کراتین برای حفظ عضله در دوران کاهش وزن
با افزایش سن، حفظ توده عضلانی به یکی از عوامل مهم سلامت عمومی تبدیل میشود. اکنون پژوهشی جدید از دانشگاه تگزاس A&M نشان میدهد کراتین برای حفظ عضله ممکن است نقشی فراتر از یک مکمل ورزشی داشته باشد. این مطالعه نشان داد بزرگسالان ۴۵ تا ۶۵ ساله که کراتین مصرف کردند، حتی بدون انجام برنامه ورزشی منظم، افزایش توده بدون چربی و بهبود قدرت عضلانی را تجربه کردند. همچنین ترکیب کراتین با ورزش، نتایج بهتری در افزایش قدرت به همراه داشت.
این یافتهها به مجموعه پژوهشهای رو به رشدی اضافه میشوند که نشان میدهند کراتین تنها برای ورزشکاران نیست و میتواند در حفظ سلامت عضلات، بهویژه با افزایش سن، اهمیت داشته باشد.
کراتین چگونه به حفظ عضلات کمک میکند؟
کراتین ترکیبی طبیعی است که بدن آن را تولید میکند و نقش مهمی در تأمین انرژی سلولها دارد. این ماده بهویژه در فعالیتهایی که به قدرت و توان عضلانی نیاز دارند، به بازسازی سریعتر انرژی کمک میکند.
در مطالعه جدید که در Journal of the International Society of Sports Nutrition منتشر شده است، پژوهشگران ۶۴ فرد سالم را به مدت ۱۲ هفته بررسی کردند. شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند: گروهی که یک برنامه ورزشی همراه با رژیم کاهش وزن داشتند و گروهی که بدون برنامه ورزشی بودند.
سپس افراد بهطور تصادفی روزانه ۱۰ گرم کراتین مونوهیدرات یا دارونما دریافت کردند.
نتایج نشان داد افرادی که بدون ورزش کراتین مصرف کرده بودند، حدود ۱.۱ کیلوگرم توده بدون چربی به دست آوردند و قدرت آنها در حرکات پرس پا و پرس سینه افزایش یافت.
تأثیر کراتین برای حفظ عضله هنگام کاهش وزن
یکی از چالشهای رایج در کاهش وزن این است که بدن علاوه بر چربی، ممکن است بخشی از عضلات خود را نیز از دست بدهد. به همین دلیل حفظ توده عضلانی در کنار کاهش چربی اهمیت زیادی دارد.
در این پژوهش، افرادی که در برنامه کاهش وزن همراه با ورزش شرکت کرده بودند، رژیمی با کاهش کالری متوسط داشتند. پس از ۱۲ هفته، کسانی که کراتین مصرف کرده بودند، نزدیک به ۱.۴ کیلوگرم افزایش توده بدون چربی داشتند و همزمان میزان چربی بدن آنها کاهش پیدا کرد.
در مقابل، گروهی که تنها ورزش و رژیم کاهش وزن را انجام دادند اما دارونما دریافت کردند، تغییر قابل توجهی در توده بدون چربی نشان ندادند.
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند مصرف کراتین همراه با ورزش و رژیم غذایی باعث کاهش بیشتر درصد چربی بدن شد؛ یافتهای که به گفته محققان، نخستین شواهد درباره تأثیر اضافه کردن کراتین به برنامه کاهش وزن برای بهبود ترکیب بدنی است.
کراتین برای حفظ عضله؛ کراتین بیشتر قدرت عضلانی را افزایش میدهد، نه توان هوازی
نتایج مطالعه نشان داد مصرف کراتین باعث بهبود قدرت و توان عضلانی میشود، اما تأثیر قابل توجهی بر ظرفیت هوازی نداشت.
این موضوع با عملکرد اصلی کراتین هماهنگ است، زیرا این مکمل بیشتر در فعالیتهایی که نیاز به انفجار سریع انرژی دارند، مانند تمرینات قدرتی، نقش دارد و تأثیر آن روی فعالیتهای استقامتی مانند دویدن طولانی کمتر است.
افرادی که همراه با مصرف کراتین، تمرینات مقاومتی و هوازی سه بار در هفته انجام دادند، افزایش بیشتری در قدرت عضلات پا و بالاتنه و همچنین توانایی ادامه فعالیت بدون خستگی مشاهده کردند.
کراتین برای حفظ عضله؛ آیا مصرف کراتین برای بزرگسالان میانسال مفید است؟
پژوهشگران معتقدند اهمیت کراتین تنها به دوران ورزش حرفهای محدود نمیشود. با افزایش سن، کاهش طبیعی حجم عضلات میتواند بر قدرت بدنی، استقلال فردی و کیفیت زندگی تأثیر بگذارد.
کراتین بهطور طبیعی در بدن ساخته میشود و از طریق غذاهایی مانند گوشت و ماهی نیز دریافت میشود. با این حال، برای دریافت ۱۰ گرم کراتین از غذا باید روزانه مقدار زیادی گوشت یا ماهی مصرف شود؛ به همین دلیل مکملها میتوانند راهی سادهتر برای دریافت مقدار مورد نیاز باشند.
دکتر ریچارد کرایدر، پژوهشگر اصلی این مطالعه و مدیر آزمایشگاه تغذیه ورزشی دانشگاه تگزاس A&M، بیش از سه دهه درباره کراتین تحقیق کرده است. او و همکارانش در بررسیهای قبلی نیز به نقش احتمالی کراتین در سلامت عضلات و عملکرد بدن در طول زندگی اشاره کرده بودند.
کراتین برای حفظ عضله؛ ایمنی کراتین و تحقیقات آینده
کراتین یکی از پرمطالعهترین مکملهای ورزشی و تغذیهای در جهان است. پژوهشی در سال ۲۰۲۵ که ۶۸۵ کارآزمایی بالینی را بررسی کرد، تفاوت قابل توجهی در میزان عوارض گزارششده میان مصرفکنندگان کراتین و گروه دارونما پیدا نکرد.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که مطالعات بیشتری برای بررسی اثرات طولانیمدت کراتین در گروههای مختلف جمعیتی مورد نیاز است.
در مجموع، یافتههای جدید نشان میدهد کراتین برای حفظ عضله میتواند در کنار ورزش و تغذیه مناسب، ابزاری برای حمایت از قدرت عضلانی و ترکیب بدنی سالمتر، بهخصوص در دوران میانسالی و کاهش وزن، باشد.
