داروی کاهش وزن رتاتروتاید چیست؟
چاقی فقط به افزایش وزن محدود نمیشود و میتواند با مشکلاتی مانند درد زانو و اختلالات تنفسی هنگام خواب همراه باشد. اکنون نتایج یک مطالعه فاز ۳ نشان میدهد رتاتروتاید، یک داروی تزریقی هفتگی و هنوز آزمایشی، ممکن است علاوه بر کاهش وزن، برخی از این مشکلات مرتبط با چاقی را نیز بهبود دهد.
در این مطالعه که در The New England Journal of Medicine منتشر شده، ۲۳۳۹ بزرگسال مبتلا به چاقی اما بدون دیابت شرکت کردند. پژوهشگران اثر سه دوز مختلف رتاتروتاید را با دارونما مقایسه کردند و تغییرات وزن، درد زانو و وقفههای تنفسی هنگام خواب را مورد بررسی قرار دادند.
داروی کاهش وزن رتاتروتاید در مطالعه فاز ۳ چقدر وزن را کاهش داد؟
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی هفتهای یک بار رتاتروتاید را در دوزهای ۴، ۹ یا ۱۲ میلیگرم دریافت کردند یا در گروه دارونما قرار گرفتند. نه شرکتکنندگان و نه پژوهشگران از نوع درمان هر فرد اطلاع داشتند.
پس از ۸۰ هفته، میانگین کاهش وزن در گروههای دریافتکننده رتاتروتاید با افزایش دوز بیشتر شد. افرادی که دوز ۴ میلیگرم دریافت کرده بودند، بهطور میانگین ۱۷.۶ درصد از وزن اولیه خود را از دست دادند. این میزان در دوز ۹ میلیگرم به ۲۳.۷ درصد و در دوز ۱۲ میلیگرم به ۲۵ درصد رسید. در گروه دارونما، کاهش وزن ۳.۹ درصد بود.
این اعداد میانگین نتایج گروهها هستند و تجربه افراد مختلف میتواند متفاوت باشد.
کاهش وزن با رتاتروتاید پس از دو سال چقدر بود؟
برای بررسی اثر طولانیتر درمان، بخشی از شرکتکنندگانی که دوره ۸۰ هفتهای را به پایان رسانده بودند، وارد یک مرحله تمدیدی ۲۴ هفتهای شدند. این بخش شامل ۵۳۲ نفر بود.
در گروهی که در ابتدا دوز ۱۲ میلیگرم دریافت کرده بودند، میانگین کاهش وزن پس از ۱۰۴ هفته به ۲۹.۹ درصد رسید. یک تحلیل آماری دیگر که برخی اتفاقات مانند شروع درمانهای ممنوع مدیریت وزن را در نظر نمیگرفت، کاهش وزن ۳۰.۳ درصدی را برآورد کرد.
با این حال، این نتایج دو ساله مربوط به افرادی است که وارد مرحله تمدیدی شدند و نمیتوان آنها را مستقیماً به تمام ۲۳۳۹ شرکتکننده مطالعه اصلی تعمیم داد. همچنین در این مرحله، افراد گروه دارونما به رتاتروتاید تغییر درمان دادند؛ بنابراین مقایسه دوساله میان رتاتروتاید و دارونما وجود نداشت.
داروی کاهش وزن رتاتروتاید چگونه عمل میکند؟
ایده اصلی ساخت داروی کاهش وزن رتاتروتاید این است که بتوان چند مسیر زیستی مرتبط با تنظیم اشتها، قند خون و مصرف انرژی را همزمان هدف قرار داد.
این دارو گیرندههای سه پیامرسان شیمیایی به نامهای GLP-۱، GIP و گلوکاگون را فعال میکند. GLP-۱ در تنظیم اشتها و تحریک ترشح انسولین هنگام افزایش قند خون نقش دارد. GIP نیز از پاسخ انسولینی پس از غذا حمایت میکند. گلوکاگون به آزادسازی گلوکز از کبد کمک میکند و فعال شدن گیرنده آن میتواند مصرف انرژی را نیز افزایش دهد.
هدف از ترکیب این مسیرها، کاهش دریافت غذا و در عین حال افزایش مصرف انرژی است. بااینحال، مطالعه جدید مستقیماً سهم هر یک از این مسیرها را در نتایج اندازهگیری نکرده است.
داروی کاهش وزن رتاتروتاید و درد زانو
پژوهشگران تنها کاهش وزن را بررسی نکردند و یکی از عوارض مرتبط با چاقی، یعنی درد ناشی از آرتروز زانو، را نیز مورد ارزیابی قرار دادند.
از میان شرکتکنندگان، ۵۷۴ نفر به آرتروز زانو مبتلا بودند. در گروه دریافتکننده دوز ۱۲ میلیگرم رتاتروتاید، امتیاز درد زانو در مقیاس صفر تا ۱۰ بهطور میانگین ۴.۱ امتیاز کاهش یافت؛ این کاهش در گروه دارونما ۲.۵ امتیاز بود.
داروی کاهش وزن رتاتروتاید و آپنه خواب
اثر داروی کاهش وزن رتاتروتاید بر آپنه انسدادی خواب نیز بررسی شد. در این اختلال، راه هوایی فوقانی هنگام خواب بارها تنگ یا مسدود میشود و تنفس برای مدت کوتاهی متوقف یا کمعمق میشود.
در میان ۲۴۳ شرکتکننده مبتلا به آپنه خواب، دوز ۱۲ میلیگرم رتاتروتاید با کاهش میانگین ۳۲.۱ مورد وقفه یا تنفس کمعمق در هر ساعت همراه بود. این کاهش در گروه دارونما ۹.۶ مورد در ساعت بود.
عوارض جانبی دارئی کاهش وزن رتاتروتاید و محدودیتهای مطالعه
همراه با این نتایج، عوارض جانبی نیز گزارش شد. مشکلات گوارشی شایعترین عوارض بودند و معمولاً شدت خفیف یا متوسط داشتند و بیشتر هنگام افزایش دوز رخ میدادند.
حدود ۴۲ درصد از افراد دریافتکننده بالاترین دوز دچار تهوع شدند. عوارض جانبی باعث شد حدود ۱۱ درصد از این گروه درمان را متوقف کنند؛ این رقم در گروه دارونما ۴.۶ درصد بود. عوارض جدی نیز در ۱۰.۵ درصد از گروه دوز بالا و ۵.۵ درصد از گروه دارونما گزارش شد، هرچند ثبت یک عارضه لزوماً به معنای ایجاد آن توسط دارو نیست.
رتاتروتاید همچنان یک داروی آزمایشی است. این مطالعه برای بررسی ایمنی قلبیعروقی طراحی نشده بود و همچنین رتاتروتاید را مستقیماً با داروهایی مانند سماگلوتاید یا تیرزپاتاید مقایسه نکرد. پژوهش نیز با حمایت مالی شرکت Eli Lilly انجام شده و این شرکت در جمعآوری و تحلیل دادهها مشارکت داشته است.
در مجموع، نتایج فاز ۳ نشان میدهد رتاتروتاید در بالاترین دوز با کاهش قابلتوجه وزن و بهبود برخی مشکلات مرتبط با چاقی همراه بوده است؛ اما برای ارزیابی کامل ایمنی و جایگاه این داروی آزمایشی در درمان چاقی، به شواهد و بررسیهای بیشتری نیاز است.
