خواب و خطر زوال عقل موضوع پژوهشهای متعددی بوده است و مطالعات جدید نیز بر اهمیت الگوی خواب در سلامت مغز تأکید دارند. در یک تحلیل جدید، پژوهشگران دانشگاه یورک در کانادا دادههای ۶۹ مطالعه قبلی را با هم ترکیب کردند تا ارتباط میان سه عامل قابلتغییر، یعنی فعالیت بدنی، مدتزمان نشستن و خواب، با خطر ابتلا به زوال عقل را بررسی کنند. نتایج نشان داد افرادی که معمولاً بین ۷ تا ۸ ساعت در شب میخوابند، در مقایسه با خواب کمتر یا بیشتر، الگوی مرتبط با کمترین خطر زوال عقل را داشتند.
خواب و خطر زوال عقل؛ چه مدت خوابی با خطر کمتر همراه بود؟
بر اساس این تحلیل، خواب شبانه کمتر از ۷ ساعت با ۱۸ درصد افزایش خطر زوال عقل همراه بود. در مقابل، خواب بیش از ۸ ساعت با ۲۸ درصد افزایش خطر ارتباط داشت.
پژوهشگران بر اساس این یافتهها، بازه ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه را مناسبترین محدوده در میان الگوهای بررسیشده برای کمینهکردن خطر مرتبط با زوال عقل دانستند.
با این حال، این اعداد به معنای آن نیستند که خواب کمتر یا بیشتر مستقیماً باعث زوال عقل میشود. پژوهش حاضر یک تحلیل آماری از مطالعات قبلی بود و پژوهشگران تأکید کردهاند که نتایج، ارتباط آماری را نشان میدهند، نه رابطه علت و معلولی مستقیم.
خواب و خطر زوال عقل در کنار فعالیت بدنی و نشستن
این مطالعه در مورد خواب و خطر زوال عقل فقط به خواب محدود نبود. پژوهشگران همچنین بررسی کردند که میزان فعالیت بدنی و زمانی که افراد در طول روز مینشینند، چگونه با خطر زوال عقل ارتباط دارد.
کمتر از ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته و بیش از ۸ ساعت نشستن در روز نیز با افزایش قابلتوجه احتمال ابتلا به زوال عقل مرتبط بودند. بنابراین، یافتهها تصویری گستردهتر از رفتارهای روزمره مرتبط با سلامت مغز ارائه میکنند.
پژوهشگران معتقدند فعالیت بدنی منظم، کاهش زمان بیتحرکی و داشتن خواب مناسب ممکن است به حفظ سلامت مغز کمک کنند و در پیشگیری یا بهتعویقانداختن زوال عقل نقش داشته باشند.
خواب و خطر زوال عقل؛ چرا خواب مناسب میتواند برای مغز مهم باشد؟
پژوهشگران خود آزمایش جدیدی برای بررسی سازوکار این ارتباط انجام ندادهاند، اما با اشاره به یافتههای قبلی، توضیح میدهند که ورزش، تحرک منظم و خواب میتوانند با حفظ جریان خون فعال در مغز، پاکسازی مواد زائد از سلولهای عصبی و محافظت از بخشهای دیگری از بدن که با مغز ارتباط دارند، از سلامت مغز حمایت کنند.
البته رابطه میان مدت خواب و زوال عقل پیچیده است. برای مثال، برخی پژوهشهای قبلی نشان دادهاند که خواب بیش از حد ممکن است در بعضی افراد نه علت، بلکه نشانهای از شروع تغییرات مرتبط با بیماری آلزایمر باشد. بنابراین، نمیتوان صرفاً بر اساس مدت خواب، درباره علت افزایش خطر قضاوت کرد.
یافتههای مطالعه درباره خواب و خطر زوال عقل چقدر گسترده بود؟
یکی از نقاط قوت این بررسی، حجم بسیار زیاد دادههاست. در مجموع، اطلاعات نزدیک به ۴.۵ میلیون نفر در مطالعات بررسیشده وجود داشت. همچنین دادهها شامل افراد از سن ۳۵ سال به بالا بودند؛ محدودهای که نسبت به بسیاری از مطالعات مربوط به زوال عقل، سنین جوانتری را نیز دربر میگیرد.
تمام مطالعات مورد بررسی، شرکتکنندگان را از زمانی دنبال کرده بودند که دچار زوال عقل نبودند و سپس در طول زمان بروز این بیماری را ارزیابی کرده بودند.
با این حال، پژوهشگران محدودیتهایی را نیز مطرح کردهاند. روش جمعآوری و تحلیل دادهها در مطالعات مختلف یکسان نبود و تعداد دادههای مربوط به رفتارهای مختلف نیز متفاوت بود. برای نمونه، تنها سه مورد از ۶۹ مطالعه بهطور مشخص رفتارهای کمتحرک و زمان نشستن را بررسی کرده بودند.
آیا خواب ۷ تا ۸ ساعت از زوال عقل جلوگیری میکند؟
نتایج این پژوهش نشان میدهد که داشتن خواب شبانه ۷ تا ۸ ساعته با کمترین خطر مرتبط با زوال عقل در میان الگوهای بررسیشده همراه است؛ اما نمیتوان از این نتیجه گرفت که خوابیدن دقیقاً در این بازه از ابتلا به زوال عقل جلوگیری میکند.
پژوهشگران تأکید دارند که برای درک بهتر این ارتباط، به مطالعات آینده با تمرکز بیشتر بر افراد میانسال، دوره پیگیری طولانیتر و بررسی تغییرات رفتارهای حرکتی در طول زمان نیاز است.
در مجموع، این مطالعه نشان میدهد که خواب مناسب، فعالیت بدنی منظم و کاهش زمان بیتحرکی ممکن است بخشی از مجموعه رفتارهای مرتبط با حفظ سلامت مغز باشند. با توجه به اینکه هنوز درمان قطعی برای زوال عقل وجود ندارد، شناخت عوامل سبک زندگی مرتبط با خطر این بیماری میتواند در پژوهشهای مربوط به پیشگیری و تأخیر در بروز آن اهمیت داشته باشد.
