تأثیر شنا بر یادگیری کودکان چگونه آشکار میشود؟
رابین یورگنسن، استاد بازنشسته دانشگاه کانبرا در استرالیا، این یافتهها را در کتاب جدید خود با عنوان «چرا کودکان خردسال باید شنا یاد بگیرند» بررسی کرده است.
او تأکید میکند که نتایج پژوهش به معنای باهوشتر بودن ذاتی کودکانی نیست که شنا یاد میگیرند؛ بلکه آموزش شنا میتواند مجموعهای از مهارتها و عادتهای مفید را در آنها تقویت کند که در محیط مدرسه نیز کاربرد دارند.
برای مثال، زمانی که مربی از کودک میخواهد هنگام شنا کردن ضربههای پا را از یک تا ۱۰ بشمارد، کودک همزمان چند مهارت را تمرین میکند: شمارش اعداد به ترتیب، هماهنگی حرکت و عدد و ارتباط دادن هر عدد به یک عمل مشخص.
این تمرین ساده میتواند به تقویت مهارتهای اولیه ریاضی کمک کند. همچنین کودک در جریان کلاس شنا یاد میگیرد به صحبتهای مربی گوش دهد، دستورالعملها را دنبال کند و فعالیتهای خود را با دیگران هماهنگ کند؛ مهارتهایی که در محیط آموزشی نیز اهمیت دارند.
تأثیر شنا بر یادگیری کودکان؛ کودکان شناگر در چه مهارتهایی عملکرد بهتری دارند؟
پژوهشگران علاوه بر مهارتهای خواندن و ریاضیات، چندین حوزه دیگر از رشد کودکان را نیز بررسی کردند.
یافتهها نشان میدهد کودکانی که در برنامههای آموزش شنا شرکت داشتند، در برخی زمینههای شناختی و زبانی نیز عملکرد بهتری از خود نشان دادند. همچنین نشانههایی از مهارتهای اجتماعی قویتر و توانایی بهتر در تنظیم هیجانها در این کودکان مشاهده شد.
مهمترین حوزههایی که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفتند عبارتاند از:
- مهارتهای سواد خواندن: عملکرد بهتر در مهارتهای اولیه مرتبط با خواندن و یادگیری زبان.
- مهارتهای ریاضی: پیشرفت در شمارش، ترتیب اعداد و درک ارتباط میان عدد و عمل.
- مهارتهای شناختی: عملکرد بهتر در برخی تواناییهای ذهنی و فرایندهای یادگیری.
- مهارتهای زبانی: برخورداری از تواناییهای بهتر در زمینه زبان.
- تنظیم هیجان: توانایی بیشتر در مدیریت واکنشهای هیجانی.
- مهارتهای اجتماعی: تعامل بهتر با دیگران و آمادگی بیشتر برای حضور در محیط گروهی.
به گفته یورگنسن، این نتایج نشان میدهد آموزش شنا میتواند به آمادهسازی کودکان برای ورود به مدرسه، بهویژه در سالهای ابتدایی تحصیل، کمک کند.
تأثیر شنا بر یادگیری کودکان؛ پژوهشگران چگونه این ارتباط را بررسی کردند؟
ایده اولیه این پژوهش از مشاهدههای لوری لارنس، مربی شنای المپیک و عضو تالار مشاهیر شنای استرالیا و آمریکا، شکل گرفت.
لارنس معتقد بود کودکانی که از سنین پایین شنا یاد میگیرند، معمولاً برای ورود به مدرسه آمادگی بیشتری دارند. بااینحال، در آن زمان شواهد علمی مشخصی برای تأیید این مشاهده وجود نداشت.
یورگنسن و همکارانش تصمیم گرفتند این موضوع را بهصورت علمی بررسی کنند. آنها برای ارزیابی رشد کودکان از دو ابزار استاندارد بینالمللی استفاده کردند: مقیاسهای رشد حرکتی پبادی (Peabody Developmental Motor Scales) و آزمونهای وودکاک-جانسون نسخه سوم (Woodcock-Johnson III).
این ابزارها براساس دادههای جمعیتی استاندارد شدهاند و امکان مقایسه عملکرد کودکان شرکتکننده در پژوهش را با جمعیت عمومی کودکان فراهم میکنند.
یورگنسن که پیشینه تخصصی در حوزه شنا نداشت، میگوید در ابتدا با تردید به این فرضیه نگاه میکرد؛ اما نتایج بهدستآمده توجه او را جلب کرد.
تأثیر شنا بر یادگیری کودکان؛ چرا همه کودکان به آموزش شنا دسترسی ندارند؟
با وجود فواید احتمالی آموزش شنا، دسترسی به این کلاسها در کشورهای مختلف یکسان نیست. هزینه بالای آموزش یکی از مهمترین موانع شرکت کودکان در کلاسهای شنا محسوب میشود.
بررسی یورگنسن نشان میدهد در کشورهایی مانند آمریکا و چین، دسترسی منظم به کلاسهای شنا بیشتر برای خانوادههای برخوردار امکانپذیر است. کشورهایی مانند سنگاپور، استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی نیز با موانع اقتصادی و جغرافیایی در این زمینه مواجه هستند.
در برخی مناطق دورافتاده استرالیا، خانوادهها برای رسیدن به نزدیکترین استخر باید صدها کیلومتر مسیر طی کنند. بنابراین، کودکان خانوادههای کمدرآمد و ساکن مناطق روستایی ممکن است هم فرصت کمتری برای یادگیری شنا داشته باشند و هم بیشتر در معرض خطر غرقشدگی قرار بگیرند.
تأثیر شنا بر یادگیری کودکان؛ چرا آموزش شنا باید در دسترس همه کودکان باشد؟
پژوهشگر این مطالعه معتقد است دولتها میتوانند با حمایت مالی از برنامههای آموزش شنا، امکان استفاده از این فرصت را برای خانوادههای کمدرآمد فراهم کنند.
به باور او، سرمایهگذاری در آموزش شنا فقط به معنای افزایش ایمنی کودکان در برابر خطرات آبی نیست؛ بلکه میتواند به تقویت مهارتهایی کمک کند که در سالهای ابتدایی مدرسه اهمیت دارند.
از آنجا که پژوهش حاضر درباره تأثیر شنا بر یادگیری کودکان حتی پس از در نظر گرفتن تفاوتهای اقتصادی و اجتماعی خانوادهها، همچنان مزایایی را در کودکان شرکتکننده در کلاسهای شنا نشان داده است، حمایت از برنامههای آموزشی باکیفیت میتواند فرصتی برای کاهش بخشی از نابرابریهای آموزشی باشد.
در مجموع، این پژوهش نشان میدهد تأثیر شنا بر یادگیری کودکان ممکن است فراتر از فواید جسمانی و ایمنی باشد و با رشد شناختی، زبانی، اجتماعی و آمادگی تحصیلی آنها ارتباط داشته باشد. البته این یافتهها به معنای اثبات رابطه علت و معلولی میان آموزش شنا و موفقیت تحصیلی نیستند؛ اما اهمیت بررسی بیشتر نقش فعالیتهای جسمانی و آموزشی در رشد همهجانبه کودکان را نشان میدهند.
