- تحلیل رفتن لثه
- از دست دادن دندان در صورت درمان نشدن
پژوهشگران معتقدند این التهاب مزمن ممکن است تنها به دهان محدود نماند و بر سلامت سایر بخشهای بدن نیز اثر بگذارد.
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ این پژوهش چگونه انجام شد؟
برای بررسی ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲، گروهی از پژوهشگران بینالمللی به سرپرستی «ژوائو بوتلیو» از مدرسه علوم سلامت اگاس مونیز پرتغال، نتایج ۲۸ مطالعه طولی انجامشده در ۱۶ کشور را مرور و تحلیل کردند.
در مجموع، اطلاعات بیش از ۳۰۰ هزار نفر بررسی شد تا مشخص شود کدام بیماری ابتدا بروز میکند و چه پیامدهایی در سالهای بعد ایجاد میشود.
در بخشی از این پژوهش، حدود ۲۹ هزار نفر بین ۵ تا ۲۰ سال تحت پیگیری قرار گرفتند.
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ بیماری لثه چه تأثیری بر خطر ابتلا به دیابت دارد؟
نتایج نشان داد افرادی که در ابتدای مطالعه به بیماری لثه مبتلا بودند، نسبت به افراد سالم ۱۸ تا ۲۵ درصد بیشتر در معرض تشخیص دیابت نوع ۲ در سالهای بعد قرار گرفتند.
پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که از همان ابتدا تمام دندانهای خود را از دست داده بودند، ۳۰ درصد بیشتر با تشخیص جدید دیابت نوع ۲ مواجه شدند.
اگرچه این نتایج به معنای آن نیست که بیماری لثه مستقیماً باعث دیابت میشود، اما وجود چنین ارتباطی در مطالعات متعدد، توجه متخصصان را به نقش سلامت دهان جلب کرده است.
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ چرا بیماری لثه ممکن است با دیابت مرتبط باشد؟
پژوهشگران چند توضیح علمی برای این ارتباط مطرح کردهاند.
در بیماری لثه، التهاب مزمن باعث آسیب بافت لثه میشود. در این شرایط، باکتریها و مولکولهای التهابی میتوانند وارد جریان خون شوند و التهاب را در بخشهای دیگر بدن افزایش دهند.
بهصورت نظری، این التهاب میتواند عملکرد انسولین را مختل کند. انسولین هورمونی است که قند خون را وارد سلولها میکند و کاهش اثر آن یکی از ویژگیهای اصلی دیابت نوع ۲ محسوب میشود.
به همین دلیل، التهاب مزمن ناشی از بیماری لثه ممکن است در افزایش مقاومت به انسولین نقش داشته باشد.
آیا دیابت نیز خطر بیماری لثه را افزایش میدهد؟
بررسیها نشان میدهد این ارتباط میتواند در جهت عکس نیز وجود داشته باشد.
افرادی که از ابتدا به دیابت مبتلا بودند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری لثه و از دست دادن دندان قرار داشتند؛ هرچند شواهد این بخش نسبت به ارتباط قبلی یکدست نبود.
دلیل احتمالی این موضوع آن است که قند خون بالا روند ترمیم بافتها را کند میکند و توانایی بدن در مقابله با عفونتها را کاهش میدهد. در نتیجه، لثهها آسیبپذیرتر میشوند.
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ آیا این نتایج ثابت میکند بیماری لثه باعث دیابت میشود؟
خیر.
پژوهشگران تأکید میکنند این تحقیق بر اساس مطالعات مشاهدهای انجام شده است و نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند.
همچنین روش تشخیص بیماری لثه در مطالعات مختلف یکسان نبوده و قدرت ارتباط مشاهدهشده در پژوهشها متفاوت بوده است.
بنابراین، خونریزی لثه بهتنهایی به معنای ابتلا یا ابتلای حتمی به دیابت نیست، اما میتواند نشانهای باشد که نیاز به بررسی بیشتر دارد.
ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲؛ این یافتهها چه اهمیتی برای سلامت عمومی دارند؟
دیابت در سال ۲۰۲۲ حدود ۸۳۰ میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر کرده است و بیماریهای دهان نیز حدود ۳.۷ میلیارد نفر را تحت تأثیر قرار میدهند.
با وجود شیوع بالای هر دو بیماری، سلامت دهان هنوز بهطور گسترده در برنامههای پیشگیری و مدیریت دیابت جایگاه مشخصی ندارد.
به گفته پژوهشگران، این نتایج نشان میدهد دندانپزشکان میتوانند افرادی را که در معرض خطر دیابت هستند شناسایی کرده و برای بررسیهای بیشتر به پزشک ارجاع دهند. همچنین افراد مبتلا به دیابت نیز بهتر است ارزیابیهای منظم سلامت دهان و دندان را جدی بگیرند.
جمعبندی
مرور علمی منتشرشده در The Lancet Public Health نشان میدهد ارتباط بیماری لثه و دیابت نوع ۲ احتمالاً بسیار نزدیکتر از تصور گذشته است. هرچند این پژوهش ثابت نمیکند بیماری لثه باعث دیابت میشود، اما نشان میدهد خونریزی، التهاب یا تحلیل لثه نباید نادیده گرفته شود؛ بهویژه در افرادی که عوامل خطر دیابت را دارند. توجه همزمان به سلامت دهان و سلامت عمومی بدن میتواند به تشخیص زودهنگام و مراقبت بهتر از بیماران کمک کند.
منبع
بیشتر بخوانید…
ارتباط بیماری لثه و بیماری قلبی؛ باکتریهای دهان چگونه ممکن است دریچه قلب را تحت تأثیر قرار دهند؟
