ورزش در میانسالی و سلامت مغز ارتباطی مهم دارد و پژوهشی جدید نشان میدهد فعالیت بدنی و حفظ سطح مناسب قند خون در این دوره از زندگی میتواند به کند شدن روند کاهش تواناییهای شناختی در سالهای بعد کمک کند. محققان دانشگاه علوم سلامت سنآنتونیو در تگزاس دریافتند افرادی که در میانسالی وضعیت قلبیعروقی سالمتری دارند، ممکن است در سالمندی عملکرد ذهنی بهتری داشته باشند.
این مطالعه همچنین نشان داد که اثر عوامل محافظتی برای همه گروههای جمعیتی یکسان نیست و برخی عوامل مانند فعالیت بدنی در گروههای خاص، تأثیر بیشتری بر سلامت مغز دارند.
ورزش در میانسالی و سلامت مغز؛ ارتباط ورزش در میانسالی و سلامت مغز در سالهای آینده
پژوهشگران پیشتر میدانستند که مشکلات قلبیعروقی در میانسالی میتوانند خطر کاهش عملکرد شناختی و بیماریهایی مانند زوال عقل را افزایش دهند. اما مطالعه جدید یکی از نخستین پژوهشهایی است که بررسی میکند عوامل مشخص سلامت قلب و عروق چگونه میتوانند با تغییرات شناختی در گروههای قومی مختلف مرتبط باشند.
در این تحقیق، اطلاعات ۴۰۲ نفر از ساکنان سنآنتونیو بررسی شد. حدود ۵۲ درصد شرکتکنندگان آمریکاییهای مکزیکیتبار بودند و باقی افراد سفیدپوست غیرهیسپانیک بودند. میانگین سنی افراد هنگام بررسی حدود ۵۷.۹ سال بود و ۵۸.۵ درصد شرکتکنندگان را زنان تشکیل میدادند.
ورزش در میانسالی و سلامت مغز؛ فعالیت بدنی چگونه به حفظ عملکرد مغز کمک میکند؟
نتایج نشان داد افرادی که در میانسالی هر میزان فعالیت بدنی داشتند، در سالهای بعد کاهش شناختی آهستهتری را تجربه کردند. این ارتباط بهویژه در میان شرکتکنندگان مکزیکیتبار قویتر بود.
محققان معتقدند فعالیت بدنی میتواند از راههای مختلف به سلامت مغز کمک کند؛ از جمله بهبود سلامت قلب و عروق، کنترل بهتر سوختوساز بدن و کاهش عواملی که در طول زمان میتوانند به عملکرد مغز آسیب بزنند.
به گفته پژوهشگران، حتی حذف سبک زندگی کاملاً کمتحرک و داشتن سطحی از فعالیت بدنی میتواند در مسیر حفظ سلامت شناختی اهمیت داشته باشد.
ورزش در میانسالی و سلامت مغز؛ نقش قند خون در سلامت شناختی
یکی دیگر از یافتههای مهم این پژوهش، ارتباط سطح قند خون ناشتا با تغییرات شناختی بود. قند خون ناشتا میزان قند موجود در خون پس از ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا بودن را نشان میدهد.
در شرکتکنندگان سفیدپوست غیرهیسپانیک، سطح قند خون ناشتا در محدوده ۱۲۶ میلیگرم در دسیلیتر یا کمتر با کاهش آهستهتر تواناییهای شناختی مرتبط بود.
این یافته اهمیت کنترل قند خون در میانسالی را برجسته میکند، زیرا اختلالات متابولیک مانند دیابت و چاقی از عواملی هستند که میتوانند خطر مشکلات شناختی در آینده را افزایش دهند.
سلامت قلب و عروق؛ عاملی مهم برای سلامت مغز
پژوهشگران برای ارزیابی سلامت قلبیعروقی افراد از چارچوب «زندگی ساده ۷» انجمن قلب آمریکا استفاده کردند. این معیار شامل هفت عامل مهم است:
- رژیم غذایی سالم
- نداشتن مصرف سیگار
- فعالیت بدنی
- فشار خون مناسب
- شاخص توده بدنی (BMI) سالم
- سطح مناسب کلسترول
- کنترل قند خون ناشتا
مطالعات قبلی نشان دادهاند که پایبندی بیشتر به این عوامل با عملکرد شناختی بهتر، سلامت بیشتر مغز و کاهش خطر زوال عقل ارتباط دارد.
ورزش در میانسالی و سلامت مغز؛ چرا این پژوهش برای جمعیتهای مختلف اهمیت دارد؟
یکی از نکات مهم این مطالعه، بررسی تفاوت میان گروههای قومی مختلف بود. محققان اشاره کردند که جمعیتهای هیسپانیک، بهویژه آمریکاییهای مکزیکیتبار، با میزان بالاتری از برخی عوامل خطر مانند دیابت، چاقی و اختلالات چربی خون مواجه هستند.
با وجود این، این گروهها در بسیاری از پژوهشهای مرتبط با آلزایمر کمتر حضور داشتهاند. به همین دلیل، بررسی تفاوتهای میان جمعیتها میتواند به شناسایی روشهای مؤثرتر برای پیشگیری از افت شناختی کمک کند.
ورزش در میانسالی و سلامت مغز؛ بررسی تغییرات شناختی در طول زمان
برای انجام این پژوهش، محققان از دادههای دو مطالعه طولانیمدت به نامهای «مطالعه قلب سنآنتونیو» و «مطالعه طولی سالمندی سنآنتونیو» استفاده کردند.
تواناییهای شناختی شرکتکنندگان تا چهار بار با استفاده از آزمون استاندارد «معاینه وضعیت ذهنی مختصر» (Mini-Mental State Examination) ارزیابی شد. این آزمون بخشهایی مانند حافظه، توجه و تواناییهای فکری را بررسی میکند.
همچنین پژوهشگران عواملی مانند سن، جنسیت، درآمد و سطح تحصیلات را در تحلیلهای آماری خود در نظر گرفتند.
سبک زندگی سالم در میانسالی؛ سرمایهگذاری برای آینده مغز
نتایج این تحقیق نشان میدهد سالهای میانسالی ممکن است دورهای مهم برای محافظت از سلامت مغز باشد. بهبود سلامت قلب و عروق از طریق تغییرات قابل کنترل در سبک زندگی، مانند افزایش فعالیت بدنی و کنترل قند خون، میتواند به کاهش بار بیماریهایی مانند آلزایمر و سایر انواع زوال عقل کمک کند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج باید در مطالعات بزرگتر بررسی شود، زیرا تفاوتهای مشاهدهشده میان گروههای مختلف نشان میدهد عوامل مؤثر بر پیری مغز ممکن است برای همه افراد یکسان نباشد.
جمعبندی
پژوهش جدید دانشگاه علوم سلامت سنآنتونیو نشان میدهد ورزش در میانسالی و سلامت مغز ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. فعالیت بدنی و کنترل مناسب قند خون در این دوره از زندگی میتواند با کاهش سرعت افت شناختی در سالهای آینده همراه باشد.
اگرچه این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند، اما شواهد بیشتری ارائه میدهد که نشان میدهد مراقبت از سلامت قلب و بدن در میانسالی میتواند نقش مهمی در حفظ تواناییهای ذهنی در سالمندی داشته باشد.
