آدامس قندی و کاهش فشار خون؛ ارتباطی که دانشمندان کشف کردند
پژوهش تازه نشان میدهد آدامس قندی و کاهش فشار خون از طریق یک سازوکار زیستی به هم مرتبط هستند. محققان کالج کینگ لندن دریافتند که جویدن آدامس حاوی شکر پس از مصرف خوراکیهای غنی از نیترات مانند چغندر، اسفناج و کلم کیل، میتواند بهطور موقت تولید ترکیبات مفید برای گشاد شدن رگهای خونی را افزایش دهد و در نتیجه فشار خون را کاهش دهد.
به گفته پژوهشگران، آنچه پس از خوردن سبزیجات در دهان اتفاق میافتد، به اندازه خود سبزیجات اهمیت دارد؛ زیرا باکتریهای طبیعی دهان نقش اصلی را در تبدیل نیترات غذایی به نیتریت ایفا میکنند.
آدامس قندی و کاهش فشار خون؛ باکتریهای دهان چگونه فشار خون را تحت تأثیر قرار میدهند؟
سبزیجات، نیترات را از خاک جذب میکنند، اما بدن انسان نمیتواند مستقیماً از این ماده استفاده کند. ابتدا باکتریهای موجود در دهان باید نیترات را به نیتریت تبدیل کنند. سپس این نیتریت در بدن به ترکیباتی تبدیل میشود که باعث شل شدن دیواره رگهای خونی، بهبود جریان خون و کاهش فشار خون میشوند.
به همین دلیل، دانشمندان سالهاست در تلاش هستند عواملی را که میتوانند این فرآیند طبیعی را تقویت یا تضعیف کنند، شناسایی کنند.
آدامس قندی و کاهش فشار خون؛ چرا آدامس قندی مؤثر بود؟
فرضیه پژوهشگران این بود که اسیدیتر شدن بزاق دهان ممکن است شرایط مناسبتری برای این تبدیل ایجاد کند. از آنجا که آدامسهای حاوی شکر میتوانند pH بزاق را کاهش دهند، این موضوع در یک مطالعه بالینی بررسی شد.
در این آزمایش، داوطلبان سالم ابتدا یک شات آب چغندر نوشیدند و سپس بهصورت تصادفی یکی از دو نوع آدامس را جویدند؛ یا آدامس حاوی شکر (Hubba Bubba) یا آدامس بدون شکر (Wrigley’s Extra). پژوهشگران طی سه تا شش ساعت، فشار خون، نمونههای خون و بزاق شرکتکنندگان را بررسی کردند. پس از گذشت حداقل یک هفته، همان افراد آزمایش را با نوع دیگر آدامس تکرار کردند تا نتایج قابل مقایسه باشد.
نتایج مطالعه دربارهی ارتباط آدامس قندی و کاهش فشار خون چه بود؟
نتایج نشان داد افرادی که آدامس قندی جویده بودند، بزاق اسیدیتری داشتند و pH بزاق آنها حدود ۱.۴ واحد کاهش یافته بود.
همچنین میزان نیتریت موجود در بزاق این افراد ۴۵ درصد بیشتر و مقدار نیتریت در گردش خون آنها ۲۵ درصد بیشتر از زمانی بود که آدامس بدون شکر مصرف کرده بودند.
این تغییرات با کاهش فشار خون نیز همراه بود؛ بهگونهای که فشار خون سیستولیک و دیاستولیک شرکتکنندگان بهترتیب حدود ۳ و ۲ میلیمتر جیوه کمتر از حالت مصرف آدامس بدون شکر اندازهگیری شد.
آیا باید برای کاهش فشار خون آدامس قندی بجویم؟
پاسخ پژوهشگران کاملاً روشن است: خیر.
آنها تأکید میکنند که این اثر تنها چند ساعت دوام داشته و به هیچ عنوان نباید آدامس قندی بهعنوان راهکاری برای درمان یا کنترل فشار خون در نظر گرفته شود.
مصرف مداوم محصولات قندی میتواند به سلامت دندانها آسیب برساند و در صورت مصرف بیش از حد، برای سلامت متابولیک و قلبی نیز زیانآور باشد.
با این حال، پژوهشگران معتقدند این یافته نشان میدهد شاید بتوان در آینده روشهایی طراحی کرد که بدون آسیبهای ناشی از مصرف شکر، همین اثر مفید را بر تبدیل نیترات غذایی ایجاد کنند.
آدامس قندی و کاهش فشار خون؛ این یافته چه اهمیتی برای ورزشکاران دارد؟
نیترات موجود در چغندر سالهاست بهعنوان یک مکمل طبیعی برای بهبود عملکرد ورزشی مورد توجه قرار گرفته است.
پژوهشگران معتقدند اگر بتوان تبدیل نیترات به نیتریت را کارآمدتر کرد، شاید بتوان فواید فیزیولوژیکی این مواد غذایی را نیز افزایش داد.
به همین دلیل، مرحله بعدی این تحقیقات اجرای مطالعهای گستردهتر روی ورزشکاران است تا مشخص شود آیا این روش میتواند علاوه بر کاهش موقت فشار خون، عملکرد ورزشی را نیز بهبود ببخشد یا خیر.
جمعبندی
مطالعه جدید نشان میدهد آدامس قندی و کاهش فشار خون از طریق تغییر شرایط بزاق دهان و افزایش فعالیت باکتریهای مفید با یکدیگر ارتباط دارند. با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این یافته تنها یک اثبات علمی از امکان بهبود فرآیند تبدیل نیترات غذایی است و نه توصیهای برای مصرف منظم آدامس قندی. اکنون هدف اصلی تحقیقات آینده، یافتن راهکارهایی ایمن، دوستدار سلامت دندان و مناسب برای استفاده بلندمدت است تا بتوان از مزایای نیترات موجود در سبزیجات به شکل مؤثرتری بهره برد.
