امید تازه برای درمان یکی از مرگبارترین سرطانهای جهان
پژوهشگران از نتایج امیدوارکننده یک داروی خوراکی جدید برای درمان سرطان پیشرفته پانکراس خبر دادهاند؛ بیماریای که سالها بهعنوان یکی از مرگبارترین انواع سرطان شناخته میشود. بر اساس گزارشها، داروی آزمایشی «داراکسونراسیب» (Daraxonrasib) توانسته در یک کارآزمایی بالینی بزرگ، زمان بقای بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس را تقریباً دو برابر کند.
این یافته در نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) ارائه شد و بسیاری از متخصصان آن را یکی از مهمترین پیشرفتهای چند دهه اخیر در درمان سرطان پانکراس توصیف کردهاند. به گفته پژوهشگران، اگرچه این دارو هنوز درمان قطعی سرطان محسوب نمیشود، اما میتواند نقطه عطفی در مدیریت بیماری باشد.
داراکسونراسیب چگونه عمل میکند؟
داراکسونراسیب دارویی است که یک پروتئین جهشیافته را هدف قرار میدهد؛ پروتئینی که در بیش از ۹۰ درصد موارد سرطان پانکراس نقش اصلی در رشد و گسترش تومور دارد. این هدف درمانی سالها برای دانشمندان دستنیافتنی بود و بسیاری از تلاشها برای مهار آن با شکست مواجه شده بودند.
به گفته محققان، این دارو با مسدود کردن عملکرد این پروتئین، روند رشد سلولهای سرطانی را کاهش میدهد و به بیماران فرصت بیشتری برای ادامه زندگی میدهد. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم سرطان پانکراس معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشود و گزینههای درمانی مؤثر برای آن بسیار محدود هستند.
نتایج مطالعه قرص جدید سرطان پانکراس روی ۵۰۰ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته
در این مطالعه، ۵۰۰ بیمار مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس شرکت داشتند؛ بیمارانی که بیماری آنها پس از درمانهای قبلی همچنان پیشرفت کرده بود. شرکتکنندگان بهصورت تصادفی یا داروی جدید را دریافت کردند یا تحت شیمیدرمانی قرار گرفتند.
نتایج نشان داد بیمارانی که قرص جدید سرطان پانکراس را مصرف کردند، بهطور متوسط ۱۳٫۲ ماه زنده ماندند؛ در حالی که میانگین بقای گروه دریافتکننده شیمیدرمانی ۶٫۷ ماه بود. این تفاوت، تقریباً دو برابر شدن زمان بقا را نشان میدهد؛ دستاوردی که به گفته متخصصان تاکنون در این سطح برای بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته پانکراس مشاهده نشده بود.
پژوهشگران همچنین گزارش کردند که بسیاری از بیماران توانستند مدت بیشتری درمان را ادامه دهند و در مقایسه با شیمیدرمانی، کیفیت زندگی بهتری را تجربه کنند.
کاهش عوارض شدید و بهبود کیفیت زندگی بیماران با قرص جدید سرطان پانکراس
یکی از نکات مهم این مطالعه، کاهش عوارض شدید درمان در مقایسه با شیمیدرمانی بود. بیماران دریافتکننده داراکسونراسیب علاوه بر افزایش زمان بقا، درد کمتری را گزارش کردند و در برخی موارد کوچک شدن تومورها نیز مشاهده شد.
به گفته متخصصان حاضر در این پژوهش، بسیاری از بیماران برای مدت طولانیتری روی این درمان باقی ماندند، زیرا مزایای آن پایدارتر از درمانهای رایج بود. برخی از شرکتکنندگان حتی پس از پایان تحلیل دادهها همچنان این دارو را دریافت میکردند؛ موضوعی که میتواند در آینده فاصله بقای دو گروه را بیشتر نیز نشان دهد.
البته قرص جدید سرطان پانکراس بدون عارضه نیست. شایعترین مشکلات گزارششده شامل بثورات پوستی شدید و زخمهای دهانی بوده است؛ با این حال پژوهشگران معتقدند مزایای درمان در بسیاری از بیماران از این عوارض بیشتر است.
چرا سرطان پانکراس تا این اندازه خطرناک است؟
سرطان پانکراس یکی از مرگبارترین سرطانهای جهان محسوب میشود، زیرا معمولاً زمانی تشخیص داده میشود که به سایر اندامها گسترش یافته است. همین مسئله باعث میشود فرصت درمان مؤثر برای بسیاری از بیماران از دست برود.
بر اساس آمار منتشرشده در گزارش، انجمن سرطان آمریکا پیشبینی کرده است که تنها در سال جاری حدود ۶۷ هزار مورد جدید سرطان پانکراس در ایالات متحده تشخیص داده شود و بیش از ۵۲ هزار نفر جان خود را بر اثر این بیماری از دست بدهند. نرخ بقای پنجساله این سرطان تنها حدود ۱۳ درصد است؛ رقمی که آن را در میان کشندهترین انواع سرطان قرار میدهد.
آینده درمان سرطان پانکراس با داروی جدید
محققان امیدوارند داراکسونراسیب بهزودی به استاندارد جدید درمان برای بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس تبدیل شود. همچنین برنامههایی برای بررسی استفاده از قرص جدید سرطان پانکراس در مراحل اولیه بیماری در حال انجام است.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) روند بررسی این دارو را تسریع کرده و امکان دسترسی محدود برخی بیماران واجد شرایط به این درمان را نیز فراهم کرده است. پژوهشگران معتقدند اگر نتایج فعلی در مطالعات آینده نیز تأیید شود، داراکسونراسیب میتواند آغازگر نسل جدیدی از درمانهای هدفمند برای سرطان پانکراس باشد؛ بیماریای که سالها یکی از دشوارترین چالشهای علم پزشکی محسوب میشد.
