مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی؛ یافتههای جدید چه میگویند؟
پژوهشهای پیشین نشان داده بودند که مصرف اسید فولیک، نوعی ویتامین B9، ممکن است با کاهش خطر اقدام به خودکشی ارتباط داشته باشد. بااینحال، یک مطالعه سراسری در سوئد این احتمال را مطرح کرده است که ارتباط میان مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی پیچیدهتر از آن چیزی باشد که پیشتر تصور میشد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که ارتباط میان تجویز اسید فولیک و مرگهای مرتبط با خودکشی در گروههای سنی و جنسی مختلف یکسان نیست. البته پژوهشگران تأکید میکنند که یافتهها نه نشاندهنده افزایش خطر خودکشی بر اثر اسید فولیک هستند و نه اثر محافظتی آن را رد میکنند.
این مطالعه درباره مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی در کنگره سالانه کالج اروپایی نوروسایکوفارماکولوژی (ECNP) ارائه شده است و به بررسی ارتباط میان تجویز اسید فولیک و مرگهای مرتبط با خودکشی در جوانان سوئدی میپردازد.
اسید فولیک چیست و چه ارتباطی با سلامت روان دارد؟
اسید فولیک که با نام ویتامین B9 نیز شناخته میشود، در ساخت انتقالدهندههای عصبی در دستگاه عصبی مرکزی نقش دارد. وضعیت اسید فولیک در بدن پیشتر با افسردگی، التهاب و رفتارهای مرتبط با خودکشی مرتبط دانسته شده است.
در سال ۲۰۲۲، مطالعهای بزرگ در ایالات متحده که در مجله JAMA Psychiatry منتشر شد، نشان داد دورههایی که افراد برای اسید فولیک نسخه دریافت کرده بودند، با کاهش ۴۴ درصدی اقدام به خودکشی و دورههای خودآسیبرسانی عمدی همراه بود. این نتیجه توجه زیادی را به احتمال استفاده از اسید فولیک برای کمک به افراد آسیبپذیر جلب کرد.
بااینحال، ارتباط مشاهدهشده در آن پژوهش بهتنهایی ثابت نمیکرد که اسید فولیک عامل کاهش این خطر بوده است. مطالعه جدید سوئدی نیز با بررسی دادههای جمعیتی، تلاش کرده است این ارتباط را در گروههای سنی و جنسی مختلف دقیقتر بررسی کند.
مطالعه سوئدی درباره مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی
پژوهشگران دادههای عمومی مربوط به هر ۲۱ منطقه سوئد را طی یک دوره ۱۶ ساله، از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۱، بررسی کردند. این دادهها شامل ۳۴۶۳ مورد مرگ مرتبط با خودکشی در افراد ۲۰ تا ۲۹ ساله بود.
از میان این موارد، ۲۶۹۳ مرگ بهعنوان خودکشی طبقهبندی شده بود و ۷۷۰ مورد نیز به مرگهایی مربوط میشد که قصد فرد در آنها مشخص نشده بود.
هدف پژوهش، بررسی ارتباط میان میزان سالانه تجویز اسید فولیک و مرگهای مرتبط با خودکشی در جوانان و ارزیابی تفاوتهای احتمالی بر اساس سن و جنسیت بود.
نتایج در مردان یکسان نبود. در مردان ۲۰ تا ۲۴ ساله، میزان سالانه تجویز اسید فولیک با فراوانی بیشتر مرگهای مرتبط با خودکشی همراه بود؛ اما در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ ساله، این ارتباط در جهت کاهش چنین مرگهایی مشاهده شد. در زنان نیز ارتباط آماری معناداری به دست نیامد.
این تفاوتها نشان میدهند که نمیتوان ارتباط میان مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی را بدون در نظر گرفتن ویژگیهای جمعیت مورد مطالعه تفسیر کرد.
آیا اسید فولیک خطر خودکشی را افزایش میدهد؟
یوسی یوکینن، استاد مؤسسه کارولینسکا و دانشگاه اومئو و سرپرست این پژوهش، تأکید کرد که نتایج نباید بهعنوان شواهدی مبنی بر افزایش خطر خودکشی بر اثر اسید فولیک تفسیر شوند. به گفته او، این یافتهها بیش از هر چیز ضرورت احتیاط در تفسیر ارتباطهای مشاهدهشده را نشان میدهند.
