فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ ارتباطی میان هنر و سلامت
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن موضوع یک پژوهش جدید است که نشان میدهد حضور منظم در برنامههایی مانند بازدید از موزه، تماشای فیلم، رفتن به تئاتر یا شرکت در کنسرتها ممکن است با عملکرد بهتر بدن در سالمندان مرتبط باشد.
بر اساس این مطالعه، افراد مسنی که بیشتر در فعالیتهای فرهنگی شرکت میکنند، از نظر «سن فیزیولوژیک» به طور میانگین حدود سه سال جوانتر از افرادی هستند که کمتر در چنین فعالیتهایی حضور دارند.
سن فیزیولوژیک نشان میدهد بدن یک فرد تا چه اندازه سالم و کارآمد عمل میکند و ممکن است با سن تقویمی او، یعنی تعداد سالهایی که از تولدش گذشته، متفاوت باشد.
تفاوت سن تقویمی و سن فیزیولوژیک چیست؟
همه انسانها با گذر زمان پیر میشوند، اما سرعت پیر شدن بدن افراد یکسان نیست. برخی افراد در یک سن مشخص، از نظر عملکرد بدنی سالمتر و جوانتر از دیگران هستند.
سن فیزیولوژیک با بررسی شاخصهای مختلف سلامت بدن اندازهگیری میشود و میتواند تصویری دقیقتر از وضعیت واقعی بدن ارائه دهد.
پژوهشهای قبلی نشان داده بودند که فعالیتهای فرهنگی مانند حضور در رویدادهای هنری، تماشای فیلم یا بازدید از موزهها میتوانند با سلامت روانی و جسمی بهتر در سالمندان مرتبط باشند. اما مشخص نبود آیا این فعالیتها با روند پیری بدن نیز ارتباط دارند یا خیر.
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ بررسی تأثیر فعالیتهای فرهنگی بر روند پیری بدن
این مطالعه توسط پژوهشگران مؤسسه علوم توکیو در ژاپن انجام شد و نتایج آن در Journal of Epidemiology and Community Health منتشر شده است.
محققان دادههای ۱۸۹۹ فرد بزرگسال را بررسی کردند که در یک مطالعه طولانیمدت درباره سالمندی در انگلستان شرکت داشتند. شرکتکنندگان ۵۰ سال یا بیشتر سن داشتند و اطلاعات آنها در چند مرحله بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ جمعآوری شده بود.
پژوهشگران برای ارزیابی سن فیزیولوژیک افراد، ۱۰ شاخص سلامت بدن را بررسی کردند. این شاخصها شامل فشار نبض، فشار خون، ظرفیت تنفسی، میزان هموگلوبین، کلسترول LDL، شاخص توده بدنی، قدرت گرفتن دست و سرعت راه رفتن بودند.
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ فعالیتهای فرهنگی چگونه اندازهگیری شدند؟
شرکتکنندگان میزان حضور خود در سه نوع فعالیت فرهنگی را گزارش کردند:
- رفتن به سینما
- بازدید از موزه یا گالری هنری
- شرکت در تئاتر، کنسرت یا اپرا
میزان مشارکت افراد در این فعالیتها از صفر (هرگز) تا پنج (حداقل دو بار در ماه) امتیازدهی شد و در نهایت یک امتیاز کلی برای میزان مشارکت فرهنگی هر فرد به دست آمد.
ارتباط فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن
نتایج نشان داد افرادی که مشارکت فرهنگی بیشتری داشتند، به طور میانگین سن فیزیولوژیک پایینتری داشتند.
افرادی که حداقل هر چند ماه یکبار در فعالیتهای فرهنگی شرکت میکردند، میانگین سن فیزیولوژیک حدود ۶۶.۹ سال داشتند. در مقابل، این عدد در افرادی که مشارکت فرهنگی کمتری داشتند، حدود ۶۹.۹ سال بود.
به عبارت دیگر، تفاوتی نزدیک به سه سال در عملکرد فیزیولوژیک بدن میان این دو گروه مشاهده شد.
البته افرادی که فعالیت فرهنگی بیشتری داشتند، معمولاً ویژگیهای دیگری نیز داشتند؛ از جمله وضعیت اقتصادی بهتر، اشتغال بیشتر و سلامت عمومی بالاتر.
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ چرا فعالیتهای فرهنگی ممکن است به سلامت بدن کمک کنند؟
پژوهشگران چند دلیل احتمالی برای این ارتباط مطرح کردهاند.
یکی از توضیحات این است که فعالیتهای فرهنگی میتوانند روابط اجتماعی افراد را تقویت کنند. ارتباط بیشتر با دیگران، حضور در محیطهای اجتماعی و داشتن تعاملات مثبت میتواند بر سلامت روان و جسم تأثیر بگذارد.
همچنین شرکت در فعالیتهای فرهنگی ممکن است افراد را به داشتن سبک زندگی سالمتر تشویق کند و به بهبود وضعیت روحی آنها کمک کند.
سلامت روان بهتر نیز میتواند با کاهش استرس و بهبود عملکرد کلی بدن ارتباط داشته باشد.
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ آیا رفتن به موزه و سینما واقعاً روند پیری را کاهش میدهد؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها یک ارتباط را نشان داده است و نمیتواند ثابت کند فعالیتهای فرهنگی مستقیماً باعث کند شدن روند پیری میشوند.
برای مثال، ممکن است افراد سالمتر به دلیل توانایی جسمی بهتر، بیشتر بتوانند در برنامههای فرهنگی شرکت کنند. این موضوع که به آن «علیت معکوس» گفته میشود، یکی از محدودیتهای مطالعات مشاهدهای است.
با این حال، محققان معتقدند مشارکت فرهنگی یک رفتار قابل تغییر است و میتواند در آینده به عنوان بخشی از راهبردهای سلامت عمومی مورد توجه قرار گیرد.
آنها اشاره میکنند که تأثیر این فعالیتها ممکن است از نظر اهمیت با برخی فعالیتهای منظم بدنی قابل مقایسه باشد.
فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن؛ اهمیت دسترسی بیشتر به فعالیتهای فرهنگی
پژوهشگران معتقدند فراهم کردن دسترسی آسانتر و ارزانتر به برنامههای فرهنگی میتواند به افراد بیشتری فرصت مشارکت بدهد.
ایجاد فضاهای فرهنگی در دسترس، کاهش موانع مالی و نزدیکتر کردن این فعالیتها به محل زندگی افراد میتواند به افزایش مشارکت اجتماعی، بهویژه در سالمندان، کمک کند.
البته برای مشخص شدن اینکه آیا افزایش فعالیتهای فرهنگی واقعاً باعث بهبود طولانیمدت سلامت و کاهش سرعت پیری بدن میشود، به مطالعات بیشتری نیاز است.
جمعبندی
مطالعه جدید درباره فعالیتهای فرهنگی و جوان ماندن بدن نشان میدهد حضور منظم در فعالیتهایی مانند موزه، سینما، تئاتر و کنسرت با سن فیزیولوژیک پایینتر در سالمندان ارتباط دارد.
اگرچه هنوز نمیتوان گفت فعالیتهای فرهنگی به طور مستقیم روند پیری را کند میکنند، اما این یافتهها اهمیت نقش تعامل اجتماعی، سلامت روان و سبک زندگی فعال را در سالمندی سالم نشان میدهد.
