آیویاف مدرن چگونه موفقتر و ایمنتر شده است؟
آیویاف مدرن در سالهای اخیر با پیشرفت روشهای آزمایشگاهی و تغییر رویکرد درمانی، به موفقیتهای بیشتری دست یافته است. یک مطالعه بزرگ نشان میدهد استفاده گسترده از انتقال تکجنین در کنار فناوریهای جدید آزمایشگاهی، توانسته میزان تولد نوزاد زنده را افزایش دهد و در عین حال احتمال تولد دوقلو یا چندقلو را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
این پژوهش که در نشست سالانه انجمن اروپایی تولیدمثل انسانی و جنینشناسی (ESHRE) ارائه شده و در مجله Human Reproduction منتشر شده است، نتایج درمان آیویاف ۱۸ هزار و ۳۹۶ زن را که نخستین دوره درمان خود را بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ در هفت مرکز ناباروری استرالیا آغاز کرده بودند، بررسی کرده است.
نتایج مطالعه بزرگ درباره آیویاف مدرن
محققان دریافتند در روشهای امروزی آیویاف، میزان تجمعی تولد نوزاد زنده پس از سه دوره درمان به ۶۸.۲ درصد رسیده است؛ در حالی که حدود ۹۵ درصد انتقالهای جنین در این مطالعه به صورت انتقال تکجنین انجام شده بود.
این نتایج در مقایسه با مطالعات قدیمیتر، پیشرفت قابل توجهی را نشان میدهد. در پژوهشهای پیش از گسترش فناوریهای جدید آیویاف، میزان موفقیت پس از سه دوره درمان حدود ۵۳ تا ۵۹ درصد گزارش شده بود و در بسیاری از موارد، انتقال چند جنین باعث افزایش تولدهای دوقلو و چندقلو میشد.
بر اساس یافتههای جدید، نرخ تولدهای چندقلویی در این مطالعه تنها ۲.۹ درصد بود؛ موضوعی که نشان میدهد افزایش موفقیت درمان دیگر الزاماً به انتقال چند جنین نیاز ندارد.
نقش فناوریهای جدید در افزایش موفقیت آیویاف مدرن
به گفته پژوهشگران، چند پیشرفت مهم باعث بهبود نتایج آیویاف شده است. یکی از مهمترین تغییرات، استفاده گستردهتر از کشت بلاستوسیست است؛ روشی که در آن رشد جنین تا روز پنجم یا ششم در آزمایشگاه ادامه پیدا میکند تا انتخاب جنین مناسبتر آسانتر شود.
همچنین فناوری انجماد سریع جنین یا ویتریفیکیشن باعث شده جنینها پس از یخزدایی، شانس بقای بیشتری داشته باشند و انتقال جنین منجمد بتواند نتایجی مشابه انتقال جنین تازه ایجاد کند.
این تغییرات امکان استفاده از روشهایی مانند «انتقال جنین در چرخههای بعدی» را فراهم کرده است؛ یعنی پزشکان میتوانند به جای انتقال چند جنین در همان مرحله اول، جنینها را ذخیره کرده و در زمان مناسب، تنها یک جنین را منتقل کنند.
انتقال تکجنین؛ کاهش خطر دوقلویی بدون کاهش شانس بارداری
برای سالها تصور میشد انتقال دو یا چند جنین میتواند احتمال موفقیت آیویاف را افزایش دهد، اما این روش خطر بارداریهای چندقلویی را نیز بالا میبرد. بارداری دوقلویی میتواند با خطرات بیشتری برای مادر و نوزاد همراه باشد.
در مطالعه جدید، پژوهشگران دریافتند این رابطه قدیمی میان موفقیت بیشتر و چندقلوزایی تا حد زیادی از بین رفته است. بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱، درصد جنینهایی که به مرحله بلاستوسیست قابل استفاده رسیدند از ۴۸.۳ درصد به ۵۷.۶ درصد افزایش یافت. همزمان، استفاده از انتقال تکجنین نیز از ۹۲.۸ درصد به ۹۷.۳ درصد رسید و نرخ تولدهای چندقلویی کاهش پیدا کرد.
تأثیر سن بر موفقیت آیویاف مدرن
نتایج مطالعه نشان داد سن یکی از عوامل مهم در میزان موفقیت درمان است. زنان زیر ۳۵ سال بالاترین میزان موفقیت را داشتند و میزان تولد زنده تجمعی آنها پس از سه دوره درمان به ۸۴.۵ درصد رسید.
این میزان در زنان ۳۵ تا ۳۷ ساله ۷۴.۴ درصد، در گروه سنی ۳۸ تا ۴۰ سال ۵۷.۷ درصد و در زنان ۴۱ تا ۴۲ سال ۳۰.۱ درصد بود.
پژوهشگران تأکید میکنند این تفاوتها اهمیت شخصیسازی درمان را نشان میدهد و تصمیمگیری درباره روش مناسب باید با توجه به شرایط هر فرد انجام شود.
آیا آزمایش ژنتیکی جنین در آیویاف مدرن همیشه ضروری است؟
این مطالعه همچنین نشان داد دستیابی به نتایج موفق در آیویاف مدرن لزوماً به استفاده همگانی از آزمایش ژنتیکی پیش از انتقال جنین (PGT-A) نیاز ندارد.
در این پژوهش، تنها ۲۵ درصد از زنان در یک یا چند دوره درمان از این آزمایش استفاده کرده بودند، اما بسیاری از تولدهای موفق بدون استفاده معمول از آزمایش ژنتیکی رخ داده بود.
پژوهشگران معتقدند PGT-A همچنان میتواند برای برخی افراد، مانند زنان با سن بالاتر یا کسانی که سابقه سقط مکرر دارند، اهمیت داشته باشد؛ اما همه بیماران الزاماً به آن نیاز ندارند.
آینده آیویاف مدرن؛ درمانی ایمنتر و دقیقتر
متخصصان معتقدند پیشرفتهای آیویاف بیشتر نتیجه مجموعهای از بهبودهای کوچک اما مداوم در آزمایشگاهها و روشهای درمانی است، نه یک تغییر ناگهانی.
این پژوهش نشان میدهد بهینهسازی فرآیندهای آزمایشگاهی، رعایت دستورالعملهای علمی و تمرکز بر انتقال تکجنین میتواند همزمان دو هدف مهم را محقق کند: افزایش احتمال تولد نوزاد سالم و کاهش خطر بارداریهای چندقلویی.
به گفته محققان، آینده آیویاف مدرن بر افزایش موفقیت هر انتقال جنین و حفظ ایمنی درمان برای والدین و نوزادان تمرکز خواهد داشت.
