آنتوسیانین گیلاس تیره، رنگدانه طبیعی مسئول رنگ قرمز تیره این میوه، در یک مطالعه جدید به دلیل تأثیر احتمالی آن بر کاهش رشد و گسترش نوعی تهاجمی از سرطان پستان مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. دانشمندان دانشگاه تگزاس A&M در بررسیهای انجامشده روی موشها دریافتند که این ترکیبات گیاهی میتوانند رشد تومور، متاستاز (انتشار سرطان به اندامهای دیگر) و برخی فعالیتهای ژنی مرتبط با مقاومت درمانی را کاهش دهند. با این حال، نتایج فعلاً در مرحله تحقیقات پیشبالینی قرار دارد و هنوز مشخص نیست این اثرات در انسان نیز به همین شکل مشاهده شود.
آنتوسیانین گیلاس تیره چیست و چرا مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت؟
آنتوسیانینها گروهی از رنگدانههای طبیعی گیاهی هستند که باعث ایجاد رنگهای قرمز، بنفش و آبی در بسیاری از میوهها مانند گیلاس، توتها و انگور میشوند. این ترکیبات به دلیل ویژگیهای زیستی خود، سالهاست در تحقیقات مرتبط با التهاب، استرس اکسیداتیو و بیماریهای مختلف مورد بررسی قرار گرفتهاند.
در مطالعه جدید، پژوهشگران دانشگاه تگزاس A&M و مؤسسات وابسته، اثر آنتوسیانین استخراجشده از گیلاس شیرین تیره را بر سرطان پستان سهگانه منفی بررسی کردند؛ نوعی از سرطان که به دلیل نبود گیرندههای استروژن، پروژسترون و پروتئین HER2، گزینههای درمانی محدودتری دارد و معمولاً با سرعت بیشتری رشد و گسترش پیدا میکند.
تأثیر آنتوسیانین گیلاس تیره بر رشد و انتشار تومورها
پژوهشگران در این مطالعه چهار گروه از موشها را بررسی کردند. یک گروه هیچ درمانی دریافت نکرد، گروه دوم پیش از ایجاد تومور با آنتوسیانینها تیمار شد، گروه سوم پس از تشکیل تومور داروی شیمیدرمانی دوکسوروبیسین دریافت کرد و گروه چهارم ترکیبی از آنتوسیانین و شیمیدرمانی را دریافت کرد.
نتایج نشان داد موشهایی که عصاره سرشار از آنتوسیانین گیلاس تیره دریافت کرده بودند، رشد کندتری در تومورها داشتند و گسترش سرطان به چندین اندام در آنها کمتر مشاهده شد. همچنین این موشها بدون عوارض قابل توجه، افزایش وزن طبیعی خود را حفظ کردند.
در گروهی که تنها شیمیدرمانی دریافت کرده بود، کاهش وزن در برخی حیوانات مشاهده شد و کاهش رشد تومورها با تأخیر بیشتری اتفاق افتاد. اما ترکیب آنتوسیانین و شیمیدرمانی باعث شد روند کاهش رشد تومورها زودتر آغاز شود.
آنتوسیانین گیلاس تیره چگونه رفتار سرطان را تغییر میدهد؟
یکی از بخشهای مهم این پژوهش بررسی تغییرات ژنی در سلولهای سرطانی بود. دانشمندان دریافتند که آنتوسیانینها فعالیت برخی ژنهای مرتبط با متاستاز و مقاومت در برابر درمان را کاهش دادهاند.
متاستاز، یعنی حرکت سلولهای سرطانی از تومور اولیه به بخشهای دیگر بدن، یکی از اصلیترین عوامل مرگومیر ناشی از سرطان محسوب میشود. به گفته پژوهشگران، یک تومور بزرگ که توانایی انتشار ندارد، ممکن است نسبت به سرطانی که به اندامهای حیاتی گسترش پیدا کرده، قابل کنترلتر باشد.
در این مطالعه، موشهایی که آنتوسیانین دریافت کرده بودند، کاهش انتشار سرطان به ریهها را نشان دادند. احتمال درگیری اندامهایی مانند کبد، قلب، کلیهها و طحال نیز کمتر بود، هرچند میزان تفاوتها میان حیوانات مختلف متفاوت گزارش شد.
آنتوسیانین گیلاس تیره؛ نقش ترکیبات غذایی در آینده درمان سرطان
نتایج این تحقیق با روند جدید پژوهشهای سرطان همخوانی دارد؛ رویکردی که به جای تکیه بر یک روش درمانی، ترکیب چندین راهکار مختلف را بررسی میکند.
پژوهشگران معتقدند ترکیبات طبیعی موجود در مواد غذایی ممکن است بتوانند مسیرهای زیستی خاصی را هدف قرار دهند که درمانهای معمول به طور کامل روی آنها اثر نمیگذارند. البته این موضوع به معنای جایگزین شدن مواد غذایی با درمانهای پزشکی نیست، بلکه میتواند زمینهای برای تحقیقات آینده درباره ترکیب رژیم غذایی و درمانهای استاندارد باشد.
محدودیتهای مطالعه درباره آنتوسیانین گیلاس تیره
با وجود نتایج امیدوارکننده، این پژوهش هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. مطالعه روی موشها انجام شده و برای مشخص شدن تأثیر واقعی آنتوسیانین گیلاس تیره در انسان، تحقیقات بالینی بیشتری مورد نیاز است.
پژوهشگران باید بررسی کنند که این ترکیبات در بدن انسان چگونه جذب میشوند، چه مقدار از آنها میتواند مؤثر باشد و آیا استفاده همزمان آنها با درمانهای سرطان ایمن و مفید خواهد بود.
منبع
بیشتر بخوانید…
ویتامین C و پیشگیری از سرطان؛ ویتامین C چگونه ممکن است خطر سرطانهای گوارشی را کاهش دهد؟
