تأثیر دیابت بر رانندگی ممکن است چیزی فراتر از نوسان قند خون باشد. پژوهشی جدید نشان میدهد برخی افراد مبتلا به دیابت که دچار آسیب عصبی در پاها هستند، ممکن است هنگام رانندگی در تشخیص موقعیت پا و انتخاب پدال درست با مشکل مواجه شوند؛ مشکلی که در شرایط حساس مانند پیچهای تند یا ترمز ناگهانی میتواند خطرآفرین باشد.
محققان در یک مطالعه با استفاده از شبیهساز رانندگی، بررسی کردند که آیا آسیب عصبی مرتبط با دیابت میتواند روی کنترل پدالها اثر بگذارد. نتایج نشان داد رانندگانی که دچار نوروپاتی محیطی دیابتی بودند، بیشتر در معرض خطاهایی مانند فشردن پدال گاز به جای ترمز قرار داشتند.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ آسیب عصبی دیابت چگونه بر رانندگی اثر میگذارد؟
دیابت در طولانیمدت میتواند به اعصاب خارج از مغز و نخاع آسیب بزند؛ وضعیتی که به آن نوروپاتی محیطی دیابتی گفته میشود. این عارضه بیشتر در پاها و ساقها دیده میشود و ممکن است باعث بیحسی، گزگز، درد یا کاهش احساس فشار شود.
یکی از تواناییهای مهم بدن برای حرکت دقیق، «حس عمقی» یا proprioception است؛ یعنی اینکه مغز بتواند بدون نگاه کردن، موقعیت اعضای بدن را تشخیص دهد. برای مثال، فرد سالم میتواند بداند پایش روی پدال ترمز است یا گاز، حتی بدون نگاه کردن به پایین.
اما زمانی که اعصاب پا آسیب میبینند، اطلاعاتی که از پا به مغز ارسال میشود ممکن است دقیق نباشد. در نتیجه، هنگام یک واکنش سریع مانند ترمز گرفتن در یک پیچ، احتمال اشتباه افزایش پیدا میکند.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ مطالعه شبیهساز رانندگی چه چیزی نشان داد؟
در این پژوهش، ۴۴ راننده دارای گواهینامه با استفاده از شبیهساز رانندگی بررسی شدند. از میان آنها، ۱۵ نفر به نوروپاتی محیطی دیابتی مبتلا بودند و سایر افراد آسیب عصبی نداشتند.
نتایج نشان داد در بخشهای دشوار مسیر شبیهسازیشده، مانند پیچهای تند، فقط افراد دارای آسیب عصبی دچار نوع خاصی از خطا شدند: فشار دادن پدال گاز در شرایطی که باید ترمز میگرفتند.
هیچکدام از رانندگان بدون آسیب عصبی چنین اشتباهی نشان ندادند. این یافتهها نشان میدهد آسیب عصبی ناشی از دیابت میتواند یکی از عوامل مؤثر در اشتباه گرفتن پدالها باشد.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ بسیاری از افراد ممکن است از آسیب عصبی خود بیخبر باشند
نوروپاتی محیطی دیابتی یکی از عوارض شایع دیابت است و در نهایت ممکن است حدود نیمی از افراد مبتلا به دیابت را تحت تأثیر قرار دهد.
نکته مهم این است که همه افراد علائم واضحی مانند درد یا بیحسی ندارند. طبق پژوهشها، تا نیمی از افراد مبتلا به این آسیب عصبی ممکن است بدون نشانه مشخص زندگی کنند و از ایجاد مشکل در اعصاب خود آگاه نباشند.
به همین دلیل، بررسی منظم سلامت پاها برای افراد مبتلا به دیابت اهمیت زیادی دارد. آزمایشهای ساده برای بررسی کاهش حس پا میتوانند به شناسایی زودهنگام این مشکل کمک کنند.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ آیا رانندگان مبتلا به دیابت باید نگران باشند؟
وجود دیابت بهتنهایی به معنای ناتوانی در رانندگی نیست. بسیاری از افراد مبتلا به دیابت بدون مشکل رانندگی میکنند. اما زمانی که دیابت باعث آسیب عصبی، کاهش حس پا یا اختلال در عملکرد اندامها شود، توجه بیشتری لازم است.
محققان معتقدند شناسایی زودهنگام مشکلات عصبی میتواند به کاهش خطر کمک کند. در برخی موارد، ارزیابی توانایی رانندگی یا استفاده از تجهیزات کمکی ممکن است مفید باشد.
همچنین تحقیقات قبلی نشان دادهاند که تمرین و تکرار مسیرهای رانندگی میتواند به برخی افراد مبتلا به نوروپاتی کمک کند تا کنترل بهتری روی خودرو داشته باشند.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ راهکارهایی برای کاهش خطر خطاهای رانندگی
پژوهشگران پیشنهاد میکنند در آینده روشهایی مانند محدودکنندههای شتاب خودرو، نور بهتر در بخش پای راننده و بررسی دقیقتر حس پا و مچ پا مورد مطالعه قرار گیرد.
محدودکننده شتاب میتواند شدت حرکت خودرو را هنگام فشار اشتباه روی پدال کاهش دهد. همچنین برخی رانندگان ممکن است با استفاده از نشانههای بصری بهتر بتوانند موقعیت پای خود را کنترل کنند.
با این حال، برای تأیید اثربخشی این راهکارها به مطالعات بیشتری نیاز است.
تأثیر دیابت بر رانندگی؛ اهمیت بررسی سلامت پا در افراد مبتلا به دیابت
این مطالعه نشان میدهد تأثیر دیابت بر رانندگی موضوعی است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. آسیب عصبی ناشی از دیابت ممکن است بدون علامت واضح ایجاد شود و توانایی کنترل دقیق خودرو را کاهش دهد.
بررسی منظم پاها، کنترل دیابت و توجه به تغییرات حسی میتواند به پیشگیری از مشکلات احتمالی کمک کند. تشخیص زودهنگام کاهش حس پا شاید بتواند پیش از وقوع یک خطای خطرناک، از راننده و دیگر افراد حاضر در جاده محافظت کند.
منبع
بیشتر بخوانید…
کاهش خطر دیابت نوع ۲ و فضای سبز؛ نقش باغها و پارکها در سلامت بدن
