تمرین ایزومتریک چیست و چگونه بر فشار خون اثر میگذارد؟
ورزش منظم یکی از راههای شناختهشده برای کمک به حفظ سلامت بدن است، اما کمبود وقت، انگیزه یا محدودیت حرکتی باعث میشود بسیاری از افراد نتوانند برنامههای ورزشی طولانی را دنبال کنند. اکنون پژوهشگران در تلاشاند فعالیتهایی را پیدا کنند که با زمان و تلاش کمتر، فواید قابلتوجهی داشته باشند. یک مطالعه جدید نشان میدهد تمرین ایزومتریک میتواند یکی از این گزینهها باشد؛ نوعی فعالیت که در آن فرد برای مدتی در یک وضعیت ثابت باقی میماند و به نظر میرسد حتی چند جلسه کوتاه در هفته نیز میتواند به کاهش فشار خون کمک کند.
تمرین ایزومتریک یا IET شامل فعالیتهایی است که در آنها عضلات در حالی که بدن در یک وضعیت مشخص قرار دارد، تحت فشار قرار میگیرند. ماندن در حالت اسکوات، حفظ وضعیت پلانک یا انجام تمرین با گرفتن دستگیره نمونههایی از این نوع تمرین هستند.
مطالعه درباره تمرین ایزومتریک چه چیزی نشان داد؟
این پژوهش توسط گروهی از محققان به سرپرستی پژوهشگران دانشگاه Canterbury Christ Church در بریتانیا انجام شد و نتایج آن در مجله BMJ Open Sport & Exercise Medicine منتشر شده است.
پژوهشگران ۱۰۰ بزرگسال با میانگین سنی ۳۷ سال را بررسی کردند. این افراد حداقل میزان توصیهشده فعالیت بدنی را انجام نمیدادند و فشار خون سیستولیک آنها در محدوده طبیعی تا بالای طبیعی، یعنی حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیمتر جیوه، قرار داشت.
در چهار هفته نخست، ۸۰ نفر از شرکتکنندگان سه بار در هفته تمرین اسکوات دیواری انجام دادند؛ هر جلسه شامل چهار اسکوات بود. ۲۰ نفر دیگر نیز بهعنوان گروه کنترل در مطالعه حضور داشتند.
پس از چهار هفته، فشار خون سیستولیک گروهی که تمرین میکردند، بهطور میانگین ۹.۴۵ میلیمتر جیوه بیشتر از گروه کنترل کاهش یافته بود.
سه جلسه تمرین ایزومتریک در هفته چه تفاوتی ایجاد کرد؟
در مرحله دوم، شرکتکنندگان برنامه خود را برای چهار هفته دیگر ادامه دادند، اما تعداد جلسات آنها متفاوت بود. برخی همچنان سه بار در هفته تمرین کردند، برخی تعداد جلسات را به دو یا یک جلسه کاهش دادند و گروهی نیز تمرین را متوقف کردند.
نتایج نشان داد افرادی که تمرین ایزومتریک را سه بار در هفته و به مدت هشت هفته ادامه دادند، بهطور میانگین کاهش ۱۳.۷۳ میلیمتر جیوهای در فشار خون سیستولیک داشتند.
در افرادی که تعداد جلسات را به یک یا دو بار در هفته کاهش داده بودند، کاهش کلی فشار خون پس از هشت هفته حدود ۶.۵ تا ۷ میلیمتر جیوه بود. اما در گروهی که بعد از چهار هفته تمرین را کاملاً متوقف کردند، فشار خون پس از چهار هفته به سطح قبلی خود بازگشت.
تمرین ایزومتریک فقط بر فشار خون سیستولیک اثر نداشت
اگرچه تمرکز اصلی مطالعه بر فشار خون سیستولیک، یعنی عدد بالایی در اندازهگیری فشار خون، بود، پژوهشگران تغییرات دیگری را نیز بررسی کردند.
پس از چهار هفته، فشار خون سیستولیک، فشار خون دیاستولیک و فشار متوسط شریانی در گروه تمرین نسبت به گروه کنترل بهبود قابلتوجهی داشتند. با این حال، تفاوت تعداد جلسات در برخی از این نتایج به اندازهای نبود که از نظر آماری معنادار باشد.
پژوهشگران احتمال میدهند این تمرینها با کمک به شل و گشاد شدن رگهای خونی و ایجاد تغییراتی در فعالیت سیستم عصبی، به کاهش فشار خون کمک کنند. بااینحال، برای مشخص شدن دقیق سازوکار این اثر، به مطالعات طولانیتر و دقیقتر نیاز است.
چرا تداوم تمرین ایزومتریک اهمیت دارد؟
یکی از نکات قابل توجه مطالعه این بود که قطع تمرین باعث شد کاهش فشار خون نیز از بین برود. این موضوع نشان میدهد تداوم فعالیت ممکن است برای حفظ سازگاریهای ایجادشده در بدن اهمیت داشته باشد.
پژوهشگران معتقدند اگر تمرین ایزومتریک برای مدت طولانیتری ادامه پیدا کند، ممکن است تغییرات ساختاریتری در کنترل فشار خون ایجاد شود؛ تغییراتی که احتمالاً با توقف کوتاهمدت تمرین به سرعت از بین نمیروند. البته این موضوع هنوز به بررسیهای بیشتری نیاز دارد.
آیا تمرین ایزومتریک میتواند جایگزین ورزشهای طولانی شود؟
این مطالعه نشان نمیدهد که تمرین ایزومتریک بهتنهایی جایگزین تمام انواع فعالیت بدنی است. یافتهها بیشتر نشان میدهند که این نوع تمرین میتواند برای افرادی که زمان کافی برای ورزشهای طولانی ندارند یا در پایبندی به برنامههای ورزشی منظم با مشکل مواجهاند، گزینهای قابل بررسی باشد.
پژوهشگران بر اساس نتایج این مطالعه پیشنهاد کردهاند سه جلسه تمرین در هفته میتواند برای دستیابی به کاهش بیشتر و حفظ طیف گستردهتری از سازگاریهای فیزیولوژیک مفید باشد.
در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد برای ایجاد برخی تغییرات مطلوب در فشار خون، همیشه به جلسات طولانی و پیچیده ورزشی نیاز نیست. تمرینهایی ساده مانند اسکوات دیواری نیز ممکن است در صورت تداوم، نقش مؤثری داشته باشند؛ هرچند برای مشخص شدن اثرات بلندمدت تمرین ایزومتریک به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
منبع
بیشتر بخوانید…
