داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان؛ فراتر از کاهش وزن
داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان موضوع تازهای در تحقیقات پزشکی است که توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. داروهایی مانند سماگلوتاید و لیراگلوتاید در ابتدا برای درمان دیابت طراحی شدند، اما در سالهای اخیر به دلیل تأثیر چشمگیر بر کاهش وزن، محبوبیت گستردهای پیدا کردهاند.
اکنون شواهد جدید نشان میدهد مزایای این داروها ممکن است تنها به کنترل قند خون و کاهش وزن محدود نباشد. دانشمندان در سالهای اخیر متوجه شدهاند افرادی که از این داروها استفاده میکنند، در بسیاری از بیماریها از جمله بیماریهای قلبی، کلیوی، کبدی، مغزی و حتی برخی سرطانها نتایج بهتری را تجربه میکنند.
داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان؛ نتایج نخستین مطالعه
نخستین مطالعه توسط گروهی از پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا انجام شد. در این تحقیق، دادههای سلامت بیش از ۱۱۰ هزار زن ۴۵ تا ۸۰ ساله با شاخص توده بدنی ۲۵ یا بالاتر مورد بررسی قرار گرفت.
از میان شرکتکنندگان، بخشی از زنان بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ نسخه داروهای GLP-1 دریافت کرده بودند. نتایج نشان داد افرادی که این داروها را مصرف کرده بودند، در مقایسه با سایر افراد احتمال کمتری برای تشخیص سرطان پستان داشتند.
پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه نمیتواند رابطه علت و معلولی را اثبات کند، اما به مجموعه شواهدی میافزاید که ضرورت بررسی بیشتر این داروها به عنوان ابزار احتمالی پیشگیری از سرطان را نشان میدهد. به همین دلیل، تیم تحقیقاتی در حال برنامهریزی برای انجام یک کارآزمایی بالینی در زنان دارای خطر بالای سرطان پستان است.
داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان؛ تأثیر بر گسترش بیماری
دومین مطالعه که در نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) ارائه شد، بر بیماران مبتلا به سرطان تمرکز داشت. در این پژوهش، اطلاعات بیش از ۱۲ هزار بیمار مبتلا به سرطان ریه، پستان، کبد و روده بزرگ بررسی شد.
نتایج نشان داد بیمارانی که داروهای GLP-1 مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که از داروی دیگری برای درمان دیابت استفاده میکردند، خطر کمتری برای پیشرفت سرطان و گسترش بیماری داشتند.
در مورد سرطان پستان، نرخ پیشرفت بیماری به مراحل پیشرفته در میان مصرفکنندگان داروهای GLP-1 کمتر مشاهده شد. پژوهشگران این یافته را نشانهای امیدوارکننده دانسته و معتقدند مطالعات آینده باید این ارتباط را با دقت بیشتری بررسی کنند.
داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان؛ ارتباط با بقا
سومین مطالعه ارائهشده در کنفرانس ASCO بر وضعیت بقای بیماران مبتلا به سرطان پستان متمرکز بود. در این پژوهش، اطلاعات بیش از ۱۳۷ هزار بیمار مبتلا به سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج نشان داد بیمارانی که حداقل سه ماه بهطور مداوم از داروهای GLP-1 استفاده کرده بودند، در مقایسه با سایر بیماران از نرخ بقای کلی بالاتری در دوره پنجساله برخوردار بودند.
محققان تأکید میکنند که هنوز مشخص نیست این ارتباط ناشی از یک سازوکار زیستی مستقیم است یا عوامل دیگری در آن نقش دارند، اما نتایج به اندازهای قابل توجه بوده که ادامه تحقیقات را ضروری کرده است.
داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان؛چرا این داروها مؤثر هستند؟
داروهای GLP-1 با تقلید عملکرد برخی هورمونهای طبیعی بدن، اشتها را کاهش داده و به کاهش وزن کمک میکنند. با این حال، پژوهشهای جدید نشان میدهد اثرات این داروها احتمالاً بسیار گستردهتر از کنترل وزن است.
بر اساس یافتههای اخیر، این داروها ممکن است بر التهاب و عملکرد سیستم ایمنی نیز تأثیر بگذارند. از آنجا که التهاب مزمن و اختلالات ایمنی در شکلگیری و پیشرفت سرطان نقش دارند، پژوهشگران احتمال میدهند بخشی از اثرات محافظتی این داروها از همین مسیرها ناشی شود.
کارشناسان سرطانشناسی معتقدند نکته مهم در این مطالعات، تکرار نتایج مشابه در انواع مختلف تومورها و در جمعیتهای بزرگ است؛ موضوعی که لزوم انجام کارآزماییهای تصادفی و کنترلشده را بیش از پیش برجسته میکند.
جمعبندی
سه مطالعه جدید ارائهشده در نشست سالانه ASCO نشان میدهد داروهای GLP-1 ممکن است با کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان، کاهش احتمال گسترش بیماری و افزایش بقا در بیماران مبتلا به این سرطان ارتباط داشته باشند. اگرچه این یافتهها هنوز نیازمند تأیید در مطالعات بالینی گستردهتر هستند، اما نتایج به دست آمده چشمانداز تازهای را برای استفاده از این داروها در پیشگیری و مدیریت سرطان پستان مطرح کرده است.
