چای و کاهش خطر بیماریهای عروقی
چای یکی از پرمصرفترین نوشیدنیهای جهان است و به دلیل داشتن ترکیبات طبیعی مانند پلیفنولها و آنتیاکسیدانها، همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه سلامت قرار داشته است. اکنون، مطالعهای گسترده در چین نشان میدهد که مصرف منظم چای با کاهش خطر ابتلا به برخی بیماریهای قلبی و عروقی ارتباط دارد. بااینحال، نتایج این پژوهش نشان میدهند که رابطه میان چای و خطر بیماریهای عروقی به عواملی مانند نوع چای، غلظت دمکرده و دمای نوشیدن آن نیز بستگی دارد. بهویژه، نوشیدن چای بسیار داغ با خطر بالاتری همراه بوده است.
چای و کاهش خطر بیماریهای عروقی؛ پژوهش چه میگوید؟
این مطالعه که نتایج آن در مجله Journal of Internal Medicine منتشر شده است، اطلاعات ۴۸۵ هزار و ۹۳۴ بزرگسال را بررسی کرده است. پژوهشگران شرکتکنندگان را بهطور میانه به مدت ۹٫۰۵ سال دنبال کردند تا ارتباط میان عادتهای نوشیدن چای و بروز بیماریهای مختلف را ارزیابی کنند.
در طول دوره پیگیری، در مجموع ۱۴ هزار و ۸۶۳ مورد بیماری قلبیعروقی، بیماری عروق مغزی، بیماری قلبی ناشی از مشکلات ریوی و بیماری شریانهای محیطی ثبت شد. این بیماریها بخشهای مختلف دستگاه گردش خون را درگیر میکنند؛ از مشکلات قلب و رگهای مغزی گرفته تا اختلال در جریان خون شریانهایی که خون را به اندامها میرسانند.
بررسی اطلاعات نشان داد افرادی که بهطور منظم چای مینوشیدند، در مقایسه با افرادی که چای مصرف نمیکردند، با ۱۱ درصد خطر کمتر ابتلا به پیامدهای عروقی بررسیشده مواجه بودند.
البته این نتیجه به معنای اثبات اثر پیشگیرانه چای نیست. یافتهها نشاندهنده ارتباط آماری میان مصرف چای و خطر بیماریهای عروقی هستند و بهتنهایی مشخص نمیکنند که نوشیدن چای علت کاهش خطر بوده است.
چه مقدار چای با خطر کمتر بیماریهای عروقی ارتباط داشت؟
پژوهشگران میزان مصرف چای را نیز بررسی کردند. در میان افرادی که هر هفته چای مینوشیدند، کمترین خطر برآوردشده با مصرف حدود ۶ تا ۸ فنجان چای در روز ارتباط داشت.
بااینحال، نباید این مقدار را بهعنوان توصیهای قطعی برای همه افراد در نظر گرفت. مشاهده کمترین خطر در یک گروه از شرکتکنندگان لزوماً به این معنا نیست که مصرف همین مقدار چای برای همه افراد بهترین انتخاب است یا افزایش مصرف چای بهطور مستقیم خطر بیماری را کاهش میدهد.
این پژوهش در درجه نخست به بررسی ارتباط میان عادتهای نوشیدن چای و بیماریهای عروقی پرداخته است. بنابراین، برای تعیین مقدار مناسب مصرف چای نمیتوان تنها به این نتیجه تکیه کرد.
چای و کاهش خطر بیماریهای عروقی؛ چای سیاه بهتر است یا چای سبز؟
یکی دیگر از یافتههای پژوهش به تفاوت میان انواع چای مربوط میشود. بر اساس نتایج گزارششده، چای سیاه ارتباط پایدارتر و مشخصتری با کاهش خطر بیماریهای عروقی نسبت به چای سبز نشان داد.
