آرتروز یا استئوآرتریت، شایع‌ترین بیماری مفصلی جهان است که صدها میلیون نفر را درگیر کرده است. سال‌ها تصور می‌شد این بیماری فقط نتیجه «فرسودگی» مفاصل است؛ یعنی هرچه بیشتر از مفصل استفاده شود، بیشتر آسیب می‌بیند؛ اما دانش امروز تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. متخصصان حالا می‌گویند آرتروز تنها به غضروف مربوط نیست، بلکه کل مفصل ــ از عضلات و رباط‌ها گرفته تا استخوان و حتی اعصاب ــ درگیر می‌شود.

وقتی زانوها درد می‌گیرند یا مفاصل خشک و ملتهب می‌شوند، بیشتر ما به‌دنبال مسکن، آمپول یا حتی جراحی می‌رویم؛ اما حالا متخصصان می‌گویند مؤثرترین درمان برای آرتروز، چیزی بسیار ساده‌تر و درعین‌حال فراموش‌شده است: حرکت و ورزش منظم. پژوهشگران معتقدند بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز، پیش از امتحان کردن روش‌های غیرجراحی، مستقیماً به سمت دارو یا عمل جراحی هدایت می‌شوند؛ درحالی‌که شواهد علمی نشان می‌دهد فعالیت بدنی می‌تواند درد را کاهش دهد، عملکرد مفاصل را بهتر کند و حتی روند پیشرفت بیماری را آهسته‌تر سازد. در همین نقطه است که ورزش اهمیت پیدا می‌کند. حرکت منظم باعث می‌شود مایع و مواد مغذی در غضروف جریان پیدا کنند و مفصل سالم‌تر بماند. پژوهشگران غضروف را به «اسفنج» تشبیه می‌کنند؛ ساختاری که با حرکت فشرده می‌شود و دوباره مواد مغذی تازه جذب می‌کند. به همین دلیل، بی‌تحرکی می‌تواند وضعیت مفاصل را بدتر کند.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند تمرینات هوازی مانند پیاده‌روی تند، دوچرخه‌سواری و شنا، در کاهش درد زانو و بهبود عملکرد حرکتی بسیار مؤثرند. حتی فعالیت‌هایی مثل یوگا، تای‌چی و تمرینات مقاومتی نیز نتایج مثبتی داشته‌اند. نکته مهم این است که ورزش باید منظم و متناسب با شرایط فرد باشد؛ نه آن‌قدر شدید که درد را تشدید کند و نه آن‌قدر کم که بی‌اثر بماند.

جالب‌تر اینکه ورزش فقط روی مفصل اثر مکانیکی ندارد. تحقیقات نشان می‌دهد فعالیت بدنی می‌تواند التهاب عمومی بدن را کاهش دهد، عملکرد هورمون‌ها را بهبود ببخشد و حتی برخی فرایندهای مرتبط با تخریب مفاصل را کندتر کند.البته این به‌معنای بی‌فایده بودن دارو یا جراحی برای درمان آرتروز نیست. در موارد شدید، جراحی تعویض مفصل می‌تواند کیفیت زندگی بیمار را متحول کند. اما متخصصان تأکید می‌کنند که ورزش و فیزیوتراپی باید اولین خط درمان باشند، نه آخرین گزینه.

شاید مهم‌ترین پیام این تحقیقات، تغییر نگاه ما به آرتروز باشد:گاهی بهترین درمان، نه استراحت مطلق و نه داروهای قوی، بلکه بلند شدن و حرکت کردن است.

منبع:

https://www.sciencealert.com/the-best-medicine-for-joint-pain-isnt-what-you-think-experts-say