مصرف طولانیمدت ملاتونین زیر ذرهبین پژوهشگران
ملاتونین یکی از پرمصرفترین مکملهای کمککننده به خواب در بسیاری از کشورها است و اغلب به عنوان گزینهای طبیعی و کمخطر برای بهبود خواب شناخته میشود. با این حال، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد مصرف طولانیمدت ملاتونین ممکن است با پیامدهای سلامتی مهمی همراه باشد که نیازمند توجه بیشتر هستند.
این مطالعه که در نشست علمی انجمن قلب آمریکا ارائه شده است، دادههای بیش از ۱۳۰ هزار بزرگسال مبتلا به بیخوابی را در چندین کشور بررسی کرده و ارتباطی میان مصرف بلندمدت ملاتونین و افزایش خطر نارسایی قلبی مشاهده کرده است.
ملاتونین چیست و چگونه عمل میکند؟
ملاتونین هورمونی است که به طور طبیعی در مغز تولید میشود و نقش مهمی در تنظیم ساعت زیستی بدن و چرخه خواب و بیداری دارد. مصرف مکمل ملاتونین در ساعات پایانی روز میتواند به برخی افراد کمک کند سریعتر به خواب بروند یا خواب پایدارتری داشته باشند.
در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر، ملاتونین بدون نسخه پزشک در دسترس است. این موضوع باعث میشود برخی افراد بدون نظارت پزشکی، دوز مصرفی و مدت زمان استفاده از این مکمل را خودشان تعیین کنند.
به طور معمول، ملاتونین برای مصرف کوتاهمدت، یعنی حدود یک تا دو ماه، ایمن و قابل تحمل در نظر گرفته میشود؛ اما درباره اثرات مصرف طولانیتر از این مدت، اطلاعات علمی محدودی وجود دارد.
نتایج مطالعه درباره مصرف طولانیمدت ملاتونین
پژوهشگران به سرپرستی «اکندیلیچوکو ننادی» از مرکز پزشکی SUNY Downstate در نیویورک، سوابق الکترونیکی سلامت بزرگسالان را در آمریکا و چند کشور دیگر بررسی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که بیش از یک سال برای آنها ملاتونین تجویز شده بود، در مقایسه با افرادی که چنین تجویزی نداشتند، با خطر بیشتری برای نارسایی قلبی مواجه بودند.
بر اساس یافتههای این مطالعه، خطر نارسایی قلبی در طول پنج سال در میان مصرفکنندگان بلندمدت ملاتونین حدود ۸۹ درصد بیشتر بود. همچنین احتمال مرگ ناشی از هر علت در این گروه تقریباً دو برابر گزارش شد.
پژوهشگران همچنین دریافتند احتمال بستری شدن به علت نارسایی قلبی در مصرفکنندگان بلندمدت ملاتونین تقریباً ۳.۵ برابر بیشتر از گروه مقایسه بوده است.
افزایش خطر مرگومیر در مصرفکنندگان طولانیمدت
یکی دیگر از نتایج قابل توجه مطالعه، تفاوت در میزان مرگومیر میان دو گروه بود. در گروهی که ملاتونین برای بیش از یک سال دریافت کرده بودند، خطر مرگ ناشی از هر علت از ۴.۳ درصد به ۷.۸ درصد افزایش یافته بود.
به گفته پژوهشگران، این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن بسیاری از عوامل خطر دیگر نیز مشاهده شد. به همین دلیل، نتایج مطالعه توجه متخصصان را به بررسی دقیقتر ایمنی مصرف بلندمدت ملاتونین جلب کرده است.
مصرف طولانیمدت ملاتونین؛ چرا باید در تفسیر نتایج احتیاط کرد؟
با وجود نتایج نگرانکننده، خود پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها باید با احتیاط تفسیر شوند. مهمترین محدودیت مطالعه آن است که محققان مصرف واقعی ملاتونین را مستقیماً از شرکتکنندگان نپرسیدهاند.
در عوض، سوابق تجویز دارو برای تخمین مصرف ملاتونین مورد استفاده قرار گرفته است. این موضوع میتواند بر دقت نتایج تأثیر بگذارد؛ زیرا برخی افراد در گروه مقایسه ممکن است ملاتونین را بدون نسخه خریداری و مصرف کرده باشند.
بنابراین این پژوهش تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و نمیتواند ثابت کند که ملاتونین مستقیماً باعث نارسایی قلبی یا افزایش خطر مرگ میشود.
مصرف طولانیمدت ملاتونین؛ واکنش متخصصان به یافتههای جدید
کارلوس اگهآ، رئیس فدراسیون انجمنهای پزشکی خواب اسپانیا که در این پژوهش مشارکت نداشته است، معتقد است این نتایج باید جدی گرفته شوند.
به گفته او، این یافتهها دیدگاه رایج درباره بیخطر بودن مصرف مزمن ملاتونین را به چالش میکشند و ضرورت انجام مطالعات آیندهنگر با گروه کنترل مناسب را برای ارزیابی دقیق ایمنی این مکمل نشان میدهند.
مصرف طولانیمدت ملاتونین؛ نیاز به تحقیقات بیشتر درباره ایمنی ملاتونین
محققان تأکید میکنند که شواهد علمی موجود درباره اثرات مصرف بلندمدت ملاتونین هنوز کافی نیست. در حالی که برخی مطالعات پیشین ایمنی نسبی مصرف طولانیمدت را گزارش کردهاند، تحقیقات جامع و گسترده در این زمینه همچنان محدود است.
این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا محبوبیت ملاتونین در سالهای اخیر افزایش یافته و افراد بیشتری برای مقابله با مشکلات خواب به مصرف این مکمل روی آوردهاند.
جمعبندی
نتایج یک پژوهش مقدماتی نشان میدهد مصرف طولانیمدت ملاتونین ممکن است با افزایش خطر نارسایی قلبی، بستری شدن به دلیل مشکلات قلبی و افزایش مرگومیر همراه باشد. با این حال، این مطالعه هنوز رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند و به دلیل برخی محدودیتهای روششناختی باید با احتیاط تفسیر شود. پژوهشگران معتقدند برای ارزیابی دقیق ایمنی مصرف بلندمدت ملاتونین، انجام مطالعات گستردهتر و کنترلشده ضروری است.
