رژیم غذایی DASH در صدر پژوهش جدید قرار گرفت
در سالهای اخیر رژیمهای غذایی مختلفی برای حفظ سلامت بدن و مغز معرفی شدهاند، اما نتایج یک پژوهش گسترده به سرپرستی پژوهشگران دانشگاه هاروارد نشان میدهد رژیم غذایی DASH بیش از سایر الگوهای غذایی بررسیشده با سلامت بهتر مغز در طول زمان ارتباط دارد.
در این مطالعه، اطلاعات تغذیهای ۱۵۹ هزار و ۳۴۷ نفر طی حدود سه دهه بررسی شد. شرکتکنندگان تقریباً هر چهار سال یکبار الگوی غذایی خود را گزارش کردند و پژوهشگران میزان پایبندی آنها را به شش رژیم غذایی مختلف ارزیابی کردند.
اگرچه همه رژیمهای مورد بررسی با مزایایی برای سلامت مغز همراه بودند، اما رژیم DASH در تمام ارزیابیها بهترین نتایج را نشان داد.
رژیم غذایی DASH چیست؟
رژیم غذایی DASH که مخفف عبارت «رویکردهای غذایی برای توقف پرفشاری خون» است، نخستین بار در دهه ۱۹۹۰ با هدف کاهش فشار خون طراحی شد و امروزه از سوی انجمن قلب آمریکا برای افراد مبتلا به فشار خون بالا یا کسانی که سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی دارند، توصیه میشود.
این رژیم بر مصرف میوهها، سبزیجات، مغزها و انواع توتها تأکید دارد و در عین حال مصرف نمک، گوشت قرمز، قندهای افزوده، نوشیدنیهای الکلی و لبنیات پرچرب را محدود میکند.
چرا رژیم غذایی DASH از رژیم مدیترانهای پیشی گرفت؟
رژیم مدیترانهای سالها یکی از محبوبترین الگوهای غذایی برای حفظ سلامت مغز محسوب میشد، اما در این پژوهش رژیم غذایی DASH عملکرد بهتری داشت.
بر اساس نتایج مطالعه، افرادی که بیشترین پایبندی را به رژیم DASH داشتند، ۴۱ درصد کمتر از افرادی که کمترین پایبندی را داشتند، دچار افت شناختی ذهنی شدند.
در مقابل، سایر رژیمهای غذایی نتایج ضعیفتری نشان دادند:
- رژیم غذایی گیاهی سالم و شاخص هایپرانسولینمی: ۲۴ درصد کاهش خطر افت شناختی
- شاخص سلامت سیارهای: ۲۰ درصد کاهش خطر
- رژیم مشابه مدیترانهای (AHEI-2010): ۱۶ درصد کاهش خطر
این نتایج نشان میدهد رژیم DASH در این مطالعه از همه الگوهای غذایی دیگر عملکرد بهتری داشته است.
تأثیر رژیم غذایی DASH بر عملکرد مغز
پژوهشگران علاوه بر بررسی احساس افراد درباره عملکرد ذهنی خود، آزمونهای شناختی نیز انجام دادند.
نتایج نشان داد افرادی که بیشترین پایبندی را به رژیم غذایی DASH داشتند، در آزمونهای مربوط به پیری شناختی، بهطور متوسط عملکردی معادل ۰٫۷۶ سال جوانتر از افرادی داشتند که کمترین پایبندی را به این رژیم داشتند.
همچنین در آزمونهای حافظه کاری، عملکرد این افراد بهطور متوسط معادل ۱٫۳۷ سال جوانتر ارزیابی شد.
به گفته پژوهشگران، ارتباط میان رژیم DASH و کاهش خطر افت شناختی حتی زمانی نیز مشاهده شد که رژیم غذایی افراد تا ۲۶ سال پیش از ارزیابی عملکرد مغز ثبت شده بود. این ارتباط بهویژه در میانسالی، یعنی بین ۴۵ تا ۵۴ سالگی، قویتر بود.
آیا رژیم غذایی میتواند از زوال عقل پیشگیری کند؟
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد و نمیتواند ثابت کند رژیم DASH مستقیماً از بیماریهایی مانند آلزایمر یا زوال عقل جلوگیری میکند.
با این حال، نتایج این تحقیق با یافتههای مطالعات مشاهدهای دیگر همسو است. پژوهشهای پیشین نیز نشان دادهاند رژیمهای غذایی سالم، از جمله رژیم MIND که ترکیبی از رژیم مدیترانهای و DASH است، با سلامت بهتر بافت مغز در سنین بالا ارتباط دارند.
همچنین مطالعات دیگری مصرف گوشتهای قرمز فرآوریشده را بهعنوان یکی از عوامل خطر احتمالی زوال عقل معرفی کردهاند.
پژوهشگران دربارهی رژیم غذایی DASH چه توصیهای دارند؟
به گفته پژوهشگران، هیچ رژیم غذایی واحدی برای همه افراد مناسب نیست، اما نتایج این مطالعه نشان میدهد الگوهای غذایی سالم میتوانند در حفظ سلامت شناختی نقش مهمی داشته باشند.
سرپرست پژوهش توصیه میکند افرادی که قصد دارند کیفیت رژیم غذایی خود را بهبود دهند، تغییرات را بهتدریج و مرحلهبهمرحله انجام دهند، زیرا این روش احتمال پایبندی بلندمدت را افزایش میدهد.
او همچنین تأکید میکند هر الگوی غذایی که بر مصرف بیشتر سبزیجات، ماهی و غلات کامل تأکید داشته باشد و در عین حال مصرف گوشت قرمز و فرآوریشده، غذاهای سرخشده و نوشیدنیهای شیرین را محدود کند، احتمالاً برای سلامت مغز مفید خواهد بود.
جمعبندی
نتایج این مطالعه بزرگ نشان میدهد رژیم غذایی DASH نهتنها برای کنترل فشار خون، بلکه احتمالاً برای حفظ سلامت مغز نیز یکی از بهترین گزینههای موجود است. هرچند برای اثبات نقش مستقیم این رژیم در پیشگیری از آلزایمر و زوال عقل به مطالعات بیشتری نیاز است، اما شواهد فعلی نشان میدهد رعایت یک الگوی غذایی سالم از میانسالی میتواند با کاهش افت عملکرد شناختی در سالهای بعد زندگی همراه باشد.
منبع
بیشتر بخوانید…
رژیم کتوژنیک؛ راهی امیدوارکننده برای محافظت از مغز در برابر آلزایمر و پارکینسون
