بادامزمینی و دیابت نوع ۲ موضوع پژوهشی جدید است که نشان میدهد مصرف منظم این خوراکی میتواند ترکیب چربیهای موجود در خون را تغییر دهد. دانشمندان دریافتند افرادی که الگوی خاصی از چربیهای مرتبط با مصرف بادامزمینی را در خون خود دارند، با خطر کمتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ مواجه هستند. این یافتهها نشان میدهند تأثیر مواد غذایی بر سلامت متابولیک ممکن است فراتر از میزان کالری، چربی یا کلسترول آنها باشد و تغییرات پیچیدهتری را در بدن ایجاد کند.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، نتایج یک آزمایش تغذیهای ششماهه را با اطلاعات یک مطالعه جمعیتی بلندمدت شامل بیش از ۲۷ هزار نفر ترکیب کردند. نتایج این بررسی نشان داد بادامزمینی میتواند بر انواع مشخصی از چربیهای خون تأثیر بگذارد و شاخص توده بدنی نیز در ارتباط مشاهدهشده میان مصرف این خوراکی و خطر دیابت نقش مهمی دارد.
بادامزمینی و دیابت نوع ۲؛ چرا چربیهای خون اهمیت دارند؟
وقتی صحبت از چربیهای خون میشود، معمولاً اولین چیزی که به ذهن میرسد کلسترول است. اما کلسترول تنها بخشی از ترکیبات چربی موجود در جریان خون را نشان میدهد. پژوهشگران برای بررسی دقیقتر این ترکیبات از روشی به نام لیپیدومیکس (Lipidomics) استفاده میکنند. این فناوری امکان شناسایی و بررسی انواع مختلف چربیها و تغییرات آنها را فراهم میکند.
نوع چربی مصرفی در رژیم غذایی میتواند بر نحوه پردازش و ذخیره چربیها در بدن تأثیر بگذارد. برای مثال، جایگزین کردن چربیهای اشباع با چربیهای غیراشباع میتواند به بهبود الگوی چربیهای خون کمک کند و در کاهش التهاب و برخی خطرات مرتبط با سلامت قلب و سوختوساز بدن مؤثر باشد.
البته همه چربیهای اشباع رفتار یکسانی ندارند. گروهی از آنها که اسیدهای چرب اشباع با زنجیره بسیار بلند نامیده میشوند، بیش از ۲۰ اتم کربن دارند و ممکن است اثرات متابولیکی متفاوتی داشته باشند. بادامزمینی علاوه بر چربیهای تکغیراشباع، حاوی برخی از این اسیدهای چرب نیز هست.
بادامزمینی و دیابت نوع ۲؛ پژوهش ششماهه درباره تأثیر بادامزمینی بر خون
گروهی از پژوهشگران مؤسسه آلمانی تغذیه انسان در پوتسدام-رِبروکه با همکاری محققان دانشگاه بارسلونا، تأثیر مصرف بادامزمینی بر ترکیبات چربی خون را بررسی کردند.
بخش نخست پژوهش، آزمایشی تصادفی و کنترلشده با مشارکت ۶۳ فرد سالم ۱۸ تا ۳۳ ساله بود. شرکتکنندگان به مدت شش ماه، هر روز یکی از سه ماده غذایی را مصرف کردند: ۲۵ گرم بادامزمینی برشته با پوست، ۳۲ گرم کره بادامزمینی یا ۳۲ گرم کره شاهد حاوی روغن بادامزمینی.
دانشمندان با استفاده از طیفسنجی جرمی با وضوح بالا، تغییرات گسترده چربیهای خون را بررسی کردند. آنها در افرادی که بادامزمینی مصرف کرده بودند، الگوی مشخصی از تغییرات چربی مشاهده کردند و نام «امضای لیپیدومی بادامزمینی» (PeLS) را برای آن انتخاب کردند.
بادامزمینی و دیابت نوع ۲؛ مصرف بادامزمینی چگونه ترکیب چربیهای خون را تغییر میدهد؟
نتایج آزمایش نشان داد مصرف بادامزمینی با افزایش مقدار برخی اسیدهای چرب اشباع با زنجیره بسیار بلند، بهویژه ترکیبات C22:۰ و C24:۰، همراه است.
