تماشای تلویزیون و سلامت مغز؛ آیا نشستن طولانی تنها مشکل است؟
تماشای تلویزیون و سلامت مغز موضوع پژوهشی جدید از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) بوده است. این مطالعه نشان میدهد افرادی که در دوران میانسالی تلویزیون زیادی تماشا میکنند، ممکن است در سالهای بعد تغییرات نامطلوبی در ساختار مغز خود داشته باشند.
پژوهشگران دریافتند افرادی که در میانسالی گزارش کرده بودند «خیلی زیاد» تلویزیون تماشا میکنند، چند دهه بعد حجم کوچکتری در برخی مناطق مهم مغز داشتند. همچنین در مغز این افراد نشانههای بیشتری از آسیب در ماده سفید مشاهده شد؛ تغییراتی که با افزایش سن، کاهش تواناییهای شناختی، خطر سکته مغزی و زوال عقل ارتباط دارند.
این پژوهش در مجله Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association منتشر شده و بخشی از مطالعه طولانیمدت Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) است که سلامت قلب و مغز افراد را بررسی میکند.
تماشای تلویزیون و سلامت مغز؛ تفاوت میان نشستن و نوع فعالیت هنگام نشستن
یکی از یافتههای مهم این مطالعه این بود که مشکل اصلی فقط «نشستن طولانیمدت» نیست، بلکه نوع فعالیتی که هنگام نشستن انجام میشود نیز اهمیت دارد.
دیوید رایچلن، استاد علوم زیستی و انسانشناسی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و یکی از نویسندگان ارشد پژوهش، توضیح میدهد که سالها تمرکز پژوهشها بیشتر روی میزان نشستن افراد بوده است، اما نتایج جدید نشان میدهد باید به کاری که افراد در زمان نشستن انجام میدهند نیز توجه شود.
پژوهشگران مشاهده کردند افرادی که ساعات زیادی از روز را در محیط کاری و پشت میز مینشستند، الزاماً همان تغییرات مغزی مشاهدهشده در بینندگان زیاد تلویزیون را نداشتند. حتی برخی از این افراد حجم بیشتری در بخشهایی از مغز و آسیب کمتر ماده سفید داشتند.
به گفته محققان، یکی از توضیحهای احتمالی این است که بسیاری از فعالیتهای کاری نشسته مانند حل مسئله، تمرکز و تصمیمگیری، مغز را فعال نگه میدارند؛ در حالی که تماشای طولانی تلویزیون معمولاً فعالیتی منفعلانه است.
بررسی ارتباط تماشای تلویزیون و سلامت مغز در ۱۷۰۰ بزرگسال
در این مطالعه حدود ۱۷۰۰ فرد با میانگین سنی ۵۳ سال بررسی شدند. این افراد بین سالهای ۱۹۸۷ تا ۱۹۸۹ وارد مطالعه ARIC شده بودند.
شرکتکنندگان میزان تماشای تلویزیون در زمان آزاد خود را در مقیاسی از «هرگز یا بهندرت» تا «خیلی زیاد» گزارش کردند. همچنین میزان زمانی که در طول روز کاری در حالت نشسته بودند نیز ثبت شد.
بیش از ۲۰ سال بعد، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری MRI مغز، ساختار مغزی این افراد را بررسی کردند. نتایج نشان داد کسانی که در میانسالی تلویزیون بسیار زیادی تماشا کرده بودند، در مقایسه با افرادی که بهندرت تلویزیون میدیدند، تفاوتهای گستردهای در ساختار مغز داشتند.
تماشای تلویزیون و سلامت مغز؛ کاهش حجم بخشهای مرتبط با حافظه و عملکرد شناختی
نتایج نشان داد بین تماشای زیاد تلویزیون و کاهش حجم برخی مناطق مغزی ارتباط وجود دارد. این مناطق شامل بخشهایی بودند که در حافظه، تصمیمگیری، برنامهریزی و پردازش اطلاعات بینایی نقش دارند.
افرادی که تلویزیون زیادی تماشا میکردند، حجم کمتری در لوبهای پیشانی و پسسری مغز داشتند. لوب پیشانی در عملکردهایی مانند برنامهریزی، کنترل رفتار و تصمیمگیری اهمیت دارد، در حالی که لوب پسسری مسئول پردازش اطلاعات بینایی است.
همچنین در این افراد افزایش حجم نواحی دارای «شدت بالای ماده سفید» مشاهده شد. این تغییرات نشانهای از بیماری عروق کوچک مغزی هستند و با کاهش تواناییهای شناختی و زوال عقل ارتباط دارند.
این ارتباطها حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند فعالیت بدنی، دیابت، شاخص توده بدنی، سیگار کشیدن و مصرف الکل همچنان مشاهده شد.
تماشای تلویزیون و سلامت مغز؛ تفاوت اثرات تماشای تلویزیون در زنان و مردان
پژوهشگران در بررسی جداگانه زنان و مردان متوجه شدند بیشتر تغییرات مغزی مرتبط با تماشای تلویزیون و نشستن طولانی در محل کار، در مردان مشاهده شده است.
این یافته ممکن است نشان دهد مردان نسبت به اثرات احتمالی این رفتارها آسیبپذیرتر باشند، اما محققان تأکید میکنند برای درک دلیل این تفاوت به مطالعات بیشتری نیاز است.
محدودیتهای مطالعه درباره تماشای تلویزیون و سلامت مغز
این پژوهش در کنار یافتههای مهم خود، محدودیتهایی نیز دارد. میزان تماشای تلویزیون توسط خود افراد گزارش شده بود و ممکن است با میزان واقعی تماشا تفاوت داشته باشد.
همچنین شرکتکنندگان در ابتدای مطالعه تصویربرداری MRI مغز نداشتند؛ بنابراین پژوهشگران نمیتوانند بهطور قطعی تغییرات مغز را در طول زمان مشاهده کنند. مطالعات آینده با تصویربرداری اولیه و پیگیری طولانیتر میتوانند اطلاعات دقیقتری ارائه دهند.
جمعبندی
یافتههای جدید درباره تماشای تلویزیون و سلامت مغز نشان میدهد که همه فعالیتهای کمتحرک اثر یکسانی بر مغز ندارند. نشستن طولانی بهخودیخود ممکن است تنها عامل خطر نباشد، بلکه نوع فعالیت هنگام نشستن نیز اهمیت دارد.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند توصیههای سلامت عمومی فقط بر کاهش زمان نشستن تمرکز نکند، بلکه افراد را تشویق کند هنگام استراحت یا نشستن، فعالیتهایی را انتخاب کنند که مغز را بیشتر درگیر میکنند.
منبع
بیشتر بخوانید…
