غده تیموس و سرطان؛ اندامی کوچک با نقشی بزرگ
غده تیموس، اندامی کوچک و چرب است که در پشت استخوان جناغ سینه و در جلوی قلب قرار دارد. سالها تصور میشد این غده پس از دوران کودکی تقریباً بیفایده میشود و حذف آن در بزرگسالی پیامد مهمی برای سلامت ندارد.
با این حال، یافتههای جدید این دیدگاه را به چالش کشیدهاند. پژوهشگران معتقدند غده تیموس ممکن است حتی در دوران بزرگسالی نیز در حفظ سلامت سیستم ایمنی و مقابله با سرطان نقش مهمی ایفا کند.
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۳ توسط محققان آمریکایی انجام شد، مشخص شد افرادی که غده تیموس آنها برداشته شده است، طی پنج سال پس از جراحی با افزایش خطر مرگ به هر علت و همچنین افزایش خطر ابتلا به سرطان روبهرو میشوند.
نقش غده تیموس در سیستم ایمنی بدن
غده تیموس در دوران کودکی نقش بسیار مهمی در رشد و تکامل سیستم ایمنی دارد. این غده در تولید سلولهای T نقش دارد؛ نوعی از گلبولهای سفید خون که در مقابله با میکروبها و بیماریها مشارکت میکنند.
مطالعات نشان دادهاند کودکانی که غده تیموس آنها در سنین پایین برداشته میشود، برای مدت طولانی با کاهش تعداد سلولهای T مواجه میشوند. همچنین پاسخ ایمنی آنها به واکسنها نیز معمولاً ضعیفتر است.
با ورود به دوران بلوغ، غده تیموس کوچکتر میشود و تولید سلولهای T در آن به میزان قابل توجهی کاهش مییابد. به همین دلیل، برای سالها تصور میشد حذف این غده در بزرگسالان مشکلی ایجاد نمیکند.
از آنجا که تیموس در جلوی قلب قرار دارد، در برخی جراحیهای قلب و قفسه سینه بهطور معمول برداشته میشود.
غده تیموس و سرطان؛ نتایج نگرانکننده یک مطالعه
البته در برخی شرایط، برداشتن غده تیموس اجتنابناپذیر است. برای مثال، بیماران مبتلا به سرطان تیموس یا برخی بیماریهای خودایمنی مزمن مانند میاستنی گراویس ممکن است به جراحی برداشتن این غده نیاز داشته باشند.
اما پژوهشگران دانشگاه هاروارد با استفاده از دادههای بیماران یک سامانه درمانی در بوستون به نتایج نگرانکنندهای رسیدند.
آنها وضعیت بیش از ۶ هزار بیمار را که غده تیموسشان حفظ شده بود با ۱۱۴۶ بیماری که تحت جراحی برداشتن تیموس قرار گرفته بودند، مقایسه کردند.
نتایج نشان داد افرادی که غده تیموس آنها برداشته شده بود، تقریباً دو برابر بیشتر از گروه کنترل در معرض خطر مرگ طی پنج سال آینده قرار داشتند. این نتیجه حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، نژاد، سرطان تیموس، بیماری میاستنی گراویس و عفونتهای پس از جراحی نیز پابرجا بود.
ارتباط احتمالی غده تیموس و سرطان تهاجمیتر
پژوهشگران همچنین دریافتند بیمارانی که غده تیموسشان برداشته شده بود، تقریباً دو برابر بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به سرطان قرار داشتند.
جالب آنکه این سرطانها معمولاً تهاجمیتر بودند و پس از درمان نیز بیشتر عود میکردند.
دانشمندان هنوز دلیل این ارتباط را بهطور دقیق نمیدانند. با این حال، آنها گمان میکنند نبود غده تیموس ممکن است عملکرد طبیعی سیستم ایمنی بزرگسالان را مختل کند.
بررسیهای آزمایشگاهی نشان داد برخی از بیمارانی که تیموس آنها برداشته شده بود، تنوع کمتری در گیرندههای سلولهای T خون خود داشتند. این موضوع احتمالاً میتواند در افزایش خطر سرطان یا بیماریهای خودایمنی نقش داشته باشد.
بر همین اساس، محققان نتیجهگیری کردند که غده تیموس حتی در دوران بزرگسالی نیز ممکن است در تولید سلولهای T جدید و حفظ سلامت انسان نقش مهمی داشته باشد.
آیا همه مطالعات از نقش محافظتی غده تیموس حمایت میکنند؟
با وجود این یافتهها، ماجرا به اینجا ختم نمیشود.
در سال ۲۰۲۵، پژوهشگران دانشکده پزشکی ییل با بررسی دادههای بیماران در دو پایگاه بزرگ اطلاعاتی شامل بانک ملی سرطان آمریکا و پایگاه SEER، تلاش کردند نتایج مطالعه هاروارد را تأیید کنند.
اما آنها هیچ شواهدی پیدا نکردند که نشان دهد برداشتن غده تیموس اثر منفی مشخصی بر سلامت بیماران دارد.
به گفته این پژوهشگران، برداشتن غده تیموس در بزرگسالانی که تومورهای کوچک یا موضعی تیموس دارند، با افزایش مرگومیر پنجساله یا افزایش مرگ ناشی از سرطان ارتباطی نشان نداد.
جمعبندی
یافتههای جدید نشان میدهد غده تیموس و سرطان ممکن است ارتباطی مهم داشته باشند و حذف این غده شاید بر عملکرد سیستم ایمنی و خطر ابتلا به سرطان تأثیر بگذارد. با این حال، نتایج مطالعات مختلف هنوز با یکدیگر همخوانی ندارند و دانشمندان تأکید میکنند که برای درک دقیق پیامدهای برداشتن غده تیموس، به تحقیقات بلندمدت و بررسیهای بیشتر نیاز است.
