ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات یکی از موضوعاتی است که در سال‌های اخیر مورد توجه پژوهشگران حوزه تغذیه و سلامت قرار گرفته است. برخی مطالعات مشاهده‌ای نشان داده‌اند که مصرف بیشتر محصولات لبنی مانند شیر و پنیر ممکن است با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات همراه باشد. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این ارتباط هنوز به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست و عوامل مختلف سبک زندگی نیز می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند.

بر اساس یک نظرسنجی ملی در آمریکا، تنها حدود ۲۰ درصد از مردان از ارتباط احتمالی میان مصرف لبنیات و خطر سرطان پروستات آگاه بودند. این نظرسنجی که توسط Morning Consult برای کمیته پزشکان مسئول پزشکی (Physicians Committee for Responsible Medicine) انجام شد، نشان داد پس از آگاهی از این موضوع، بسیاری از شرکت‌کنندگان تمایل داشتند مصرف محصولات لبنی خود را کاهش دهند.

بررسی ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات در مطالعات علمی

بخش زیادی از شواهد درباره ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات از مطالعات مشاهده‌ای به دست آمده است. در این نوع تحقیقات، پژوهشگران الگوهای غذایی و وضعیت سلامت گروه‌های مختلف را در طول زمان بررسی می‌کنند، اما نمی‌توانند به‌طور قطعی ثابت کنند که یک ماده غذایی مستقیماً باعث ایجاد بیماری شده است.

یک فراتحلیل که نتایج ۳۲ مطالعه را بررسی کرده، نشان داده است مصرف بیشتر محصولات لبنی، از جمله شیر و پنیر، با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات ارتباط دارد. برخی پژوهش‌های دیگر نیز نتایج مشابهی گزارش کرده‌اند.

برای مثال، در یکی از مطالعات، مردانی که روزانه حداقل یک وعده شیر کم‌چرب یا بدون چربی مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که به‌ندرت شیر می‌نوشیدند، حدود ۱۹ درصد خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پروستات داشتند. همچنین پژوهشی که بیش از ۳۶۰۰ مرد را طی ۸ تا ۱۰ سال دنبال کرد، نشان داد افرادی که بیشترین میزان لبنیات کم‌چرب را مصرف می‌کردند، بیش از دو برابر بیشتر از گروهی که کمترین مصرف را داشتند، به سرطان پروستات مبتلا شدند.

آیا مصرف شیر کامل با مرگ ناشی از سرطان پروستات مرتبط است؟

برخی تحقیقات علاوه بر خطر ابتلا، احتمال ارتباط میان مصرف لبنیات و پیامدهای شدیدتر سرطان پروستات را نیز بررسی کرده‌اند. یک فراتحلیل شامل ۱۱ مطالعه و بیش از ۷۰۰ هزار شرکت‌کننده نشان داد مردانی که بیشترین میزان شیر کامل را مصرف می‌کردند، ممکن است تا ۵۰ درصد خطر بیشتری برای مرگ ناشی از سرطان پروستات نسبت به افرادی داشته باشند که کمترین میزان مصرف را داشتند.

با این حال، باید توجه داشت که این نتایج بیشتر بر اساس ارتباط آماری به دست آمده‌اند و عوامل دیگری مانند فعالیت بدنی، وزن، الگوی کلی تغذیه و سایر عادات زندگی نیز می‌توانند بر خطر سرطان تأثیر بگذارند.

ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات؛ نقش رژیم غذایی گیاهی در کاهش خطر سرطان پروستات

در کنار بررسی ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات، برخی پژوهش‌ها به تأثیر رژیم‌های غذایی سرشار از مواد گیاهی نیز پرداخته‌اند. مطالعه سلامت ادونتیست‌ها (Adventist Health Study-2) نشان داد مردانی که رژیم کاملاً گیاهی داشتند، نسبت به افرادی با رژیم‌های غیرگیاهی، حدود ۳۵ درصد خطر کمتری برای ابتلا به سرطان پروستات داشتند.

همچنین در مطالعه‌ای روی بیش از ۲۰۰۰ مرد مبتلا به سرطان پروستات، افرادی که بیشترین میزان غذاهای گیاهی را مصرف می‌کردند، خطر پایین‌تری برای پیشرفت بیماری و بازگشت سرطان داشتند. این گروه حدود ۵۶ درصد کاهش خطر پیشرفت بیماری و ۵۹ درصد کاهش خطر عود سرطان را نسبت به افرادی با کمترین مصرف مواد گیاهی نشان دادند.

پژوهشگران معتقدند غذاهای گیاهی معمولاً سرشار از فیبر، ویتامین‌ها و ترکیبات مفید گیاهی هستند و می‌توانند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشند. با این حال، این مطالعات نشان نمی‌دهند که رژیم گیاهی به‌تنهایی می‌تواند از سرطان پیشگیری کند یا جایگزین درمان‌های پزشکی شود.

ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات؛ اهمیت غربالگری و سبک زندگی سالم برای سلامت پروستات

سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان مردان است. این بیماری می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ برخی تومورها رشد آهسته‌ای دارند و مشکلات جدی ایجاد نمی‌کنند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند تهاجمی باشند و به بخش‌های دیگر بدن گسترش پیدا کنند.

به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و پیگیری توصیه‌های پزشکی همچنان اهمیت زیادی دارد. تغییرات غذایی مانند افزایش مصرف میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات می‌توانند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشند، اما نباید جایگزین بررسی‌های پزشکی و روش‌های درمانی توصیه‌شده شوند.

جمع‌بندی: آیا باید مصرف لبنیات را حذف کنیم؟

شواهد فعلی نشان می‌دهند که ارتباط مصرف لبنیات و سرطان پروستات موضوعی قابل بررسی است و برخی مطالعات میان مصرف بالاتر لبنیات و افزایش خطر این بیماری ارتباط پیدا کرده‌اند. با این حال، هنوز تحقیقات بیشتری برای درک دقیق این رابطه و نقش عوامل دیگر مورد نیاز است.

به جای حذف ناگهانی یک گروه غذایی، توجه به یک الگوی تغذیه‌ای متعادل، مصرف بیشتر غذاهای گیاهی، فعالیت بدنی منظم و انجام غربالگری‌های مناسب می‌تواند رویکردی منطقی‌تر برای حفظ سلامت باشد.

منبع