افزودنیهای غذایی و فشار خون؛ پژوهش جدید زنگ خطر را برای سلامت قلب به صدا درآورد
افزودنیهای غذایی موجود در بسیاری از محصولات صنعتی و بستهبندیشده ممکن است بیش از آنچه تصور میشد بر سلامت قلب و عروق تأثیر بگذارند. نتایج یک مطالعه گسترده در فرانسه نشان داده است افرادی که بیشترین میزان مصرف برخی مواد نگهدارنده غذایی را دارند، در مقایسه با افرادی که کمترین مصرف را دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به فشار خون بالا و بیماریهای قلبیعروقی قرار میگیرند.
این پژوهش در مجله European Heart Journal منتشر شده و توسط پژوهشگران مؤسسه ملی سلامت و تحقیقات پزشکی فرانسه (INSERM)، دانشگاه سوربن پاریس نور و دانشگاه پاریس سیتی انجام شده است.
مطالعهای بزرگ دربارهی افزودنیهای غذایی و فشار خون با بیش از ۱۱۲ هزار شرکتکننده
محققان دادههای مربوط به ۱۱۲ هزار و ۳۹۵ داوطلب فرانسوی را در قالب پروژه بزرگ NutriNet-Santé بررسی کردند.
شرکتکنندگان هر شش ماه یکبار، جزئیات کامل غذاها و نوشیدنیهای مصرفی خود را در دورههای سهروزه ثبت میکردند.
پژوهشگران سپس ترکیبات موجود در این مواد غذایی، از جمله انواع نگهدارندهها و افزودنیهای غذایی را با دقت تحلیل کردند. وضعیت سلامت افراد نیز بهطور میانگین بین هفت تا هشت سال پیگیری شد تا مشخص شود چه تعداد از آنها به فشار خون بالا یا بیماریهای قلبیعروقی مبتلا میشوند.
جالب اینکه تقریباً همه شرکتکنندگان در معرض این ترکیبات قرار داشتند؛ بهطوریکه طی دو سال نخست مطالعه، ۹۹٫۵ درصد افراد دستکم یک نوع نگهدارنده غذایی مصرف کرده بودند.
ارتباط مصرف بیشتر نگهدارندهها با افزایش خطر بیماری
نتایج نشان داد افرادی که بیشترین میزان مصرف نگهدارندههای غیرآنتیاکسیدانی را داشتند، در مقایسه با افرادی که کمترین میزان مصرف را داشتند:
- ۲۹ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به فشار خون بالا بودند.
- ۱۶ درصد بیشتر با خطر بیماریهای قلبیعروقی، از جمله حمله قلبی، سکته مغزی و آنژین مواجه بودند.
همچنین افرادی که بالاترین میزان مصرف نگهدارندههای آنتیاکسیدانی را داشتند، با ۲۲ درصد افزایش خطر ابتلا به پرفشاری خون روبهرو بودند.
به گفته پژوهشگران، نگهدارندههای غیرآنتیاکسیدانی برای جلوگیری از رشد میکروبها، کپکها و باکتریها به مواد غذایی افزوده میشوند، در حالی که نگهدارندههای آنتیاکسیدانی از اکسید شدن مواد غذایی و تغییر رنگ یا فاسد شدن آنها جلوگیری میکنند.
افزودنیهای غذایی و فشار خون؛ هشت افزودنی غذایی مرتبط با فشار خون بالا
محققان ۱۷ نگهدارنده پرمصرف را بهصورت جداگانه بررسی کردند و دریافتند هشت مورد از آنها بهطور مشخص با افزایش خطر فشار خون بالا ارتباط دارند:
- پتاسیم سوربات (E202)
- پتاسیم متابیسولفیت (E224)
- سدیم نیتریت (E250)
- اسید اسکوربیک (E300)
- سدیم اسکوربات (E301)
- سدیم اریتوربات (E316)
- اسید سیتریک (E330)
- عصاره رزماری (E392)
در میان این ترکیبات، اسید اسکوربیک (E300) علاوه بر ارتباط با فشار خون بالا، با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی نیز مرتبط بود.
چرا این یافتهها دربارهی افزودنیهای غذایی و فشار خون اهمیت دارند؟
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه از نوع مشاهدهای است و بنابراین نمیتواند رابطه علت و معلولی را بهطور قطعی ثابت کند. با این حال، حجم بالای دادهها و ثبت دقیق رژیم غذایی شرکتکنندگان، اعتبار یافتهها را افزایش میدهد.
بر اساس مطالعات آزمایشگاهی پیشین، برخی از نگهدارندههای غذایی ممکن است موجب ایجاد استرس اکسیداتیو در بدن شوند یا بر عملکرد پانکراس تأثیر بگذارند. چنین تغییراتی میتواند در درازمدت بر سلامت قلب و عروق اثر منفی بگذارد.
توصیه پژوهشگران برای مصرفکنندگان و نهادهای نظارتی
پژوهشگران معتقدند نتایج این مطالعه ضرورت بازنگری در ارزیابی خطرات و مزایای برخی افزودنیهای غذایی را توسط نهادهای مسئول، از جمله سازمان ایمنی غذای اروپا و سازمان غذا و داروی آمریکا، برجسته میکند.
آنها همچنین تأکید میکنند که این یافتهها دربارهی افزودنیهای غذایی و فشار خون از توصیههای موجود مبنی بر ترجیح غذاهای کمفرآوریشده و پرهیز از مصرف غیرضروری افزودنیها حمایت میکند. به اعتقاد محققان، پزشکان و متخصصان سلامت نیز نقش مهمی در آگاهیبخشی عمومی درباره انتخابهای غذایی سالمتر دارند.
تحقیقات آینده دربارهی افزودنیهای غذایی و فشار خون چه موضوعی را بررسی میکنند؟
تیم پژوهشی اعلام کرده است که مطالعات خود را برای بررسی تأثیر افزودنیهای غذایی و غذاهای فوقفرآوریشده بر التهاب، استرس اکسیداتیو، نشانگرهای متابولیکی خون و ترکیب میکروبیوم روده ادامه خواهد داد. این تحقیقات دربارهی افزودنیهای غدایی و فشار خون میتواند به درک بهتر سازوکارهای زیستی ارتباط میان افزودنیهای غذایی و افزایش خطر بیماریها کمک کند.
