گروه خونی B و دیابت نوع ۲؛ نتیجه یک بررسی گسترده علمی
دیابت نوع ۲ یکی از شایعترین بیماریهای مزمن جهان است و عوامل متعددی مانند اضافهوزن، رژیم غذایی و کمتحرکی در بروز آن نقش دارند. اکنون یک پژوهش جدید نشان میدهد که نوع گروه خونی نیز ممکن است در این زمینه بیتأثیر نباشد.
بر اساس یک مرور جامع منتشرشده در مجله BMC Medicine، افراد دارای گروه خونی B، چه مثبت و چه منفی، بهطور متوسط با ۲۸ درصد خطر بیشتر ابتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به افراد دارای گروههای خونی غیر B روبهرو هستند.
گروه خونی چگونه تعیین میشود؟
خون انسان به هشت گروه اصلی تقسیم میشود که بر اساس وجود یا نبود برخی قندها، پروتئینها و آنتیژنها روی سطح گلبولهای قرمز تعیین میشوند.
گروههای خونی A، B و AB دارای آنتیژنهای خاصی هستند، در حالی که گروه O فاقد آنتیژنهای A و B است. همچنین عامل رزوس (Rh) تعیین میکند که گروه خونی مثبت یا منفی باشد.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند این تفاوتهای ظریف در ساختار سلولهای خونی ممکن است با آسیبپذیری بیشتر یا کمتر نسبت به برخی بیماریها ارتباط داشته باشند.
گروه خونی B و دیابت نوع ۲؛ پژوهشگران چگونه به این نتیجه رسیدند؟
محققان به سرپرستی «فانگ-هوا لیو» از بیمارستان شنگجینگ دانشگاه پزشکی چین، ارتباط میان گروههای خونی ABO و Rh را با طیف گستردهای از پیامدهای سلامت بررسی کردند.
آنها دادههای موجود در ۵۱ مطالعه مروری نظاممند و فراتحلیل را که در مجموع حدود ۲۷۰ ارتباط احتمالی میان گروه خونی و بیماریها را بررسی کرده بودند، دوباره تحلیل کردند.
پژوهشگران قدرت شواهد، یکسان بودن نتایج مطالعات مختلف، اندازه نمونهها و احتمال وجود سوگیریهای آماری را ارزیابی کردند تا مشخص شود کدام یافتهها از پشتوانه علمی قویتری برخوردار هستند.
تنها یک ارتباط از آزمونهای علمی مشاهده شد
بیشتر ارتباطهای گزارششده میان گروه خونی و بیماریها نتوانستند آزمونهای سختگیرانه پژوهشگران را با موفقیت پشت سر بگذارند.
در نهایت، تنها یک ارتباط توانست بالاترین سطح شواهد علمی را کسب کند: ارتباط میان گروه خونی B و افزایش خطر دیابت نوع ۲.
پژوهشگران تأکید میکنند که این ارتباط واقعی به نظر میرسد، اما شدت آن نسبتاً محدود است و نباید بهعنوان یک عامل تعیینکننده قطعی در نظر گرفته شود.
گروه خونی B و دیابت نوع ۲؛ آیا افراد دارای گروه خونی B باید نگران باشند؟
محققان میگویند افزایش ۲۸ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در مقایسه با عوامل شناختهشدهای مانند سبک زندگی چندان بزرگ نیست.
برای مثال، کمتحرکی و اضافهوزن از مهمترین عوامل خطر دیابت نوع ۲ محسوب میشوند و تأثیر آنها بر خطر ابتلا به بیماری بسیار بیشتر از تأثیر گروه خونی است.
به همین دلیل، داشتن گروه خونی B بهمعنای ابتلای حتمی به دیابت نیست و افراد این گروه خونی همچنان میتوانند با انتخاب سبک زندگی سالم، خطر ابتلا به بیماری را کاهش دهند.
چرا گروه خونی B با دیابت نوع ۲ مرتبط است؟
این پژوهش علت ارتباط بین گروه خونی B و دیابت نوع ۲ را بررسی نکرده است. با این حال، محققان به یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ اشاره میکنند که احتمال میدهد میکروبیوم روده یا مجموعه میکروارگانیسمهای ساکن دستگاه گوارش در این ارتباط نقش داشته باشد.
با وجود این، هنوز شواهد کافی برای تأیید این فرضیه وجود ندارد و برای روشن شدن سازوکارهای زیستی این ارتباط به مطالعات بیشتری نیاز است.
گروه خونی؛ یک عامل خطر کوچک در کنار عوامل مهمتر
نتایج این پژوهش نشان میدهد نوع گروه خونی میتواند یکی از عوامل مرتبط با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ باشد، اما سهم آن در مقایسه با عوامل قابل تغییر مانند وزن، رژیم غذایی و فعالیت بدنی محدود است.
در عین حال، این مطالعه دربارهی گروه خونی B و دیابت نوع ۲ نشان میدهد که بررسیهای دقیقتر و روشهای پژوهشی سختگیرانهتر میتوانند ارتباطهای واقعی میان ویژگیهای زیستی انسان و بیماریها را بهتر آشکار کنند.
جمعبندی
گروه خونی B و دیابت نوع ۲ در یک مرور علمی گسترده با یکدیگر مرتبط شناخته شدهاند و افراد دارای این گروه خونی بهطور متوسط ۲۸ درصد بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار دارند. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این افزایش خطر نسبتاً محدود است و عوامل شناختهشدهای مانند اضافهوزن و کمتحرکی همچنان نقش بسیار مهمتری در بروز دیابت نوع ۲ ایفا میکنند.
