تغییر از رژیم کمکربوهیدرات به پرکربوهیدرات؛ نوع کربوهیدراتها اهمیت دارد
رژیم کمکربوهیدرات یکی از روشهای محبوب برای کاهش وزن است و بسیاری از افراد برای رسیدن به اهداف سلامتی خود مدتی مصرف کربوهیدرات را محدود میکنند. اما وقتی فرد پس از کاهش وزن دوباره به مصرف غذاهای پرکربوهیدرات بازمیگردد، چه اتفاقی در بدن رخ میدهد؟
یک مطالعه جدید نشان میدهد پاسخ بدن ممکن است فقط به مقدار کربوهیدرات مصرفی مربوط نباشد، بلکه نوع کربوهیدراتها نیز اهمیت زیادی دارد. پژوهشگران دریافتند بازگشت به رژیمهای سرشار از نشاسته تصفیهشده میتواند با افزایش برخی نشانههای التهاب همراه باشد، در حالی که واکنش بدن به انواع دیگر کربوهیدرات متفاوت است.
البته محققان تأکید میکنند این مطالعه کوچک بوده و نتایج آن به معنای مضر بودن همه کربوهیدراتها یا لزوم حذف آنها از رژیم غذایی نیست.
بررسی اثرات تغییر رژیم کمکربوهیدرات در یک مطالعه کنترلشده
پژوهشگران مرکز سلامت NYU Langone دادههای یک آزمایش تغذیهای کنترلشده را بررسی کردند. این مطالعه با حضور ۵۴ فرد ۱۸ تا ۵۰ ساله انجام شد که همگی اضافهوزن یا چاقی داشتند، اما به بیماریهای قلبی یا دیابت مبتلا نبودند.
در مرحله نخست، شرکتکنندگان یک رژیم بسیار کمکربوهیدرات دریافت کردند که شامل وعدههای غذایی آمادهشده بود و برای ایجاد کاهش وزن قابل توجه طراحی شده بود. پس از آنکه افراد حدود ۱۵ درصد از وزن خود را کاهش دادند، بهصورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند.
یک گروه همچنان رژیم بسیار کمکربوهیدرات را ادامه داد، اما دو گروه دیگر به رژیمهای پرکربوهیدرات با ترکیب مشابه منتقل شدند.
رژیم کمکربوهیدرات؛ نوع کربوهیدراتها میتواند بر التهاب بدن اثر بگذارد
دو رژیم پرکربوهیدرات مورد بررسی، هر دو شامل ۵۷ درصد کربوهیدرات، ۲۵ درصد چربی و ۱۸ درصد پروتئین بودند. تفاوت اصلی آنها این بود که در یکی از رژیمها ۲۰ درصد انرژی از نشاسته موجود در غلات تصفیهشده تأمین میشد و در دیگری همین مقدار انرژی از قندهای افزوده دریافت میشد.
نتایج آزمایشهای خونی حدود ۴۰ نفر از شرکتکنندگان نشان داد گروهی که رژیم سرشار از نشاسته تصفیهشده داشتند، افزایش فعالیت برخی مسیرهای مرتبط با التهاب را تجربه کردند.
در این گروه، سطح برخی پروتئینهای مرتبط با التهاب افزایش یافته بود و نشانههایی از فعالتر شدن بعضی سلولهای ایمنی نیز مشاهده شد.
رژیم کمکربوهیدرات؛ چرا نشاسته تصفیهشده ممکن است با التهاب مرتبط باشد؟
پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل احتمالی این موضوع میتواند افزایش سریع قند خون پس از مصرف غذاهای دارای شاخص گلیسمی بالا باشد.
غذاهای حاوی غلات تصفیهشده میتوانند باعث افزایش سریعتر قند خون پس از وعده غذایی شوند. این تغییر ممکن است سیستم ایمنی بدن را فعال کند و مسیرهایی را تحریک کند که با التهاب ارتباط دارند.
البته فعال شدن سیستم ایمنی همیشه به معنای آسیب نیست، زیرا این سیستم برای دفاع از بدن ضروری است. اما فعال شدن طولانیمدت برخی مسیرهای التهابی میتواند با مشکلاتی مانند چاقی و برخی بیماریهای مزمن ارتباط داشته باشد.
رژیم کمکربوهیدرات؛ آیا رژیم پرقند گزینه بهتری از رژیم پرنشاسته است؟
در این مطالعه، گروهی که رژیم پرقند دریافت کرده بود، کمترین میزان فعال شدن برخی شاخصهای ایمنی را در مقایسه با دو گروه دیگر نشان داد. با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که این نتیجه به معنی مفید بودن مصرف زیاد قند نیست.
به گفته محققان، کاهش برخی واکنشهای ایمنی میتواند در شرایطی حتی توانایی بدن برای مقابله با عوامل بیماریزا را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین نمیتوان بر اساس این مطالعه نتیجه گرفت که رژیمهای سرشار از قند برای سلامتی مناسب هستند.
رژیم کمکربوهیدرات؛ بازگشت به مصرف کربوهیدراتها باید چگونه باشد؟
یافتههای این پژوهش نشان میدهد هنگام تغییر از رژیم کمکربوهیدرات به یک رژیم غذایی معمولیتر، توجه به کیفیت کربوهیدراتها اهمیت دارد.
همه کربوهیدراتها تأثیر یکسانی بر بدن ندارند و تفاوت میان منابع مختلف کربوهیدرات میتواند در واکنشهای متابولیکی و ایمنی بدن نقش داشته باشد.
با این حال، پژوهش حاضر محدودیتهایی دارد. تعداد شرکتکنندگان کم بود و دوره بررسی تنها ۱۰ هفته ادامه داشت؛ بنابراین ممکن است اثرات طولانیمدت این تغییرات در زندگی واقعی متفاوت باشد.
نتیجهگیری: کیفیت کربوهیدراتها مهمتر از حذف کامل آنهاست
این مطالعه نشان میدهد ارتباط میان رژیم غذایی، کاهش وزن و سلامت بدن پیچیدهتر از مقدار مصرف یک ماده غذایی خاص است. اگرچه رژیم کمکربوهیدرات میتواند برای برخی افراد به کاهش وزن کمک کند، اما بازگشت به مصرف کربوهیدراتها ممکن است بسته به نوع آنها واکنشهای متفاوتی در بدن ایجاد کند.
پژوهشگران تأکید دارند که برای درک بهتر تأثیر انواع مختلف کربوهیدرات بر التهاب و سلامت عمومی، مطالعات گستردهتر و طولانیمدتتری مورد نیاز است.
