اضطراب اجتماعی و تأثیر اشتراکگذاری تجربههای شخصی بر روابط
افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی معمولاً نگران قضاوت منفی دیگران هستند و ممکن است برای جلوگیری از طرد شدن، کمتر درباره خودشان صحبت کنند. اما پژوهشی جدید نشان میدهد برخلاف این نگرانیها، باز کردن فضای گفتوگو و به اشتراک گذاشتن تجربههای شخصی میتواند باعث شود دیگران فرد را صمیمیتر و قابلارتباطتر ارزیابی کنند.
این مطالعه که در مجله The Journal of Psychology منتشر شده است، نشان میدهد تأثیر مثبت خودافشایی (Self-disclosure) بر میزان علاقهمندی دیگران، تنها به افراد بدون اضطراب اجتماعی محدود نیست و افراد دارای این ویژگی نیز میتوانند از آن بهره ببرند.
اضطراب اجتماعی چگونه بر رفتارهای ارتباطی اثر میگذارد؟
اضطراب اجتماعی به ترس شدید از ارزیابی منفی در موقعیتهای اجتماعی یا عملکردی گفته میشود. افراد دارای این اضطراب ممکن است نگران باشند که نتوانند انتظارات اجتماعی را برآورده کنند یا دیگران آنها را نپذیرند.
برای محافظت از خود، برخی افراد رفتارهایی مانند کمتر صحبت کردن، اجتناب از تماس چشمی یا فاصله گرفتن از جمع را انتخاب میکنند. اگرچه این رفتارها ممکن است در لحظه احساس امنیت ایجاد کنند، اما گاهی نتیجهای برعکس دارند؛ زیرا دیگران ممکن است سکوت یا فاصله گرفتن فرد را بهعنوان بیعلاقگی یا سردی تعبیر کنند.
در نتیجه، واکنش سرد دیگران میتواند ترس اولیه فرد را تقویت کند و چرخهای از اجتناب و نگرانی اجتماعی شکل بگیرد.
اشتراکگذاری داستانهای شخصی میتواند میزان علاقهمندی دیگران را افزایش دهد
یکی از رفتارهایی که افراد دارای اضطراب اجتماعی معمولاً محدود میکنند، خودافشایی است؛ یعنی بیان افکار، احساسات، خاطرات گذشته یا برنامههای آینده برای دیگران.
در روابط انسانی، افراد معمولاً از گفتوگوهای ساده و روزمره به سمت صحبتهای عمیقتر حرکت میکنند. به اشتراک گذاشتن بخشهایی از زندگی شخصی میتواند نشانه اعتماد و صمیمیت باشد و به شکلگیری ارتباط نزدیکتر کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه بخارست، گابریلا لاوینیا نیتا و ویولتا استفانیا روتارسکو، بررسی کردند که آیا میزان خودافشایی میتواند برداشت دیگران از افراد دارای اضطراب اجتماعی را تغییر دهد یا خیر.
بررسی واکنش افراد به صحبتهای شخصی افراد دارای اضطراب اجتماعی
در این مطالعه، ۱۳۶ شرکتکننده آنلاین نقش ارزیاب را داشتند. چهار دانشجو نیز بهعنوان افرادی که مورد ارزیابی قرار میگرفتند انتخاب شدند؛ دو نفر از آنها اضطراب اجتماعی تشخیصدادهشده داشتند و دو نفر دیگر چنین شرایطی نداشتند.
ارزیابها افراد را در چهار مرحله بررسی کردند:
- ابتدا تنها یک تصویر از فرد مشاهده کردند.
- سپس ویدیویی از معرفی اطلاعات عمومی مانند سن، نام و علایق فرد دیدند.
- در مرحله بعد، ویدیویی از بیان یک خاطره خوش دوران مدرسه مشاهده کردند.
- در مرحله آخر، ویدیویی از بیان یک تجربه ناراحتکننده یا منفی دوران مدرسه دیدند.
پس از هر مرحله، شرکتکنندگان میزان علاقهمندی خود به فرد و تمایلشان برای تعامل آینده با او را ارزیابی کردند.
اضطراب اجتماعی مانع دوستداشتنی بودن افراد نیست
نتایج نشان داد بیان تجربههای شخصی مثبت باعث افزایش میزان علاقهمندی ارزیابها به افراد شد؛ این افزایش هم در افراد دارای اضطراب اجتماعی و هم افراد بدون این ویژگی مشاهده شد.
همچنین زمانی که افراد تجربههای منفی یا آسیبپذیر خود را بیان کردند، ارزیابها تمایل بیشتری برای تعامل آینده با آنها نشان دادند. به نظر میرسد نشان دادن بخشهایی واقعی از زندگی، میتواند باعث شود دیگران فرد را نزدیکتر و قابلدسترستر احساس کنند.
برداشت دیگران به ویژگیهای خود آنها هم بستگی دارد
پژوهشگران در بخش دیگری از مطالعه، ویژگیهای شخصیتی ارزیابها را بررسی کردند. آنها عواملی مانند برونگرایی، توافقپذیری، اضطراب اجتماعی و نیاز به ارتباط اجتماعی را اندازهگیری کردند.
نتایج نشان داد برونگرایی و توافقپذیری تأثیر قابلتوجهی بر ارزیابی میزان علاقهمندی افراد نداشت. اما ارزیابهایی که خودشان اضطراب اجتماعی بیشتری داشتند، معمولاً به همه افراد امتیاز علاقهمندی بالاتری دادند.
همچنین افرادی که نیاز بیشتری به احساس تعلق و ارتباط اجتماعی داشتند، ارزیابی مثبتتری ارائه کردند. پژوهشگران احتمال میدهند افرادی که ارتباط اجتماعی برایشان اهمیت بیشتری دارد، نشانههای صمیمیت و پذیرش را بهتر تشخیص دهند.
محدودیتهای پژوهش درباره اضطراب اجتماعی
با وجود یافتههای جالب این مطالعه، پژوهشگران به چند محدودیت اشاره کردهاند. یکی از آنها احتمال تأثیر «اثر هالهای» است؛ یعنی ممکن است ویژگیهایی مانند جذابیت ظاهری بر برداشت افراد از میزان دوستداشتنی بودن تأثیر گذاشته باشد.
همچنین اطلاعات مربوط به ویژگیهای شخصیتی ارزیابها از طریق پرسشنامههای خوداظهاری جمعآوری شده بود که ممکن است همیشه بازتاب کاملاً دقیقی از ویژگیهای واقعی افراد نباشد.
علاوه بر این، مشاهده ویدیوهای از پیش ضبطشده با گفتوگوی واقعی تفاوت دارد و تعاملهای حضوری ممکن است نتایج متفاوتی ایجاد کند.
نتیجهگیری
این پژوهش نشان میدهد افراد دارای اضطراب اجتماعی ممکن است تصور کنند صحبت درباره خودشان باعث قضاوت منفی دیگران میشود، اما در بسیاری از موقعیتها، اشتراکگذاری تجربههای شخصی میتواند به ایجاد احساس نزدیکی و ارتباط بهتر کمک کند.
پژوهشگران معتقدند تحقیقات آینده با بررسی تعاملهای واقعی و حضوری میتواند تصویر دقیقتری از نقش خودافشایی در شکلگیری روابط اجتماعی ارائه دهد.
منبع
بیشتر بخوانید…
اضطراب اجتماعی و پرخاشگری؛ چرا برخی افراد دارای اضطراب اجتماعی به خشم و پرخاشگری روی میآورند؟
