تأثیر ورزش بر سلامت روان موضوعی است که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. یک مطالعه گسترده روی بیش از ۱۰ هزار دانشجوی نروژی نشان میدهد افرادی که بهطور منظم ورزش میکنند، در طول زمان کمتر در معرض ابتلا به اختلالات روانی شایع مانند افسردگی و اضطراب قرار میگیرند. این پژوهش نشان داد تعداد دفعات ورزش در هفته ممکن است نقش مهمتری از شدت یا مدت هر جلسه تمرین داشته باشد.
ورزش منظم چگونه بر سلامت روان اثر میگذارد؟
ورزش سالهاست بهعنوان یکی از عوامل مرتبط با سلامت بهتر جسم و روان شناخته میشود. با این حال، بسیاری از مطالعات گذشته تنها وضعیت افراد را در یک مقطع زمانی بررسی کرده بودند و مشخص نبود الگوی فعالیت بدنی در طول زمان چگونه بر خطر ابتلا به مشکلات روانی تأثیر میگذارد.
پژوهشی جدید که توسط محققان دانشگاه علوم کاربردی غرب نروژ انجام شده، تلاش کرده است این ارتباط را دقیقتر بررسی کند. محققان در این مطالعه، وضعیت بیش از ۱۰ هزار و ۴۶۰ دانشجوی تماموقت نروژی بین ۱۸ تا ۳۵ سال را بررسی کردند تا مشخص شود عادتهای ورزشی چگونه میتوانند بر سلامت روان آنها در آینده اثر بگذارند.
دفعات ورزش؛ عامل مهمتر از شدت تمرین
نتایج این مطالعه نشان داد دانشجویانی که کمتر ورزش میکردند، در یک سال بعد احتمال بیشتری داشت که معیارهای تشخیصی افسردگی، اضطراب یا دیگر اختلالات روانی شایع را داشته باشند.
یکی از مهمترین یافتههای پژوهش این بود که دفعات ورزش نسبت به میزان سختی تمرین یا طول مدت هر جلسه، ارتباط ثابتتری با سلامت روان داشت. به بیان ساده، انجام فعالیت بدنی منظم حتی در سطح متوسط، ممکن است از ورزشهای سنگین اما پراکنده، برای حفظ سلامت روان مفیدتر باشد.
این یافته میتواند برای افرادی که برنامههای شلوغی دارند اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا نشان میدهد لازم نیست همیشه تمرینهای طولانی و طاقتفرسا انجام شود. ایجاد یک عادت پایدار و حرکت منظم در طول هفته میتواند نقش مهمی در سلامت ذهن داشته باشد.
تأثیر ورزش بر سلامت روان؛ ارتباط ورزش و کاهش خطر افسردگی و اضطراب
محققان دریافتند دانشجویانی که سطح فعالیت بدنی پایینتری داشتند، بیشتر در معرض ابتلا به اضطراب و افسردگی قرار گرفتند. البته الگوی تأثیر ورزش در زنان و مردان کاملاً یکسان نبود.
در میان زنان، شدت کمتر فعالیت ورزشی ارتباط بیشتری با افزایش خطر اضطراب و افسردگی داشت. در مقابل، در میان مردان، کوتاهتر بودن مدت زمان ورزش هفتگی عامل مرتبطتری با خطر مشکلات روانی بود.
این تفاوتها نشان میدهد که رابطه میان فعالیت بدنی و سلامت روان ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلف فردی قرار داشته باشد و نمیتوان برای همه افراد یک نسخه مشابه ارائه کرد.
تأثیر ورزش بر سلامت روان؛ چه میزان ورزش برای سلامت روان مفید است؟
بر اساس یافتههای این پژوهش درباره تأثیر ورزش بر سلامت روان، احتمال ابتلا به اختلالات روانی شایع با افزایش میزان ورزش هفتگی کاهش پیدا میکرد. این ارتباط تا حدود ۱۰ ساعت فعالیت ورزشی در هفته مشاهده شد.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که افراد برای بهرهمندی از مزایای ورزش نیازی به انجام ۱۰ ساعت تمرین در هفته ندارند. نتایج مطالعه همچنان با توصیه سازمان جهانی بهداشت هماهنگ است که انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید در هفته را پیشنهاد میکند.
بنابراین، حتی فعالیتهایی مانند پیادهروی سریع، ورزشهای سبک، تمرینهای خانگی یا فعالیتهای روزمره که بدن را به حرکت وادار میکنند، میتوانند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشند.
تأثیر ورزش بر سلامت روان؛ چرا ورزش برای دانشجویان اهمیت بیشتری دارد؟
دوران ورود به دانشگاه برای بسیاری از جوانان همراه با فشارهای جدید است؛ از استرسهای تحصیلی و نگرانیهای مالی گرفته تا تغییر سبک زندگی و فاصله گرفتن از حمایتهای اجتماعی گذشته.
به همین دلیل، دانشجویان یکی از گروههایی هستند که بیشتر در معرض مشکلاتی مانند اضطراب و افسردگی قرار دارند. پژوهشگران معتقدند فراهم کردن شرایطی که فعالیت بدنی را به بخشی طبیعی و در دسترس از زندگی دانشجویی تبدیل کند، میتواند یکی از راهکارهای حمایت از سلامت روان باشد.
ورزش؛ یک راهکار ساده اما مؤثر برای سلامت ذهن
این مطالعه درباره تأثیر ورزش بر سلامت روان نشان نمیدهد که ورزش بهتنهایی میتواند از تمام مشکلات روانی جلوگیری کند. از آنجا که پژوهش حاضر یک مطالعه مشاهدهای بوده است، نمیتوان رابطه علت و معلولی قطعی میان ورزش و پیشگیری از بیماریهای روانی اثبات کرد.
همچنین ممکن است عواملی مانند وضعیت روانی اولیه افراد بر میزان ورزش کردن آنها تأثیر گذاشته باشد؛ برای مثال، فردی که نشانههای اولیه افسردگی دارد ممکن است انگیزه کمتری برای فعالیت بدنی داشته باشد.
با وجود این محدودیتها، یافتهها نشان میدهند که حفظ فعالیت بدنی منظم میتواند بخشی مهم از یک برنامه جامع برای مراقبت از سلامت روان باشد.
جمعبندی
پژوهش جدید درباره تأثیر ورزش بر سلامت روان نشان میدهد که استمرار در فعالیت بدنی شاید مهمتر از انجام تمرینهای بسیار سخت و سنگین باشد. ورزش منظم میتواند خطر بروز افسردگی، اضطراب و برخی اختلالات روانی شایع را کاهش دهد و بهویژه برای جوانان و دانشجویان، نقش مهمی در حفظ سلامت ذهن داشته باشد.
به جای تمرکز فقط بر شدت تمرین، ایجاد یک عادت ورزشی پایدار و قابل انجام در زندگی روزمره میتواند راهکار مؤثرتری برای بهرهمندی از فواید ورزش باشد.
