تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی چیست؟
افسردگی بیش از ۳۰۰ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از بیماران با دارو یا رواندرمانی بهبود پیدا میکنند، اما برای حدود یکسوم مبتلایان، درمانهای رایج نتیجه مطلوبی ندارد. حتی در برخی افراد، درمانی که در ابتدا مؤثر بوده، به مرور زمان اثر خود را از دست میدهد.
اکنون نتایج یک مطالعه بزرگ در آمریکا نشان میدهد تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی میتواند برای بخشی از بیماران مبتلا به افسردگی شدید و مقاوم به درمان، یک گزینه امیدوارکننده باشد.
تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی چگونه انجام میشود؟
عصب واگ یکی از بلندترین اعصاب بدن است که از ساقه مغز آغاز میشود و پس از عبور از گردن و قفسه سینه تا شکم امتداد پیدا میکند. این عصب مغز را به قلب، ریهها و دستگاه گوارش متصل میکند.
در روش تحریک عصب واگ، پزشکان دستگاه کوچکی را که از نظر اندازه مشابه ضربانساز قلب (پیسمیکر) است، زیر پوست قفسه سینه قرار میدهند. یک سیم نازک این دستگاه را به عصب واگ سمت چپ گردن متصل میکند و دستگاه در فواصل زمانی منظم، پالسهای الکتریکی خفیفی را به عصب ارسال میکند.
پژوهشگران هنوز دقیقاً نمیدانند این تحریک چگونه باعث کاهش علائم افسردگی میشود.
نتایج مطالعه درباره تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی
این پژوهش بخشی از مطالعه RECOVER بود که روی ۴۹۳ بیمار در آمریکا انجام شد.
همه شرکتکنندگان دستکم چهار بار درمانهای مختلف افسردگی را بدون موفقیت تجربه کرده بودند و به طور میانگین، هر بیمار پیش از ورود به مطالعه ۱۳ روش درمانی ناموفق را پشت سر گذاشته بود. همچنین بیماران به طور متوسط ۲۹ سال با افسردگی زندگی کرده بودند و سهچهارم آنها توانایی اشتغال نداشتند.
در سال نخست مطالعه، دستگاه برای نیمی از بیماران فعال شد و در نیمی دیگر خاموش ماند تا امکان مقایسه نتایج فراهم شود.
گزارش جدید که نتایج دو سال نخست ۲۱۴ بیمار دارای دستگاه فعال را بررسی کرده، نشان میدهد:
- حدود ۶۹ درصد بیماران پس از ۱۲ ماه در دستکم یکی از شاخصهای ارزیابی افسردگی بهبود معناداری داشتند.
- بیش از ۸۰ درصد افرادی که در سال اول بهبود یافته بودند، این بهبود را تا پایان سال دوم حفظ کردند یا وضعیت بهتری پیدا کردند.
- در بیمارانی که کاهش علائم آنها در سال اول دستکم ۵۰ درصد بود، ۹۲ درصد همچنان پس از دو سال از مزایای درمان بهرهمند بودند.
- حدود یک نفر از هر پنج بیمار، در پایان دو سال تقریباً هیچ علامت قابل توجهی از افسردگی نداشت.
به گفته پژوهشگران، چنین پایداری در اثر درمان برای بیماران مبتلا به افسردگی بسیار مقاوم، نتیجهای کمسابقه محسوب میشود.
حتی برخی بیماران دیرتر به درمان پاسخ دادند
یکی از یافتههای مهم مطالعه این بود که همه بیماران در سال اول پاسخ مناسبی به درمان ندادند، اما این موضوع به معنای شکست درمان نبود.
حدود یکسوم افرادی که پس از ۱۲ ماه هنوز بهبود قابل توجهی نداشتند، تا پایان سال دوم علائم بهتری را تجربه کردند. این یافته نشان میدهد که تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی ممکن است در برخی افراد اثرگذاری آهستهتری داشته باشد و برای مشاهده نتیجه، زمان بیشتری لازم باشد.
محدودیتهای این مطالعه دربارهی تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این روش درمانی درمانی سریع یا قطعی برای همه بیماران نیست.
همچنین هزینه این پژوهش توسط شرکت LivaNova، سازنده دستگاه تحریک عصب واگ، تأمین شده است؛ شرکتی که از نتایج مثبت این مطالعه سود مالی میبرد. به همین دلیل، هرچند نتایج امیدوارکننده هستند، اما باید با در نظر گرفتن این موضوع تفسیر شوند.
از سوی دیگر، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) این روش را از سال ۲۰۰۵ برای درمان افسردگی مقاوم به درمان تأیید کرده است، اما سازوکار دقیق اثر آن بر افسردگی هنوز به طور کامل شناخته نشده است.
جمعبندی
نتایج این مطالعه نشان میدهد تحریک عصب واگ برای درمان افسردگی میتواند برای برخی از بیماران مبتلا به افسردگی شدید و مقاوم به درمان، بهبودی قابل توجه و پایداری ایجاد کند؛ بهویژه در افرادی که سالها از بیماری رنج برده و به درمانهای متعدد پاسخ ندادهاند. با این حال، این روش برای همه بیماران مؤثر نیست، اثر آن معمولاً تدریجی است و برای ارزیابی جایگاه دقیق آن در درمان افسردگی، همچنان به پژوهشهای بیشتر نیاز خواهد بود.
منبع
بیشتر بخوانید…
آبمیوه ۱۰۰ درصد طبیعی و سلامت روان؛ ارتباطی امیدوارکننده با کاهش علائم افسردگی
