رژیم مدیترانهای چگونه به سلامت روان افراد بالای ۵۰ سال کمک میکند؟
پژوهش جدیدی نشان میدهد رژیم مدیترانهای تنها برای سلامت قلب و بدن مفید نیست، بلکه میتواند به حفظ سلامت روان و افزایش کیفیت زندگی افراد بالای ۵۰ سال نیز کمک کند. نتایج این مطالعه حاکی از آن است افرادی که بیشتر از الگوی غذایی مدیترانهای پیروی میکنند، در مقایسه با دیگران احساس استقلال، رضایت از زندگی، هدفمندی و امید بیشتری دارند. همچنین این افراد در دوران همهگیری کووید-۱۹ افت روحی کمتری را تجربه کردهاند.
این مطالعه حاصل همکاری پژوهشگران دانشگاه کالج لندن (UCL) و مؤسسه جهانی سلامت بارسلونا (ISGlobal) است و نتایج آن در مجله BMJ Open منتشر شده است.
رژیم مدیترانهای چیست؟
در این پژوهش، رژیم مدیترانهای به الگویی از تغذیه اشاره دارد که مصرف مواد غذایی گیاهی در آن نقش اصلی را ایفا میکند. این رژیم شامل میوهها، سبزیجات، حبوبات، ماهی و روغن زیتون است و در مقابل، مصرف گوشتهای فرآوریشده و شیرینیها در آن محدود میشود.
مطالعات پیشین بارها نشان دادهاند که این الگوی غذایی میتواند خطر ابتلا به بیماریهای جسمی و افسردگی را کاهش دهد، اما پژوهش جدید یک جنبه متفاوت را بررسی کرده است؛ اینکه آیا این رژیم میتواند به افزایش احساسات مثبت و کیفیت روانی زندگی نیز کمک کند یا خیر.
رژیم مدیترانهای؛ تمرکز پژوهش بر سلامت روان مثبت
برخلاف بسیاری از مطالعات گذشته که تنها کاهش افسردگی یا اضطراب را بررسی میکردند، این تحقیق بر مفهوم «سلامت روان مثبت» تمرکز دارد. پژوهشگران شاخصهایی مانند استقلال، احساس کنترل بر زندگی، لذت از زندگی، خودشناسی، هدفمندی، انرژی و امید به آینده را ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که پایبندی بیشتری به رژیم مدیترانهای داشتند، در تمام این ابعاد امتیاز بالاتری کسب کردند.
رژیم مدیترانهای؛ بررسی بیش از سه هزار فرد بالای ۵۰ سال
برای انجام این مطالعه، دادههای ۳۲۹۶ نفر از شرکتکنندگان پروژه انگلیسی مطالعه طولی سالمندی (ELSA) بررسی شد. سن افراد بین ۵۰ تا ۹۰ سال بود.
پژوهشگران در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ از شرکتکنندگان خواستند تمام خوراکیها و نوشیدنیهای مصرفی خود را در دو روز غیرمتوالی ثبت کنند. سپس وضعیت سلامت روان آنها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد در دو نوبت، پیش از همهگیری کرونا و در سال ۲۰۲۰، ارزیابی شد.
رژیم مدیترانهای و کاهش افت روحی در دوران کرونا
یکی از مهمترین یافتههای این پژوهش مربوط به دوران همهگیری کووید-۱۹ است.
اطلاعات نشان داد محدودیتهای ناشی از همهگیری باعث کاهش سلامت روان بسیاری از سالمندان شد؛ اما افرادی که بیشتر از رژیم مدیترانهای پیروی میکردند، افت روحی بسیار کمتری را تجربه کردند.
به گفته پژوهشگران، این یافته نشان میدهد که این الگوی غذایی ممکن است نقش محافظتی در برابر فشارهای روانی شدید داشته باشد و به افراد کمک کند در شرایط دشوار، ثبات روحی بیشتری حفظ کنند.
چرا رژیم مدیترانهای ممکن است بر سلامت روان اثر بگذارد؟
پژوهش حاضر از نوع مشاهدهای است؛ بنابراین نمیتواند ثابت کند که رژیم مدیترانهای مستقیماً باعث بهبود سلامت روان میشود. با این حال، پژوهشگران به چند سازوکار احتمالی اشاره کردهاند.
آنها توضیح میدهند که مواد غذایی اصلی این رژیم حاوی ترکیباتی مانند پلیفنولها، اسیدهای چرب امگا ۳ و فیبر هستند. شواهد علمی نشان میدهد این ترکیبات میتوانند در تنظیم پاسخ بدن به استرس، کاهش التهاب، حفظ سلامت میکروبیوم روده و بهبود عملکرد مغز نقش داشته باشند؛ عواملی که همگی با سلامت روان ارتباط دارند.
نتایج مستقل از درآمد و افسردگی بود
یکی دیگر از نکات مهم این مطالعه آن است که ارتباط میان رژیم مدیترانهای و سلامت روان، حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند درآمد، سطح تحصیلات، فعالیت بدنی، سیگار کشیدن، وضعیت جسمانی و وجود علائم افسردگی نیز همچنان پابرجا بود.
این موضوع نشان میدهد ارتباط مشاهدهشده تنها به وضعیت اقتصادی یا سلامت عمومی افراد وابسته نبوده است.
رژیم مدیترانهای؛ پژوهشگران چه توصیهای دارند؟
محققان تأکید میکنند که هنوز برای اثبات رابطه علت و معلولی میان رژیم مدیترانهای و سلامت روان به مطالعات بیشتری نیاز است. با این حال، نتایج این تحقیق اهمیت سبک زندگی سالم و تغذیه متعادل را بیش از پیش نشان میدهد.
به گفته پژوهشگران، تشویق افراد، بهویژه سالمندان، به مصرف بیشتر غذاهای گیاهی و کاهش مصرف گوشتهای فرآوریشده و خوراکیهای شیرین، میتواند علاوه بر سلامت جسم، به حفظ سلامت روان و افزایش تابآوری در برابر فشارهای زندگی نیز کمک کند.
منبع
بیشتر بخوانید…
رژیم کتوژنیک؛ راهی امیدوارکننده برای محافظت از مغز در برابر آلزایمر و پارکینسون
