غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو
غذاهای فوقفرآوریشده ممکن است فقط با افزایش وزن و دریافت کالری اضافی مرتبط نباشند؛ پژوهشی جدید نشان داده است که مصرف بیشتر این خوراکیها با افزایش تجمع چربی درون عضلات ران ارتباط دارد. این تغییرات پنهان که با تصویربرداری MRI مشاهده شدهاند، ممکن است کیفیت عضلات اطراف زانو را کاهش دهند و در افزایش خطر ابتلا به آرتروز زانو نقش داشته باشند.
این مطالعه توسط پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو و با همکاری محققان دیگر انجام شد و نتایج آن در مجله علمی Radiology منتشر شده است. پژوهشگران بررسی کردند که آیا میزان مصرف غذاهای فوقفرآوریشده میتواند با تغییرات ترکیب عضلات در افرادی که در معرض خطر آرتروز زانو هستند، ارتباط داشته باشد یا خیر.
غذاهای فوقفرآوریشده چه هستند؟
غذاهای فوقفرآوریشده محصولاتی هستند که معمولاً طی فرآیندهای صنعتی پیچیده تولید میشوند و اغلب شامل ترکیبی از قند، چربی، نمک، کربوهیدراتهای تصفیهشده و مواد افزودنی مصنوعی هستند.
از نمونههای این خوراکیها میتوان به غلات صبحانه صنعتی، تنقلات بستهبندیشده، نوشابهها، نوشیدنیهای انرژیزا، شیرینیها، پیتزاهای آماده، غذاهای منجمد آماده مصرف و نانهای صنعتی اشاره کرد.
این محصولات به دلیل طعم، ماندگاری و راحتی مصرف، بخش قابل توجهی از رژیم غذایی بسیاری از افراد را تشکیل میدهند. پژوهشگران معتقدند ترکیب خاص این مواد غذایی میتواند سیستم پاداش مغز را تحریک کند و باعث شود افراد تمایل بیشتری به مصرف آنها پیدا کنند.
غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو؛ ارتباط غذاهای فوقفرآوریشده با چربی پنهان در عضلات
در این پژوهش، اطلاعات ۶۱۵ فرد شرکتکننده در «طرح تحقیقاتی آرتروز» بررسی شد. این افراد در زمان انجام بررسی، نشانهای از آرتروز زانو در تصاویر پزشکی نداشتند، اما در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار داشتند.
شرکتکنندگان به طور میانگین ۶۰ سال سن داشتند و شاخص توده بدنی (BMI) آنها حدود ۲۷ بود که در محدوده اضافهوزن قرار میگیرد. بررسی رژیم غذایی آنها در یک سال گذشته نشان داد حدود ۴۱ درصد از مواد غذایی مصرفی آنها از نوع فوقفرآوریشده بوده است.
نتایج MRI نشان داد افرادی که مقدار بیشتری از غذاهای فوقفرآوریشده مصرف میکردند، میزان بیشتری چربی در عضلات ران خود داشتند. این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند میزان کالری دریافتی، فعالیت بدنی و ویژگیهای جمعیتشناختی افراد همچنان مشاهده شد.
غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو؛ چرا تجمع چربی در عضلات میتواند اهمیت داشته باشد؟
عضلات ران نقش مهمی در حمایت از مفصل زانو دارند. هنگامی که بخشی از بافت عضلانی با چربی جایگزین شود، ممکن است کیفیت عملکرد عضله کاهش پیدا کند.
در تصاویر MRI، این تغییر به شکل ورود رگههای چربی به بافت عضله دیده میشود؛ حالتی که به آن تغییر چربی یا تحلیل چربی عضله گفته میشود.
پژوهشگران معتقدند این تغییرات ممکن است توانایی عضلات برای حمایت از زانو را کاهش دهد و در روند ایجاد یا تشدید آرتروز زانو مؤثر باشد. البته این مطالعه تنها ارتباط میان مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و تغییرات عضلانی را نشان داده و به تنهایی ثابت نمیکند که این غذاها مستقیماً باعث آرتروز میشوند.
غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو؛ کیفیت رژیم غذایی فراتر از تعداد کالریها اهمیت دارد
یکی از نکات مهم این پژوهش درباره غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو این است که سلامت بدن تنها به مقدار کالری مصرفی وابسته نیست، بلکه کیفیت مواد غذایی نیز اهمیت دارد.
به گفته پژوهشگران، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی همچنان از روشهای اصلی مدیریت خطر آرتروز زانو هستند، اما نتایج جدید نشان میدهد نوع غذاهایی که افراد انتخاب میکنند نیز میتواند بر سلامت عضلات اثر بگذارد.
به عبارت دیگر، دو رژیم غذایی با مقدار کالری مشابه ممکن است تأثیر یکسانی بر بدن نداشته باشند؛ زیرا ترکیب مواد غذایی و میزان فرآوری آنها میتواند تغییرات متفاوتی در بافتهای بدن ایجاد کند.
غذاهای فوقفرآوریشده و مشکلات زانو؛ کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده برای حفظ سلامت عضلات
پژوهشگران تأکید میکنند که کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد و احتمالاً به حفظ کیفیت عضلات کمک کند.
داشتن رژیم غذایی متعادل، مصرف بیشتر مواد غذایی طبیعی و انجام فعالیت بدنی منظم، از عوامل مهم در حفظ سلامت مفاصل و عضلات هستند.
با این حال، برای درک دقیقتر رابطه میان غذاهای فوقفرآوریشده، ترکیب عضلات و بیماریهایی مانند آرتروز زانو، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
