داروی جدید کاهش وزن با هدف افزایش سوختوساز بدن، چربی را کاهش میدهد و عضلات را حفظ میکند
داروی جدید کاهش وزن که توسط پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا برکلی بررسی شده، رویکرد متفاوتی برای مقابله با چاقی و دیابت نوع ۲ ارائه میدهد. برخلاف داروهای رایج کاهش وزن که بیشتر با کاهش اشتها و مصرف کمتر غذا عمل میکنند، این ترکیب آزمایشی با افزایش مصرف انرژی بدن و فعال کردن مسیرهای چربیسوزی، به کاهش چربی کمک میکند. آزمایشهای اولیه روی موشها نشان دادهاند که این ترکیب میتواند وزن ناشی از چربی را کاهش دهد، کنترل قند خون را بهبود ببخشد و در عین حال از کاهش قابل توجه توده عضلانی جلوگیری کند.
این پژوهش توسط محققان دانشگاه کالیفرنیا برکلی انجام شده و نتایج آن در مجله Science Advances منتشر شده است. البته هنوز این ترکیب تنها در مرحله مطالعات حیوانی قرار دارد و ایمنی و اثربخشی آن در انسان مشخص نشده است.
مشکل داروهای فعلی کاهش وزن چیست؟
در سالهای اخیر داروهای خانواده GLP-1 مانند اوزمپیک، ویگووی، مونجارو و زپباند تحول بزرگی در درمان چاقی، دیابت و بیماری کبد چرب ایجاد کردهاند. این داروها با کاهش اشتها و کم کردن میزان غذای مصرفی، به بسیاری از افراد در کاهش وزن کمک میکنند.
با این حال، این داروها میتوانند با عوارضی همراه باشند. برخی مصرفکنندگان دچار تهوع و مشکلات گوارشی میشوند و کاهش مصرف غذا ممکن است خطر کمبود مواد مغذی و از دست دادن عضله را افزایش دهد. کاهش توده عضلانی در بلندمدت میتواند باعث ضعف جسمانی و مشکلات سلامتی دیگر شود.
به همین دلیل، پژوهشگران به دنبال روشهایی هستند که به جای محدود کردن دریافت انرژی، بدن را وادار به مصرف بیشتر انرژی کند.
داروی جدید کاهش وزن؛ داروی جدید کاهش وزن چگونه عمل میکند؟
ترکیب مورد بررسی در این مطالعه 5-tetradecyloxy-2-furoic acid (TOFA) نام دارد. این مولکول از دسته ترکیباتی است که تولید چربیهایی مانند کلسترول و تریگلیسیرید را در بدن کاهش میدهند.
اما ویژگی مهم TOFA این است که تنها جلوی ساخت چربی را نمیگیرد؛ بلکه همزمان ژنهایی را فعال میکند که به سلولها کمک میکنند چربی بیشتری جذب کرده و برای تولید انرژی بسوزانند.
به گفته پژوهشگران، بدن برای تنظیم وزن از دو مسیر اصلی استفاده میکند:
- دریافت کالری کمتر
- مصرف انرژی بیشتر
بیشتر داروهای فعلی کاهش وزن روی مسیر اول تمرکز دارند، اما TOFA مسیر دوم را هدف قرار میدهد.
داروی جدید کاهش وزن؛ نتایج آزمایش داروی TOFA روی موشها
در آزمایشهای انجامشده روی موشها، این ترکیب توانست چندین تغییر مثبت ایجاد کند. موشهایی که TOFA دریافت کردند:
- حساسیت به انسولین بهتری داشتند؛
- کنترل قند خون آنها بهبود یافت؛
- سطح تریگلیسیرید کاهش پیدا کرد؛
- نشانههای بیماری کبد چرب در آنها کمتر شد.
همچنین در موشهای چاق، کاهش وزن عمدتاً از طریق کاهش چربی بدن اتفاق افتاد و کاهش قابل توجهی در حجم عضلات مشاهده نشد.
پژوهشگران دریافتند که این ترکیب باعث شد سلولها تا حدود ۱۸ درصد انرژی بیشتری مصرف کنند، بدون اینکه فعالیت فیزیکی حیوانات افزایش پیدا کند یا دمای بدن آنها بالا برود.
داروی جدید کاهش وزن؛ چرا TOFA با ترکیبات مشابه تفاوت دارد؟
ترکیباتی که تولید چربی را مهار میکنند، پیشتر نیز بررسی شده بودند؛ اما برخی از آنها باعث افزایش تریگلیسیرید میشدند که میتواند خطر بیماریهای قلبی را افزایش دهد.
محققان دریافتند TOFA علاوه بر مهار تولید چربی، گیرندههای سلولی PPARα و PPARδ را نیز فعال میکند. این گیرندهها نقش مهمی در روشن کردن مسیرهایی دارند که به سلولها اجازه میدهند چربی را مصرف کرده و به انرژی تبدیل کنند.
به نظر میرسد همین عملکرد دوگانه باعث شده است TOFA بتواند بدون ایجاد افزایش خطرناک تریگلیسیرید، تعادل متابولیکی بهتری ایجاد کند.
ترکیب داروی جدید کاهش وزن با داروهای GLP-1 نتایج قویتری داشت
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا TOFA میتواند همراه با داروهای رایج GLP-1 مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید استفاده شود یا نه.
نتایج آزمایش روی موشها نشان داد ترکیب TOFA با این داروها نسبت به استفاده جداگانه از هر کدام، بهبود بیشتری در موارد زیر ایجاد کرد:
- کاهش وزن؛
- کنترل قند خون؛
- سطح انسولین؛
- کاهش تریگلیسیرید.
محققان معتقدند TOFA ممکن است در آینده به عنوان مکمل داروهای کاهش اشتها عمل کند، نه جایگزین آنها.
آیا این داروی جدید کاهش وزن برای انسان قابل استفاده خواهد بود؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که TOFA هنوز تنها در مرحله آزمایش روی حیوانات است. تفاوتهای مهمی بین بدن انسان و حیوانات وجود دارد و برای مشخص شدن ایمنی، مقدار مصرف مناسب و میزان اثربخشی آن، به مطالعات انسانی نیاز است.
برای ادامه مسیر تحقیق، پژوهشگران یک شرکت جدید به نام ReRx Therapeutics راهاندازی کردهاند تا امکان انتقال این فناوری به مرحله آزمایشهای انسانی بررسی شود.
جمعبندی
داروی جدید کاهش وزن مبتنی بر ترکیب TOFA یک روش متفاوت برای مقابله با چاقی و دیابت ارائه میدهد. این ترکیب به جای کاهش اشتها، با افزایش مصرف انرژی و فعال کردن مسیرهای چربیسوزی، به بدن کمک میکند چربی بیشتری بسوزاند.
اگر نتایج این تحقیقات در مطالعات انسانی نیز تأیید شود، ممکن است در آینده به عنوان روشی جدید برای کاهش وزن، بهبود دیابت و حفظ عضلات در کنار درمانهای موجود مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، هنوز برای نتیجهگیری درباره کاربرد آن در انسان زود است.
منبع
بیشتر بخوانید…
داروهای GLP-1؛ فواید کمتر شناختهشده و پرسشهای جدید درباره نسل جدید داروهای کاهش وزن