این تفاوت به معنای اثبات برتری قطعی چای سیاه برای سلامت قلب و عروق نیست. نتایج یک مطالعه مشاهدهای نمیتوانند بهتنهایی مشخص کنند که نوع چای مستقیماً باعث تفاوت در خطر بیماری شده است.
غلظت چای نیز در این پژوهش اهمیت داشت. در میان شرکتکنندگان، مصرف چای با غلظت متوسط با کمترین خطر برآوردشده همراه بود. این یافته نشان میدهد که هنگام بررسی رابطه میان چای و سلامت عروق، تنها تعداد فنجانهای مصرفی اهمیت ندارد و شیوه آمادهسازی نوشیدنی نیز ممکن است با نتایج مرتبط باشد.
چرا نوشیدن چای بسیار داغ میتواند نگرانکننده باشد؟
در کنار ارتباط مصرف معمول چای با خطر کمتر بیماریهای عروقی، پژوهشگران مشاهده کردند که نوشیدن چای با دمای بسیار بالا، توصیفشده بهعنوان «سوزان»، با افزایش خطر همراه بوده است.
این نتیجه اهمیت دمای نوشیدنی را در تفسیر یافتهها برجسته میکند. بااینحال، اطلاعات گزارششده در این مقاله مشخص نمیکنند که چرا چای بسیار داغ با خطر بالاتر ارتباط داشته یا آیا دمای بالا بهتنهایی عامل این تفاوت بوده است.
بنابراین، نمیتوان بر اساس این پژوهش درباره سازوکار دقیق این ارتباط نتیجهگیری کرد. آنچه میتوان گفت این است که نتایج مطالعه میان مصرف منظم چای و نوشیدن آن در دمای بسیار بالا تمایز قائل میشوند.
چای و کاهش خطر بیماریهای عروقی؛ نقش سبک زندگی در سلامت قلب و عروق
پژوهشگران مصرف چای را در کنار عواملی مانند سیگار کشیدن و میزان فعالیت بدنی نیز بررسی کردند. نتایج تحلیل مشترک این عوامل نشان داد که ترکیب مصرف معمول چای، سیگار نکشیدن در زمان حاضر و فعالیت بدنی زیاد با کمترین خطر عروقی در ارتباط بود.
این یافته نشان میدهد که رابطه میان عادتهای روزمره و سلامت عروق را نباید فقط به یک نوشیدنی محدود کرد. در این مطالعه، وضعیت مصرف سیگار و فعالیت بدنی نیز در کنار عادت نوشیدن چای مورد توجه قرار گرفتند.
بااینحال، نتایج گزارششده ثابت نمیکنند که هر یک از این عوامل بهتنهایی یا در ترکیب با یکدیگر، علت مستقیم کاهش خطر مشاهدهشده بودهاند.
چای و کاهش خطر بیماریهای عروقی؛ آیا برای کاهش خطر بیماریهای عروقی باید چای بیشتری بنوشیم؟
پژوهش حاضر شواهدی درباره ارتباط مصرف چای با خطر کمتر برخی بیماریهای قلبی و عروقی ارائه میکند؛ اما برای نتیجهگیری قطعی درباره اثر محافظتی چای، باید محدودیتهای یافتهها را در نظر گرفت. این مطالعه نشان میدهد که نوع چای، غلظت آن و دمای نوشیدن با تفاوتهایی در خطر برآوردشده همراه بودهاند، نه اینکه یک روش مشخص مصرف چای حتماً از بیماری جلوگیری میکند.
در مجموع، بررسی رابطه میان چای و خطر بیماریهای عروقی نشان میدهد که عادت نوشیدن چای در کنار سایر رفتارهای روزمره میتواند موضوع مهمی برای پژوهشهای سلامت باشد. بااینحال، این نتایج را نباید به توصیهای قطعی برای نوشیدن ۶ تا ۸ فنجان چای در روز یا جایگزینکردن چای با سایر اقدامات مراقبتی تبدیل کرد.