این اسیدهای چرب در گروههای مشخصی از چربیهای خون، از جمله سرامیدها، نیز بیشتر وارد شدند. سرامیدها نوعی مولکول چربی هستند که در فرایندهای مختلف سلولی و متابولیکی نقش دارند.
به گفته اینس دومینگز-لوپز، نویسنده اصلی پژوهش، این تغییرات صرفاً به معنای افزایش ساده مقدار چربی خون نیست، بلکه نوعی بازآرایی پیچیده در مجموعه چربیهای موجود در خون محسوب میشود.
ماتیاس شولز، دیگر پژوهشگر این مطالعه، نیز توضیح میدهد که شناسایی این الگوی خاص میتواند به درک بهتر ارتباط میان کیفیت چربیهای مصرفی و پیامدهای متابولیکی کمک کند.
بادامزمینی و دیابت نوع ۲؛ ارتباط چربیهای ناشی از مصرف بادامزمینی با خطر دیابت
در مرحله بعد، پژوهشگران اطلاعات مطالعه بلندمدت EPIC-Potsdam را بررسی کردند. این مجموعه دادهها شامل اطلاعات بیش از ۲۷ هزار نفر بود و امکان بررسی ارتباط میان الگوی چربیهای خون و بیماریهای مختلف را فراهم میکرد.
در میان شرکتکنندگان، ۷۷۴ مورد ابتلا به دیابت نوع ۲ و ۵۴۵ مورد بیماری قلبیعروقی ثبت شده بود.
بررسیها نشان داد الگوی چربی مرتبط با مصرف بادامزمینی با خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد؛ بااینحال، چنین ارتباطی برای بیماریهای قلبیعروقی مشاهده نشد.
نکته قابلتوجه این بود که شاخص توده بدنی (BMI) بخش زیادی از ارتباط میان این الگوی چربی و خطر دیابت را از نظر آماری توضیح میداد. به بیان دیگر، وزن بدن و میزان چربی انباشتهشده در بدن احتمالاً در این رابطه نقش مهمی دارند.
پژوهشگران احتمال میدهند برخی چربیهای مرتبط با مصرف بادامزمینی بتوانند از طریق حمایت از وزن سالمتر یا تأثیرگذاری بر فرایندهای متابولیکی مرتبط با بافت چربی، با کاهش خطر دیابت ارتباط داشته باشند.
بادامزمینی و دیابت نوع ۲؛ آیا مصرف بادامزمینی میتواند به پیشگیری از دیابت کمک کند؟
این پژوهش درباره بادامزمینی و دیابت نوع ۲ شواهد جالبی درباره ارتباط میان بادامزمینی و سلامت متابولیک ارائه میکند. بادامزمینی منبعی در دسترس و نسبتاً ارزان از پروتئین، فیبر، چربیهای غیراشباع، ویتامینها و مواد معدنی است و میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.
بااینحال، یافتههای این مطالعه به معنای اثبات این موضوع نیست که خوردن بادامزمینی بهتنهایی از دیابت نوع ۲ جلوگیری میکند. نتایج بخش جمعیتی پژوهش ارتباط آماری را نشان میدهند، نه رابطه علت و معلولی قطعی. همچنین آزمایش تغذیهای اولیه تنها ۶۳ فرد جوان و سالم را دربرمیگرفت.
بنابراین، برای درک بهتر سازوکارهای احتمالی این ارتباط و تعیین نقش دقیق بادامزمینی در سلامت متابولیک، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
آنچه این مطالعه درباره بادامزمینی و دیابت نوع ۲ روشن میکند، اهمیت توجه به کیفیت چربیهای رژیم غذایی و تأثیر آنها بر فرایندهای پیچیده بدن است؛ موضوعی که میتواند مسیرهای تازهای برای شناخت عوامل مؤثر بر خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ پیش روی دانشمندان قرار دهد.
