تاثیر قهوه بر سلامت قلب؛ مصرف متعادل ممکن است مفید باشد، اما انرژیزاها خطر دارند
قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است و میلیونها نفر روزانه برای افزایش انرژی و تمرکز از آن استفاده میکنند. پژوهش جدید انجمن قلب آمریکا نشان میدهد که تأثیر قهوه بر سلامت قلب لزوماً منفی نیست و مصرف متعادل کافئین، بهویژه از طریق قهوه ساده، میتواند برای بسیاری از بزرگسالان بیخطر باشد. با این حال، منابع مختلف کافئین اثرات یکسانی بر بدن ندارند و نوشیدنیهای بسیار غلیظ مانند انرژیزاها ممکن است خطرات قلبی ایجاد کنند.
این یافتهها در قالب یک بیانیه علمی از انجمن قلب آمریکا منتشر شده و در مجله معتبر Circulation با عنوان «کافئین و بیماریهای قلبی-عروقی» ارائه شده است.
تاثیر قهوه بر سلامت قلب؛ میزان ایمن مصرف کافئین چقدر است؟
بر اساس بررسی انجامشده، مصرف تا حدود ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز برای بیشتر بزرگسالان سالم معمولاً ایمن در نظر گرفته میشود. این مقدار تقریباً معادل سه تا پنج فنجان قهوه سیاه معمولی در روز است؛ البته قهوهای که بدون شکر، طعمدهندههای شیرین یا افزودنیهای پرکالری مصرف شود.
محققان اشاره میکنند که مصرف متعادل قهوه در برخی مطالعات با کاهش خطر برخی مشکلات قلبی مانند بیماری قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و دیابت نوع ۲ ارتباط داشته است. البته این ارتباط به معنی اثبات قطعی علت و معلول نیست و پژوهشهای بیشتری برای درک دقیق این رابطه مورد نیاز است.
تاثیر قهوه بر سلامت قلب؛ چرا قهوه و نوشیدنی انرژیزا اثر متفاوتی دارند؟
اگرچه قهوه و نوشیدنیهای انرژیزا هر دو حاوی کافئین هستند، اما نحوه تأثیر آنها بر بدن یکسان نیست. مشکل اصلی زمانی ایجاد میشود که کافئین در مقادیر بالا و به شکل بسیار غلیظ مصرف شود.
بر اساس این مطالعه، نوشیدنیهای انرژیزا و بهخصوص «شاتهای انرژی» که مقدار زیادی کافئین در حجم کم دارند، میتوانند باعث افزایش فشار خون و ایجاد اختلال در ریتم قلب شوند.
برخی شاتهای انرژی ممکن است در هر اونس مایع بین ۴۰ تا ۶۹ میلیگرم کافئین داشته باشند؛ مقداری که چند برابر بیشتر از قهوه معمولی است. این افزایش سریع کافئین میتواند برای افرادی که مشکلات قلبی یا فشار خون بالا دارند، نگرانکننده باشد.
تاثیر قهوه بر سلامت قلب چگونه بررسی میشود؟
بررسی رابطه بین کافئین و سلامت قلب کار سادهای نیست، زیرا قهوه فقط شامل کافئین نیست. این نوشیدنی دارای ترکیبات زیستفعال دیگری نیز هست که برخی از آنها ممکن است ویژگیهای آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی داشته باشند.
از سوی دیگر، افزودنیهایی مانند شکر، خامه، شیرینکنندهها و شربتهای طعمدار میتوانند اثرات احتمالی مثبت قهوه را تغییر دهند. به همین دلیل، پژوهشگران معمولاً میان قهوه سیاه ساده و نوشیدنیهای قهوهای شیرینشده تفاوت قائل میشوند.
همچنین بسیاری از مطالعات درباره کافئین از نوع مشاهدهای هستند؛ یعنی ارتباط میان مصرف کافئین و سلامت را بررسی میکنند، اما نمیتوانند بهطور قطعی ثابت کنند که یک عامل باعث عامل دیگر شده است.
تاثیر قهوه بر سلامت قلب؛ کافئین در بدن چه کاری انجام میدهد؟
پس از مصرف قهوه، کافئین توسط کبد پردازش میشود و معمولاً حدود یک ساعت بعد به بالاترین سطح خود در بدن میرسد. سرعت پردازش کافئین در افراد مختلف متفاوت است و عواملی مانند ژنتیک، سن، سوختوساز بدن و میزان مصرف قبلی کافئین در آن نقش دارند.
کافئین میتواند در کوتاهمدت باعث افزایش هوشیاری، ضربان قلب، فشار خون و قند خون شود. برخی افراد نیز ممکن است پس از مصرف آن دچار تپش قلب، اضطراب یا اختلال خواب شوند.
افرادی که بهطور منظم مقدار زیادی قهوه مصرف میکنند، ممکن است به مرور زمان نسبت به اثرات کافئین مقاومتر شوند؛ در حالی که برخی افراد با مقدار کمی کافئین نیز واکنش شدیدی نشان میدهند.
قهوه، فشار خون و دیابت نوع ۲
پژوهشها نشان میدهند که اثر قهوه بر فشار خون میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. همچنین مصرف مقادیر زیاد کافئین، بهویژه از طریق نوشیدنیهای انرژیزا، میتواند فشار خون را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
در مورد دیابت نوع ۲ نیز نتایج جالبی گزارش شده است. مصرف منظم قهوه سیاه بدون افزودنی با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط داشته است. با این حال، دانشمندان هنوز نمیدانند این اثر دقیقاً مربوط به کافئین است یا ترکیبات دیگر موجود در قهوه.
تاثیر قهوه بر سلامت قلب؛ روش تهیه قهوه هم اهمیت دارد
نوع تهیه قهوه نیز ممکن است بر اثرات آن روی بدن تأثیر بگذارد. مادهای به نام «کافستول» که در قهوه وجود دارد، در برخی مطالعات با افزایش سطح کلسترول بد (LDL) مرتبط بوده است.
این ماده بیشتر در قهوههای بدون فیلتر مانند قهوه ترک، فرنچپرس و اسپرسو یافت میشود، اما در قهوههای تهیهشده با فیلتر کاغذی یا قهوه فوری وجود ندارد.
جمعبندی
نتایج بررسی انجمن قلب آمریکا نشان میدهد که تاثیر قهوه بر سلامت قلب به مقدار مصرف، نوع نوشیدنی و شرایط فرد بستگی دارد. برای بیشتر بزرگسالان، مصرف متعادل قهوه ساده میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد، اما مصرف زیاد کافئین غلیظ، بهخصوص در نوشیدنیهای انرژیزا، ممکن است خطر مشکلات قلبی را افزایش دهد.
پژوهشگران تأکید میکنند که واکنش افراد به کافئین متفاوت است و عواملی مانند سن، داروهای مصرفی، بیماریهای زمینهای و ویژگیهای ژنتیکی باید در نظر گرفته شود.
