کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن
تغییر زاویه پاها هنگام راه رفتن ممکن است راهی برای کاهش درد آرتروز زانو و کندتر کردن روند تخریب غضروف باشد. نتایج یک کارآزمایی بالینی یکساله نشان میدهد افرادی که با توجه به شرایط زانوی خود، شیوه راه رفتنشان را اصلاح کردند، نسبت به گروه مقایسه کاهش بیشتری در درد تجربه کردند. همچنین، بررسیهای امآرآی نشانههایی از کاهش سرعت تخریب غضروف در این افراد را نشان داد. این روش به دارو یا جراحی نیاز ندارد، اما برای تعیین زاویه مناسب پا باید شرایط هر فرد بهطور جداگانه بررسی شود.
کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن؛ چرا زاویه پا هنگام راه رفتن اهمیت دارد؟
آرتروز باعث تخریب تدریجی غضروفی میشود که انتهای استخوانها را میپوشاند و حرکت روان مفاصل را امکانپذیر میکند. با پیشرفت این بیماری، فعالیتهای روزمره مانند راه رفتن، بالا رفتن از پلهها و بلند شدن از صندلی میتوانند دردناک شوند.
در بسیاری از افراد مبتلا به آرتروز زانو، بخش داخلی مفصل فشار بیشتری را تحمل میکند. این فشار اضافی ممکن است به پیشرفت آسیب غضروفی کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه یوتا و همکارانشان در دانشگاههای نیویورک و استنفورد، روشی به نام «بازآموزی راه رفتن» را بررسی کردند. در این روش، زاویه قرارگیری پا هنگام قدم برداشتن تغییر میکند تا فشار واردشده به بخش آسیبدیده زانو کاهش یابد.
چرخاندن پنجه پا به سمت داخل یا خارج میتواند نیروهای واردشده به مفصل را تغییر دهد؛ اما یک زاویه مشخص برای همه افراد مناسب نیست. تغییری که فشار زانوی یک فرد را کاهش میدهد، ممکن است در فردی دیگر بیاثر باشد یا حتی فشار بیشتری به مفصل وارد کند.
کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن؛ نتایج پژوهش درباره کاهش درد آرتروز زانو
در این کارآزمایی بالینی، ۶۸ فرد مبتلا به آرتروز خفیف تا متوسط در بخش داخلی زانو بهطور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری حرکتی، تردمیل مجهز به حسگر و بررسی نیروهای واردشده به زانو، زاویه مناسب پا را برای هر شرکتکننده تعیین کردند.
شرکتکنندگان طی شش هفته در جلسات آموزشی شرکت کردند و با کمک دستگاهی که هنگام خروج پا از زاویه تعیینشده بازخورد لرزشی میداد، شیوه جدید راه رفتن را تمرین کردند. پس از پایان آموزش نیز از آنها خواسته شد روزانه دستکم ۲۰ دقیقه این روش را تمرین کنند.
پس از یک سال، میزان درد در گروه بازآموزی راه رفتن بهطور متوسط ۲٫۵ امتیاز در مقیاس صفر تا ۱۰ کاهش یافته بود؛ درحالیکه این کاهش در گروه مقایسه ۱٫۳ امتیاز بود. در یک تحلیل اکتشافی نیز حدود ۹۱ درصد افراد گروه مداخله کاهش معنادار بالینی درد را تجربه کردند؛ این میزان در گروه مقایسه ۶۶ درصد بود.
کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن؛ آیا اصلاح راه رفتن میتواند از غضروف زانو محافظت کند؟
یافتههای امآرآی نشان داد یکی از شاخصهای مرتبط با سلامت غضروف در گروهی که شیوه راه رفتن خود را اصلاح کرده بودند، آهستهتر تغییر کرد. بااینحال، شاخص تصویربرداری دیگری تفاوت معناداری بین دو گروه نشان نداد.
بنابراین، نتایج به معنای بازسازی غضروف آسیبدیده یا توقف قطعی پیشرفت آرتروز نیست؛ اما نشان میدهد کاهش فشار مکانیکی بر زانو ممکن است به حفظ بهتر سلامت غضروف کمک کند.
پژوهشی جداگانه در سال ۲۰۲۶ نیز نشان داد بازخورد درباره شیوه راه رفتن میتواند به کاهش پایدار یکی از شاخصهای فشار واردشده به زانو کمک کند. بااینحال، این مطالعه تأثیر بلندمدت روش بر تخریب غضروف را بررسی نکرد.
کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن؛ آیا میتوان این روش را در خانه امتحان کرد؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، کاهش درد آرتروز زانو با اصلاح راه رفتن هنوز برای استفاده گسترده در محیطهای درمانی آماده نیست. مطالعه اصلی تنها ۶۸ شرکتکننده داشت و نتایج آن ممکن است درباره افراد مبتلا به آرتروز شدید یا سایر الگوهای آسیب زانو صدق نکند.
همچنین، تغییر خودسرانه زاویه پا توصیه نمیشود؛ زیرا حرکت مناسب باید متناسب با وضعیت مفصل هر فرد انتخاب شود. پژوهشگران در حال بررسی روشهایی مانند استفاده از دوربین تلفن همراه و کفشهای هوشمند هستند تا ارزیابی و آموزش راه رفتن در آینده سادهتر شود.
در مجموع، اصلاح تخصصی شیوه راه رفتن میتواند گزینهای امیدوارکننده برای مدیریت درد آرتروز زانو باشد؛ اما اثربخشی بلندمدت آن و تأثیرش بر نیاز به جراحی زانو به پژوهشهای بیشتری نیاز دارد.
