تنهایی و طول عمر سالم؛ ارتباط پیچیده میان روابط اجتماعی و سلامت
تنهایی و طول عمر سالم ارتباطی پیچیده دارند و پژوهشهای جدید نشان میدهند کیفیت روابط اجتماعی میتواند بر تعداد سالهایی که فرد بدون بیماریهای مهم زندگی میکند، تأثیر بگذارد. یک مطالعه جدید از دانشگاه تولین نشان داده است افرادی که احساس تنهایی یا انزوای اجتماعی بیشتری دارند، ممکن است سالهای کمتری را بدون بیماریهای جدی جسمی و روانی تجربه کنند.
اگرچه افزایش طول عمر یکی از معیارهای سلامت است، اما پژوهشگران تأکید میکنند که کیفیت این سالها نیز اهمیت زیادی دارد؛ یعنی اینکه فرد چه مدت از زندگی خود را بدون مشکلات جدی سلامتی سپری میکند.
بررسی تأثیر تنهایی بر سالهای زندگی سالم
این مطالعه که در مجله Nature Communications منتشر شده است، دادههای ۲۷۷ هزار و ۴۸۹ بزرگسال ۴۰ تا ۶۹ ساله را بررسی کرد. شرکتکنندگان در آغاز پژوهش به هفت بیماری مهم شامل دیابت، بیماری قلبی، بیماریهای ریوی، زوال عقل، سرطان، افسردگی و اضطراب مبتلا نبودند.
پژوهشگران با در نظر گرفتن سن ۵۰ سالگی بهعنوان نقطه مرجع، میزان «امید به زندگی بدون بیماری» را تخمین زدند؛ یعنی تعداد سالهایی که یک فرد میتواند انتظار داشته باشد بدون ابتلا به بیماریهای بررسیشده زندگی کند.
نتایج نشان داد افرادی که هم احساس تنهایی و هم انزوای اجتماعی را تجربه میکردند، بیشترین کاهش را در سالهای زندگی سالم داشتند.
تنهایی و طول عمر سالم؛ تفاوت میان تنهایی و انزوای اجتماعی چیست؟
پژوهشگران تأکید میکنند که تنهایی و انزوای اجتماعی دو مفهوم مرتبط اما متفاوت هستند.
انزوای اجتماعی بیشتر به میزان ارتباطات فرد مربوط میشود؛ برای مثال تعداد روابط یا میزان تعامل با دیگران. اما تنهایی یک تجربه شخصی است و به احساس رضایت فرد از کیفیت روابطش مربوط میشود.
به همین دلیل ممکن است فردی ارتباطات اجتماعی زیادی داشته باشد، اما همچنان احساس تنهایی کند.
دانشمندان معتقدند ارتباط ضعیف اجتماعی میتواند از مسیرهایی مانند افزایش استرس، اختلال خواب و تغییر در رفتارهای مرتبط با سلامت بر بدن اثر بگذارد. البته این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتواند ثابت کند که تنهایی بهطور مستقیم باعث ایجاد بیماریها میشود.
تنهایی و طول عمر سالم؛ تأثیر بیشتر تنهایی بر سلامت روان
در این پژوهش، بیشترین تفاوت در سالهای زندگی بدون بیماری مربوط به سلامت روان بود.
افرادی که هم منزوی بودند و هم احساس تنهایی داشتند، کاهش بیشتری در سالهای بدون اختلالات روانی نشان دادند. در زنان این کاهش حدود ۳.۷ سال و در مردان حدود ۵.۸ سال گزارش شد.
در بخش سلامت جسمی نیز زنان این گروه حدود ۲.۴ سال و مردان حدود ۱.۷ سال کمتر بدون بیماریهای مهم زندگی کردند.
به گفته پژوهشگران، تفاوت میان زنان و مردان ممکن است به عوامل مختلفی از جمله تفاوتهای زیستی و الگوهای سلامت در طول زندگی مرتبط باشد.
سبک زندگی سالم میتواند بخشی از اثرات انزوا را کاهش دهد
این مطالعه همچنین بررسی کرد که آیا رفتارهای سالم میتوانند اثرات منفی انزوای اجتماعی را کاهش دهند یا خیر.
نتایج نشان داد عواملی مانند تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، خواب کافی و سیگار نکشیدن میتوانند بخشی از کاهش امید به زندگی سالم مرتبط با انزوای اجتماعی را کمتر کنند.
با این حال، همین الگو برای احساس تنهایی مشاهده نشد. به بیان دیگر، داشتن سبک زندگی سالم بهتنهایی نتوانست ارتباط میان احساس تنهایی و کاهش سالهای زندگی بدون بیماری را بهطور قابل توجهی از بین ببرد.
تنهایی و طول عمر سالم؛ اهمیت توجه به سلامت اجتماعی
یافتههای این پژوهش درباره تنهایی و طول عمر سالم نشان میدهد سلامت انسان تنها به عوامل جسمی مانند تغذیه و ورزش محدود نمیشود و کیفیت روابط اجتماعی نیز میتواند بخشی از سلامت کلی باشد.
پژوهشگران دانشگاه تولین معتقدند بررسی عوامل اجتماعی مانند احساس تعلق، کیفیت روابط و ارتباط با دیگران میتواند در شناخت بهتر عوامل مؤثر بر سلامت بلندمدت نقش داشته باشد.
در نهایت، نتایج این مطالعه بر اهمیت توجه همزمان به سلامت جسم، روان و روابط اجتماعی تأکید میکند؛ زیرا سالهای بیشتر زندگی زمانی ارزشمندتر هستند که با کیفیت بالاتر و بیماری کمتر همراه باشند.