یکی از محدودیتهای مهم مطالعه درباره مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی، مشاهدهای بودن آن است. پژوهشگران الگوهای منطقهای را مقایسه کردند و افراد مصرفکننده اسید فولیک را بهصورت فردی با افراد غیرمصرفکننده دنبال نکردند. بنابراین، نمیتوان مشخص کرد که آیا اسید فولیک مستقیماً بر خطر خودکشی تأثیر گذاشته است یا عوامل دیگری در این ارتباط نقش داشتهاند.
یکی از توضیحهای احتمالی، پدیدهای به نام «مخدوششدگی ناشی از علت تجویز» است. اسید فولیک به دلایل مختلفی تجویز میشود و برخی شرایط پزشکی، روانپزشکی یا رفتاری که به تجویز آن منجر میشوند، ممکن است خود با خطر خودکشی ارتباط داشته باشند.
در چنین شرایطی، تجویز اسید فولیک میتواند نشانگر وضعیت سلامت فرد باشد، نه علت مستقیم پیامد مشاهدهشده. ازاینرو، نتایج این مطالعه را باید نشانهای برای انجام پژوهشهای بیشتر دانست، نه مدرکی برای تأیید اثر مثبت یا منفی این ویتامین.
برای اثبات نقش مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی چه پژوهشهایی لازم است؟
پژوهشگران معتقدند برای روشنشدن ارتباط میان اسید فولیک و رفتارهای مرتبط با خودکشی، به مطالعات طولی در سطح فردی نیاز است. در این مطالعات باید مشخص شود که اسید فولیک به چه دلیل تجویز شده و افراد چه شرایط پزشکی و روانپزشکی، داروهای همزمان یا سابقه مصرف مواد داشتهاند. اندازهگیری میزان فولات در بدن نیز میتواند به درک بهتر این ارتباط کمک کند.
به گفته یوکینن، پژوهشهای پیشین احتمال ارتباط اسید فولیک با کاهش رفتارهای مرتبط با خودکشی را مطرح کرده بودند، اما مطالعه جدید نشان میدهد که تصویر کلی هنوز روشن نیست.
زنیا گوندا از دانشگاه سملوایز بوداپست نیز که در این پژوهش مشارکت نداشت، تأکید کرد که رفتارهای مرتبط با خودکشی پدیدهای یکسان و دارای سازوکار زیستی واحد نیستند. به گفته او، شناخت تفاوتهای مرتبط با سن و جنسیت میتواند به شناسایی راهکارهای پیشگیری دقیقتر کمک کند. بااینحال، در دسترس بودن یک مکمل و وجود توجیه زیستی برای استفاده از آن، بهتنهایی اثربخشیاش را ثابت نمیکند.
آیا یافتههای جدید تغییری در مصرف اسید فولیک ایجاد میکنند؟
پژوهشگران تأکید کردهاند که نتایج این مطالعه نباید باعث تغییر در کاربرد بالینی اسید فولیک شوند. این یافتهها نه نشان میدهند که اسید فولیک خطر خودکشی را افزایش میدهد و نه ثابت میکنند که مصرف آن از خودکشی پیشگیری میکند.
مطالعه با عنوان «ارتباط تجویز اسید فولیک با مرگهای ناشی از خودکشی در جوانان سوئد» در کنگره ECNP ارائه شده است. در زمان انتشار گزارش، مقاله هنوز برای انتشار در یک مجله علمی داوریشده ارسال نشده بود.
در مجموع، ارتباط میان مکمل اسید فولیک و پیشگیری از خودکشی همچنان به بررسیهای دقیقتری نیاز دارد. نتایج این مطالعه بر اهمیت توجه به تفاوتهای فردی و شرایط زمینهای تأکید میکنند و نشان میدهند که پیش از معرفی اسید فولیک بهعنوان راهبردی برای پیشگیری از خودکشی، باید شواهد قویتری درباره اثر مستقیم آن به دست آید.
